Vragen over plaats en tijd | Leer koreaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 그거 어디에 있어?

   Waar is het?

   그거

   dat

   어디에

   waar

   있어?

   is / bevindt zich

   Uitgebreide uitleg

   그거 betekent hier “dat” of “dat ding”: het verwijst naar iets dat voor de gesprekspartners herkenbaar is. Het is een zelfstandige aanwijzende vorm; een vorm voor “dit” is 이거, en voor “dat daar” 저거. 어디에 betekent “waar”, met 에 als plaatsmarkeerder. Het patroon 어디에 + 있다 vraagt naar de plaats waar iets of iemand zich bevindt. 어디 betekent “waar”; 누구 betekent daarentegen “wie”. 있어? komt van 있다, “zich bevinden / er zijn”. De vorm 있어 is de informele niet-verleden vorm en krijgt hier door de vraagintonatie de betekenis “is het?” of “bevindt het zich?”. In deze vorm is geen beleefdheidsuitgang gebruikt. Een verwante maar andere vorm is 없어, “is er niet / bevindt zich niet”. Samen vormen de delen 그거 + 어디에 + 있어?: “Dat, waar bevindt het zich?” De natuurlijke Nederlandse betekenis is dus: “Waar is het?” De volgende zin gebruikt hetzelfde patroon voor een persoon: 너 어디에 있어? betekent “Waar ben je?”; daar is 너 het onderwerp, terwijl in de vaste zin het onderwerp “dat” uit 그거 komt.

2. 너 어디에 있어?

   Waar ben je?

   너

   jij

   어디에

   waar; op welke plaats

   있어

   bent; bevindt je je

   Uitgebreide uitleg

   너 betekent hier “jij”. Het is een informeel voornaamwoord voor de tweede persoon; het is dus geen werkwoordsvorm. In beleefde taal laat men het onderwerp vaak weg of gebruikt men een passende aanspreekvorm, afhankelijk van de relatie en situatie. 어디에 vraagt naar een plaats: “waar?” of “op welke plaats?”. 어디 betekent “waar” en 에 markeert de plaats waar iemand of iets zich bevindt. In deze zin gaat het, volgens de vaste vertaling, om de plaats van de aangesprokene. 있어 is de informele niet-verleden vorm van 있다, met de betekenis “zijn” of “zich bevinden” in deze lokatieve context. De vorm past bij de informele stijl tegenover de aangesprokene. Een beleefde vorm is 있어요. Voorbeeld: 책이 어디에 있어? — “Waar is het boek?” Hier markeert 에 de plaats van het boek. Dit is een nieuw oefenvoorbeeld, niet een extra feit uit de bron. Voor een beleefde vraag kan men zeggen: 어디에 있어요? — “Waar bent u?” of, afhankelijk van het bedoelde onderwerp, “Waar is het?”. Samen vormen 너 + 어디에 + 있어? de informele vraag “Waar ben je?”. In deze uiting staat het onderwerp vóór de plaatsbepaling en 있어; de vraagvorm wordt in schrift door het vraagteken en in spraak door de intonatie herkenbaar.

3. 여기 무슨 일이 있었어?

   Wat is hier gebeurd?

   여기

   hier

   무슨

   wat voor / welke

   일

   zaak, gebeurtenis

   있었어

   was er / gebeurde

   Uitgebreide uitleg

   여기 betekent hier, op de plaats waar de spreker naar verwijst. Het is een aanwijzend plaatswoord; het zegt niets over wie of wat zich daar bevindt. Vergelijk bijvoorbeeld 여기 있어요. = Het is hier. In de vaste zin bepaalt 여기 de plaats van de gebeurtenis. 무슨 staat vóór 일 en vraagt welk soort of wat voor gebeurtenis bedoeld wordt. In deze combinatie wordt 무슨 일 vaak natuurlijk weergegeven als wat is er aan de hand? of wat is er gebeurd? Het is dus niet nodig om 무슨 los als een volledig Nederlands wat te vertalen. Een herbruikbaar patroon is 무슨 + zelfstandig naamwoord: 무슨 책? = Wat voor boek? 일 betekent hier een zaak, gebeurtenis of voorval. De betekenis wordt door de combinatie 무슨 일 en de context bepaald; het betekent hier niet specifiek werk. Een nuttig contrast is 일하다 = werken, terwijl 일 als zelfstandig naamwoord onder andere een gebeurtenis of zaak kan aanduiden. 있었어 is de informele verleden vorm van 있다. 있다 drukt in de kern bestaan, aanwezig zijn of zich voordoen uit; 있었어 betekent dus dat iets er was of zich heeft voorgedaan. In 무슨 일이 있었어? wordt dat idiomatisch vertaald als wat is er gebeurd? De uitgang -었어 markeert hier het verleden en de informele spreekstijl. Voor een beleefdere stijl kan dezelfde vraag bijvoorbeeld eindigen op 있었어요, maar dat is niet de vorm in de vaste zin. Samen vormen 여기 + 무슨 일 + 있었어 de vraag 여기 무슨 일이 있었어? Letterlijker gaat het om: welke gebeurtenis heeft hier plaatsgevonden? In natuurlijk Nederlands: Wat is hier gebeurd? De vraag verwijst naar een gebeurtenis op de genoemde plaats en gebruikt een informele toon.

4. 몇 시야?

   Hoe laat is het?

   몇 시

   hoe laat

   야

   is het?

   Uitgebreide uitleg

   몇 시 betekent hier “hoe laat” en vraagt specifiek naar het uur op de klok. 몇 is een vraagwoord voor een onbekend aantal of getal; 시 is het zelfstandige naamwoord voor “uur” in een tijdsaanduiding. Samen vormt dit het herbruikbare patroon 몇 시? — “Hoe laat?” 야 is hier de informele tegenwoordige vorm van de koppeluitdrukking 이다 (“zijn”) na een zelfstandig naamwoord dat op een klinker eindigt. De vorm maakt van 몇 시 een informele vraag: letterlijk ongeveer “is het welk uur?”, natuurlijk vertaald als “Hoe laat is het?” Deze vorm hoort bij informele omgang; in een beleefd register wordt bijvoorbeeld 몇 시예요? gebruikt. Samenstelling: 몇 시 noemt de gevraagde tijdseenheid en 야 maakt er een informele vraag met “zijn” van. De volledige uiting 몇 시야? betekent dus “Hoe laat is het?”

5. 언제 올 거야?

   Wanneer kom je?

   언제

   wanneer

   올

   komen

   거야?

   informeel vraagdeel

   Uitgebreide uitleg

   언제 betekent hier “wanneer” en vraagt naar het tijdstip van een gebeurtenis. Het staat aan het begin van de vraag en kan ook in andere vragen worden gebruikt, bijvoorbeeld: 언제 가? — “Wanneer ga je?” 올 komt van het werkwoord 오다 (“komen”). In 올 거야? staat 오다 in de vorm 올, die vóór 거야 deel uitmaakt van de constructie V-(으)ㄹ 거야?. Deze constructie vraagt op informele toon of iemand iets zal doen of van plan is te doen. Vergelijk 가다 (“gaan”) → 갈 거야? (“Ga je?” / “Zul je gaan?”). De vorm 올 betekent hier dus niet op zichzelf “zal komen”; die toekomstige betekenis ontstaat samen met de rest van de constructie. 거야? maakt samen met 올 de informele vraagconstructie 올 거야?. 거야 is de spreektaalvorm van 것이야 in deze grammaticale constructie. Het vraagteken en de intonatie maken er een vraag van; de vaste vertaling geeft hier de bedoelde lezing “kom je?”. Samen betekent 언제 + 올 거야?: “Wanneer kom je?” De vraag vraagt naar het moment waarop de aangesprokene zal komen, zonder dat in deze zin zelf een specifiek tijdstip wordt genoemd.

6. 왜 늦었어?

   Waarom ben je te laat?

   왜

   waarom

   늦었어

   ben je te laat

   Uitgebreide uitleg

   왜 betekent hier ‘waarom’ en vraagt naar de reden. Het is een vraagwoord; vergelijk bijvoorbeeld 왜 가? — ‘Waarom ga je?’. 늦었어 komt van 늦다, ‘te laat zijn’. De vorm 늦었어 is de verleden tijd in informele, niet-formele stijl: 늦- + -었- + -어. In deze zin wordt de handelingstoestand als al ingetreden voorgesteld, dus ‘ben je te laat’ of ‘was je te laat’. Het onderwerp staat niet uitgedrukt; volgens de vaste vertaling is dat hier ‘je’. De vorm is geschikt voor een gesprek met iemand met wie informele taal wordt gebruikt. Vergelijk 늦었어요, een beleefdere vorm met dezelfde kernbetekenis. Samen vormt 왜 met 늦었어 de vraag ‘Waarom ben je te laat?’. 왜 vraagt naar de reden, en 늦었어 geeft de informele vraagvorm van ‘te laat zijn’ weer.