Trainingsintensiteit en herstel | Leer chinees in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 训练计划很有挑战性，但我最近恢复得一直不太好。

   Het trainingsplan is uitdagend, maar mijn herstel verloopt de laatste tijd moeizaam.

   训练计划

   trainingsplan

   很有挑战性

   erg uitdagend

   但

   maar

   我

   ik

   最近

   de laatste tijd

   恢复

   herstellen

   一直

   voortdurend

   不太好

   niet erg goed

   Uitgebreide uitleg

   训练计划 betekent hier “trainingsplan”. 训练 betekent “trainen” of “training”, en 计划 betekent “plan”; samen vormt 训练 een bepaling bij 计划. Een vergelijkbaar patroon is 学习计划, “studieplan”. 很有挑战性 betekent hier “erg uitdagend”. 有挑战性 betekent letterlijk dat iets een uitdagend karakter heeft; 很 versterkt deze beschrijving. Het is niet nodig om hier een apart Nederlands naamwoord als basis te veronderstellen: 挑战性 is in het Chinees het woord dat de eigenschap uitdrukt. Voorbeeld: 这个任务很有挑战性。 — “Deze taak is erg uitdagend.” 但 betekent “maar” en verbindt hier twee mededelingen met een tegenstelling: het trainingsplan is uitdagend, terwijl het herstel moeizaam verloopt. Een gebruikelijk alternatief met dezelfde verbindende functie is 但是, “maar”. 我 betekent “ik” en verwijst hier, in overeenstemming met de vaste vertaling, naar de spreker. Deze vorm verandert niet voor grammaticaal geslacht; het meervoud is 我们, “wij”. 最近 betekent “de laatste tijd” of “onlangs”. In deze zin bepaalt het de periode waarin de toestand geldt. Voorbeeld: 我最近很忙。 — “Ik heb het de laatste tijd erg druk.” 恢复 betekent hier “herstellen” of “herstel doormaken”. In 恢复得一直不太好 is het een werkwoord. Het patroon werkwoord + 得 + beschrijving geeft aan hoe de handeling of het proces verloopt: 恢复得不太好 betekent “niet erg goed herstellen” of, natuurlijker bij dit proces, “niet erg goed verlopen qua herstel”. 恢复 kan in andere contexten ook als naamwoord “herstel” worden gebruikt, maar hier beschrijft het een proces. 一直 betekent “voortdurend” of “steeds”. Het geeft aan dat de beschreven toestand zonder onderbreking gedurende de relevante periode aanhoudt. Hier staat het vóór 不太好, zodat juist de aanhoudende moeizame toestand wordt beschreven. 不太好 betekent “niet erg goed” en verzacht de negatieve beoordeling. 不 ontkent en 太 betekent hier “te” of “erg”; samen geeft 不太 de betekenis “niet erg”. In deze zin beschrijft 好 niet morele goedheid, maar hoe goed het herstel verloopt. Voorbeeld: 今天感觉不太好。 — “Vandaag voel ik me niet erg goed.” De volledige opbouw is 训练计划 (“het trainingsplan”) + 很有挑战性 (“is erg uitdagend”), gevolgd door 但 (“maar”). Daarna geeft 我 de spreker aan, 最近 de tijdsperiode, en 恢复得一直不太好 aan dat het herstel gedurende de laatste tijd niet erg goed verloopt. Samen betekent de zin: “Het trainingsplan is uitdagend, maar mijn herstel verloopt de laatste tijd moeizaam.”

2. 你目前的日程安排可能承受不了这么大的训练量。

   Het trainingsvolume ligt op dit moment misschien te hoog voor jouw schema.

   你

   jouw

   目前

   momenteel

   日程安排

   schema; planning

   可能

   misschien

   承受不了

   niet aankunnen

   这么大

   zo groot

   训练量

   trainingsvolume

   Uitgebreide uitleg

   你 betekent hier “jouw/je” en verwijst naar de aangesprokene. Als onderwerpelijk of bezittelijk element krijgt het in het Mandarijn geen verbuiging voor persoon, getal of geslacht. In 你的安排 betekent het bijvoorbeeld “jouw planning”; in deze zin staat 的 niet tussen 你 en 日程安排, wat bij zo’n nauwe combinatie mogelijk is. 目前 betekent “momenteel” of “op dit moment”. Het plaatst de situatie in de huidige periode en staat hier vóór 的日程安排, dus het gaat om het huidige schema. Een bruikbaar contrast is 以前 “vroeger” tegenover 目前 “momenteel”. 日程安排 is “schema” of “planning”: de manier waarop activiteiten in een tijdschema zijn ingepland. 日程 verwijst meer naar het programma of tijdschema, terwijl 安排 ook “organiseren/inplannen” als werkwoord kan betekenen. Samen vormt het hier een zelfstandig naamwoordelijk begrip: het schema van de aangesprokene. 可能 drukt mogelijkheid of onzekerheid uit: “misschien”. Het maakt de bewering niet stellig. Een eenvoudig patroon is 可能 + werkwoordelijke woordgroep, zoals 他可能会来 — “Misschien komt hij.” 承受不了 betekent hier “niet aankunnen” of “niet kunnen verdragen”. 承受 is het werkwoord “dragen, verdragen, aankunnen”; 不了 staat erachter als complement dat aangeeft dat de handeling niet uitvoerbaar of niet vol te houden is. Het patroon 承受不了 + belasting is herbruikbaar, bijvoorbeeld: 我承受不了这么大的压力。 — “Ik kan zo veel druk niet aan.” 这么大 betekent “zo groot” of, bij een hoeveelheid, “zo groot/hoog”. 这么 verwijst naar deze mate of omvang, en 大 is het bijvoeglijke woord dat de omvang beschrijft. 大 heeft hier dus niet de betekenis “oud” of “belangrijk”, maar beschrijft de omvang van 训练量. De vorm 大 is de basisvorm; 更大 betekent “groter” en 最大 “het grootst”. 训练量 betekent “trainingsvolume”, dus de hoeveelheid training. 训练 betekent “trainen” of “training”, en 量 betekent “hoeveelheid”; samen vormen ze één zelfstandig naamwoord voor de omvang van de training. In 这么大的训练量 krijgt 大 de vorm 大的 vóór het zelfstandig naamwoord: 的 verbindt de beschrijving met 训练量. Samen is 你目前的日程安排 het schema van de aangesprokene op dit moment. 可能 maakt de beoordeling voorzichtig, en 承受不了这么大的训练量 zegt dat dit schema misschien zo’n groot trainingsvolume niet kan dragen. De volledige betekenis is daarom: “Het trainingsvolume ligt op dit moment misschien te hoog voor jouw schema.”

3. 我能完成每次训练，但训练后会感到筋疲力尽。

   Ik kan de trainingen afmaken, maar daarna voel ik me uitgeput.

   我能

   ik kan

   完成

   afmaken; voltooien

   每次

   elke keer

   训练

   training

   但

   maar

   后

   erna; daarna

   会

   zal; gaat

   感到

   zich voelen

   筋疲力尽

   uitgeput

   Uitgebreide uitleg

   我能 betekent hier: “ik kan”. 我 is de eerste-persoonsvorm “ik”; 能 drukt vermogen of mogelijkheid uit. Chinese werkwoorden veranderen niet van vorm voor persoon of tijd. Voorbeeld: 我能完成今天的训练。 — “Ik kan de training van vandaag afmaken.” 完成 betekent “afmaken” of “voltooien”. Het is een werkwoord; dezelfde vorm kan bij verschillende onderwerpen worden gebruikt. In 我能完成 staat het na 能, dat de mogelijkheid om de handeling uit te voeren uitdrukt. 每次 betekent “elke keer” of “iedere afzonderlijke keer”. Hier bepaalt het 训练: 每次训练 betekent “elke training” of “iedere trainingssessie”. Voorbeeld: 每次训练后，我都会休息。 — “Na elke training rust ik.” 训练 betekent in deze zin “training” en verwijst naar de trainingssessie die wordt voltooid. Hetzelfde woord kan ook als werkwoord “trainen” betekenen; de positie en de omliggende woorden bepalen de functie. In 每次训练后 is het een gebeurtenis of activiteit vóór 后. 但 verbindt twee delen met een tegenstelling en betekent “maar”. Het eerste deel zegt dat de spreker de training kan voltooien; het volgende deel voegt daar een belastend gevolg aan toe. 后 betekent “na” of “erna”. In 训练后 volgt het op de gebeurtenis 训练 en maakt het de tijdsbepaling “na de training”. Het is dus niet nodig om het als een zelfstandig werkwoord te behandelen. Voorbeeld: 工作后，他回家。 — “Na het werk gaat hij naar huis.” 会 staat vóór 感到 en geeft hier een verwachte of terugkerende uitkomst aan: na de training treedt dat gevoel op. Het hoeft niet uitsluitend een verre toekomst te betekenen. Voorbeeld: 运动后，我会很累。 — “Na het sporten ben ik vaak erg moe.” 感到 betekent “zich voelen” of letterlijk “voelen”. Het introduceert hier de toestand die de spreker na de training ervaart. Voorbeeld: 我感到很累。 — “Ik voel me erg moe.” 筋疲力尽 is een vaste uitdrukking voor “volledig uitgeput” of “doodmoe”. Ze beschrijft een veel sterkere vermoeidheid dan alleen 累 (“moe”). Voorbeeld: 他工作一天后筋疲力尽。 — “Na een dag werken is hij volledig uitgeput.” Samen vormen 我能完成每次训练 en 但训练后会感到筋疲力尽 de betekenis: “Ik kan elke training afmaken, maar daarna voel ik me uitgeput.” 但 markeert de tegenstelling, en 训练后 plaatst het gevoel na de trainingssessie. De zin zegt dus zowel dat de spreker de trainingen voltooit als dat dit daarna tot sterke vermoeidheid leidt.

4. 恢复和完成训练同样重要。

   Herstel is net zo belangrijk als het voltooien van de trainingen.

   恢复

   herstellen; herstel

   完成

   voltooien; afmaken

   训练

   training

   同样

   evenzeer; net zo

   重要

   belangrijk

   Uitgebreide uitleg

   恢复 betekent hier ‘herstel’ of ‘herstellen’. Als zelfstandig gebruikt woord verwijst het in deze zin naar herstel als activiteit of onderdeel van training. Het kan ook als werkwoord voorkomen, bijvoorbeeld: 身体正在恢复。 — ‘Het lichaam herstelt.’ 完成 betekent ‘voltooien’ of ‘afmaken’. De vorm verandert in het Mandarijn niet voor persoon of tijd. In 完成训练 staat het vóór het zelfstandig naamwoord 训练: samen betekent dit ‘de training voltooien’. Voorbeeld: 我完成了训练。 — ‘Ik heb de training afgemaakt.’ Hier geeft 了 de voltooide gebeurtenis aan; 完成 zelf draagt geen Nederlandse tijdsuitgang. 训练 betekent ‘training’ en kan ook ‘trainen’ betekenen. In deze zin is het een zelfstandig naamwoord binnen 完成训练, dus ‘de training voltooien’. De context maakt duidelijk dat het om trainingen in het algemeen gaat; het Chinese woord zelf markeert hier geen meervoud. 同样 betekent ‘evenzeer’ of ‘net zo’. Het legt een gelijkheid vast: twee zaken hebben volgens de zin dezelfde mate van belangrijkheid. Een veelgebruikt patroon is A 和 B 同样 + bijvoeglijk naamwoord: ‘A en B zijn even ...’. 重要 betekent ‘belangrijk’. Het is een bijvoeglijk naamwoord dat in het Mandarijn rechtstreeks als gezegde kan optreden, zonder dat daarvoor altijd een equivalent van ‘zijn’ nodig is. Voorbeeld: 休息很重要。 — ‘Rust is belangrijk.’ 很 is daar een veelgebruikt verbindend element in een eenvoudige adjectivale zin; het betekent niet altijd letterlijk ‘erg’. 恢复和完成训练 vormt het gecoördineerde onderwerp: 恢复 (‘herstel’) en 完成训练 (‘de training voltooien’) worden met 和 verbonden. Daarna zegt 同样重要 dat beide onderdelen in gelijke mate belangrijk zijn. De volledige betekenis is daarom: ‘Herstel is net zo belangrijk als het voltooien van de trainingen.’

5. 我们能不能降低训练强度，同时保持稳定的训练习惯？

   Zouden we de intensiteit kunnen verlagen en de trainingsroutine toch stabiel kunnen houden?

   我们

   wij

   能不能

   kunnen we ...?

   降低

   verlagen

   训练

   training

   强度

   intensiteit

   同时

   tegelijkertijd

   保持

   behouden; op peil houden

   稳定

   stabiel

   习惯

   gewoonte; routine

   Uitgebreide uitleg

   我们 betekent hier “wij”: een persoonlijk voornaamwoord voor de spreker samen met minstens één andere deelnemer. In het Chinees verandert deze vorm niet voor naamval of grammaticaal geslacht. Voorbeeld: 我们开始。 — “Wij beginnen.” 能不能 is een A-not-A-vraagpatroon: 能 + 不能, hier “kunnen we ...?”. Het vraagt naar mogelijkheid of haalbaarheid; het is niet alleen een gewone ontkenning. Voorbeeld: 你能不能明天来？ — “Kun je morgen komen?” 降低 betekent hier “verlagen”. Het is een werkwoord; de basisvorm blijft in deze zin onveranderd voor tijd en persoon. Het onderwerp verlaagt dus iets, namelijk de trainingsintensiteit. Voorbeeld: 我们降低价格。 — “Wij verlagen de prijs.” 训练 betekent hier “training” en staat als zelfstandig naamwoord in 训练强度. Hetzelfde woord kan ook een werkwoord zijn: 训练身体 betekent “het lichaam trainen”. 强度 betekent “intensiteit”, dus de mate waarin iets zwaar of krachtig is. In de combinatie 训练强度 betekent het “trainingsintensiteit”. Voorbeeld: 这项训练的强度很高。 — “De intensiteit van deze training is hoog.” 同时 betekent “tegelijkertijd” of “daarbij”. Het verbindt hier twee handelingen die samen worden voorgesteld: de intensiteit verlagen en de routine stabiel houden. 保持 betekent “behouden” of “op peil houden”. Het is een werkwoord voor iets in een bepaalde toestand laten voortduren. Voorbeeld: 保持安静。 — “Blijf stil” of letterlijk “behoud de stilte.” 稳定 betekent hier “stabiel” en beschrijft 训练习惯, niet het zelfstandig naamwoord ernaast als een afleiding van 稳定. In het Chinees krijgt dit woord hier geen verbuiging voor geslacht of meervoud. Voorbeeld: 保持稳定的节奏。 — “Houd een stabiel tempo aan.” 习惯 betekent “gewoonte” of, in deze context, “routine”. In 训练习惯 gaat het om de gewoonte of routine rond trainen. Het kan ook een werkwoord zijn in een andere constructie, zoals 习惯早起 — “gewend zijn vroeg op te staan.” De structuur is: 我们 + 能不能 + 降低训练强度 + ，同时 + 保持稳定的训练习惯？ Het onderwerp vraagt of het mogelijk is om de trainingsintensiteit te verlagen en tegelijkertijd een stabiele trainingsroutine te behouden. Samen betekent de hele zin: “Zouden we de intensiteit kunnen verlagen en de trainingsroutine toch stabiel kunnen houden?”

6. 可以；保持一致比每次训练都拼尽全力更重要。

   Dat kan; consistentie is belangrijker dan jezelf tijdens elke training tot het uiterste te drijven.

   可以

   dat kan

   保持一致

   consistent blijven

   比

   dan

   每次训练

   elke training

   拼尽全力

   alles geven

   更重要

   belangrijker

   Uitgebreide uitleg

   可以 betekent hier “dat kan” en staat zelfstandig als antwoord op een voorstel of vraag. Het kan ook vóór een werkwoord staan om toestemming of mogelijkheid uit te drukken, bijvoorbeeld: 可以休息。 — “Je mag rusten / Je kunt rusten.” De precieze betekenis komt dus uit de context; in deze zin is het een bevestiging. 保持一致 betekent hier “consistent blijven”. 保持 betekent “behouden” of “in stand houden”; 一致 betekent “consistent, gelijkluidend of uniform”. Samen vormt dit een bruikbare werkwoordelijke combinatie: 保持 + toestand, zoals 保持安静 — “stil blijven”. 比 markeert een vergelijking. Het patroon is A 比 B + bijvoeglijk naamwoord: A heeft die eigenschap in sterkere mate dan B. In deze zin is 保持一致 het eerste vergelijkingspunt en 每次训练都拼尽全力 het tweede. 比 betekent hier dus niet op zichzelf “dan” als los voegwoord; het verbindt de twee kanten van de vergelijking. 每次训练 betekent “elke training”. 每次 betekent “elke keer”; 训练 kan zowel “trainen” als “training” betekenen, afhankelijk van zijn plaats in de zin. In dit geheel verwijst het naar iedere trainingssessie. Een vergelijkbaar patroon is 每次考试 — “elk examen”. 拼尽全力 betekent “alles geven” of “tot het uiterste gaan”. 拼 drukt inspanning of een vastberaden poging uit, 尽 geeft aan dat iets volledig wordt opgebruikt, en 全力 betekent “alle kracht”. Als vaste combinatie beschrijft deze uitdrukking maximale inspanning; ze betekent niet alleen dat iemand gewoon traint. Bijvoorbeeld: 他拼尽全力完成任务。 — “Hij deed alles wat hij kon om de taak af te maken.” 更重要 betekent “belangrijker”. Het bijvoeglijk naamwoord 重要 betekent “belangrijk”; 更 maakt de vergelijking sterker en geeft “meer/belangrijker” aan. 重要 beoordeelt hier de volledige eerste kant van de vergelijking. Een eenvoudig contrast is 这个更重要。 — “Dit is belangrijker.” De volledige structuur is A 比 B 更 + eigenschap: 保持一致 is belangrijker dan 每次训练都拼尽全力. 都 hoort bij 每次训练 en maakt duidelijk dat het om maximale inspanning bij elke training gaat. Samen betekent de uiting: “Dat kan; consistent blijven is belangrijker dan tijdens elke training alles te geven.” De formulering kan worden gebruikt om een consequente, herhaalde aanpak te verkiezen boven telkens maximale inspanning.

7. 我宁愿慢慢进步，也不想最后彻底停下来。

   Ik boek liever langzaam vooruitgang dan dat ik uiteindelijk helemaal stop.

   我

   ik

   宁愿 … 也不想

   liever … dan niet willen …

   慢慢

   langzaam, geleidelijk

   进步

   vooruitgang boeken

   最后

   uiteindelijk

   彻底

   helemaal, volledig

   停下来

   stoppen

   Uitgebreide uitleg

   我 betekent hier “ik” en is het onderwerp van beide delen van de zin. Het persoonlijk voornaamwoord verandert niet naar geslacht; het verwijst in deze vaste vertaling naar de spreker. 宁愿 … 也不想 … is een herbruikbaar patroon voor een voorkeur: “liever … dan niet willen …”. 宁愿 introduceert de gekozen of geprefereerde mogelijkheid. 也不想 betekent letterlijk dat men de andere mogelijkheid evenmin wil; samen met 宁愿 maakt het een tegenstelling tussen twee opties. Voorbeeld: 我宁愿早点出发，也不想迟到。 — “Ik vertrek liever vroeg dan dat ik te laat kom.” 慢慢 is een bijwoord met de betekenis “langzaam” of “geleidelijk”. Het beschrijft hier de manier waarop de vooruitgang verloopt, niet het eindresultaat. Het kan ook in andere zinnen een geleidelijk tempo aangeven, bijvoorbeeld: 慢慢说。 — “Praat langzaam.” 进步 betekent “vooruitgang boeken” of “vooruitgaan”. In deze zin staat het na 慢慢 en functioneert het als het werkwoordelijke deel: de spreker kiest ervoor geleidelijk vooruit te gaan. Het kan ook als zelfstandig naamwoord “vooruitgang” betekenen; de precieze functie blijkt uit de zinsbouw. 最后 betekent “uiteindelijk” of “op het laatst”. Het plaatst de genoemde toestand aan het einde van een verloop. Hier hoort het bij de ongewenste mogelijkheid die later zou kunnen ontstaan; het zegt niet op zichzelf wanneer dat moment precies is. 彻底 versterkt de toestand erna en betekent “volledig” of “helemaal”. Het staat vóór 停下来 en maakt duidelijk dat het niet om slechts een korte onderbreking gaat, maar om volledig stoppen. 停下来 betekent “stoppen” of “tot stilstand komen”. 停 is de kern “stoppen”; 下来 vormt hier samen met het werkwoord een resultaatgerichte combinatie: het proces eindigt in een toestand van stilstand. De volledige vorm is dus sterker en concreter dan alleen een losse vermelding van 停. De eerste mogelijkheid is 慢慢进步: de spreker boekt geleidelijk vooruitgang. 也不想最后彻底停下来 is de tweede, afgewezen mogelijkheid: de spreker wil uiteindelijk niet volledig stoppen. Samen betekent de zin: “Ik boek liever langzaam vooruitgang dan dat ik uiteindelijk helemaal stop.”

8. 这样应该会更容易坚持训练。

   Daardoor zou het makkelijker moeten worden om het trainen vol te houden.

   这样

   daardoor; op deze manier

   应该

   zou moeten; hoort waarschijnlijk

   会

   zal; zou

   更容易

   gemakkelijker

   坚持

   volhouden

   训练

   trainen

   Uitgebreide uitleg

   这样 betekent hier “daardoor” of “op deze manier”: het verwijst naar een eerder genoemde manier of omstandigheid. In combinatie met een werkwoord kan het ook een voorgestelde werkwijze aanduiden. Voorbeeld: 这样做更好。 — “Zo doen is beter.” 应该 drukt hier een verwachting of waarschijnlijke conclusie uit: “zou moeten” of “waarschijnlijk”. Het is dus niet alleen een bevel. In 应该会... versterkt het de verwachting over wat er zal gebeuren: “zou waarschijnlijk ...”. Voorbeeld: 他应该到了。 — “Hij zou waarschijnlijk aangekomen zijn.” 会 geeft hier een verwachte toekomstige of zich ontwikkelende toestand aan. Samen met 更容易 betekent het dat iets gemakkelijker zal worden, niet dat iemand op dit moment al gemakkelijk traint. 应该会 vormt als geheel de verwachting “zou ... worden/zijn”. 更容易 betekent “gemakkelijker”. 更 maakt een vergelijking: 容易 is “gemakkelijk”, en 更容易 is “gemakkelijker”. Het vergelijkingspunt hoeft niet letterlijk genoemd te worden; hier is de bedoelde vergelijking met de eerdere situatie of aanpak. Voorbeeld: 每天练习会更容易。 — “Dagelijks oefenen zal gemakkelijker zijn.” 坚持 betekent “volhouden” of “doorgaan ondanks moeite”. Het beschrijft het blijven voortzetten van een activiteit. Een nuttig patroon is 坚持 + activiteit, bijvoorbeeld 坚持学习 — “blijven leren”. 训练 betekent hier “trainen” of “een training uitvoeren”. Het kan als werkwoord een activiteit aanduiden en staat na 坚持: 坚持训练 betekent “het trainen volhouden”. Het is niet zelf de betekenis “volhouden”; die bijdrage komt van 坚持. De delen worden zo gecombineerd: 这样 (“daardoor/op deze manier”) + 应该会 (“zou waarschijnlijk ...”) + 更容易 (“gemakkelijker worden”) + 坚持训练 (“het trainen vol te houden”). De volledige betekenis is daarom: “Daardoor zou het makkelijker moeten worden om het trainen vol te houden.”