Prijs, weer en ontdekkingen | Leer koreaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 이거 얼마예요?

   Hoeveel kost dit?

   이거

   dit

   얼마

   hoeveel

   예요?

   is het?

   Uitgebreide uitleg

   이거 betekent hier “dit” en is de alledaagse verkorte vorm van 이것. Het verwijst naar iets dat voor de spreker als nabij of aangewezen wordt behandeld; de precieze zaak wordt in de aangeleverde zin niet genoemd. Voor een beleefdere of formelere stijl komt 이것 vaker voor. Voorbeeld: 이거 뭐예요? — “Wat is dit?” 얼마 vraagt naar een hoeveelheid of bedrag. In deze zin gaat het, door de combinatie met de vraag naar een aangewezen zaak, om de prijs: “hoeveel kost het?” Het is geen zelfstandig telwoord voor een bepaald aantal. Voorbeeld: 얼마예요? — “Hoeveel kost het?” 예요? is de beleefde vorm van de koppelwerkwoordconstructie 이다 in een vraag. Na een zelfstandig naamwoord dat op een klinker eindigt, verschijnt doorgaans 예요; na een medeklinker meestal 이에요. In deze uiting staat 예요? niet los als een Nederlands “is het?”, maar vormt het met 얼마 de beleefde vraag naar een bedrag of prijs. Voorbeeld: 학생이에요? — “Ben je een student?” Samen vormen 이거 + 얼마 + 예요? de beleefde vraag “Hoeveel kost dit?”: de spreker wijst iets aan, vraagt naar het bedrag en gebruikt daarvoor een beleefde vraagvorm.

2. 어디에 살아요?

   Waar woon je?

   어디에

   waar

   살아요

   woont

   Uitgebreide uitleg

   어디에 betekent hier “waar” als plaatsaanduiding bij wonen. 어디 is het vraagwoord “waar”; 에 is de plaatsmarkeerder die de locatie van het wonen aangeeft. Het gaat dus niet om een persoon of object, maar om de woonplaats. Voorbeeld: 어디에 가요? — “Waar ga je naartoe?” 살아요 komt van 살다, “wonen” of “leven”. In deze zin is het de beleefde tegenwoordige vorm in de 해요-stijl: 살다 → 살아요. Het onderwerp wordt in het Koreaans vaak weggelaten wanneer de context duidelijk is; de vaste vertaling maakt hier “je” het bedoelde onderwerp. Voorbeeld: 저는 서울에 살아요. — “Ik woon in Seoul.” Samen vormt 어디에 살아요? de vraag “Waar woon je?”: 어디에 vraagt naar de woonplaats en 살아요 betekent “woont” in de beleefde vorm. De vraag is geschikt in een neutrale, beleefde alledaagse situatie.

3. 날씨가 좋아요.

   Het weer is mooi.

   날씨

   het weer

   좋아요

   mooi

   Uitgebreide uitleg

   날씨 betekent hier “het weer”. Het is een zelfstandig naamwoord. Een bruikbaar patroon is 날씨가 ... (“het weer is ...”), waarbij 가 de vorm is die het onderwerp markeert. 좋아요 betekent hier “is mooi/goed”. De basisvorm van dit beschrijvende woord is 좋다; 좋아요 is de beleefde tegenwoordige vorm. De uitgang -아요 maakt de uiting beleefd in gewone gesprekken. Bijvoorbeeld: 음식이 좋아요. — “Het eten is goed.” Samen vormen 날씨가 좋아요. de betekenis “Het weer is mooi.” Letterlijk wordt het weer als onderwerp gemarkeerd en wordt het beschreven als goed of mooi. De zin is een beleefde, eenvoudige manier om het weer positief te beschrijven.

4. 지금 비가 와요.

   Het regent nu.

   지금

   nu

   비가

   regen

   와요

   valt (hier: regen)

   Uitgebreide uitleg

   지금 betekent hier “nu” en geeft aan wanneer de situatie plaatsvindt. Het is een tijdsbepaling die meestal vóór de rest van de zin staat. Voorbeeld: 지금 가요. betekent “Ik ga nu.” 비가 bestaat uit 비, “regen”, en 가, de onderwerpmarker. 가 is de vorm van de onderwerpmarkering 이/가 na een zelfstandig naamwoord dat op een klinker eindigt; 비 eindigt op een klinker. In deze zin wordt regen dus als onderwerp van de weersuitdrukking gemarkeerd. 와요 is de beleefde tegenwoordige vorm van 오다, “komen”. De stam 오- combineert met de beleefde uitgang -아요 en wordt 와요. Bij regen betekent 비가 오다 niet letterlijk dat de regen ergens naartoe komt, maar dat het regent of dat de regen valt. Hetzelfde patroon kan met sneeuw worden gebruikt: 눈이 와요. betekent “Het sneeuwt.” De uitgang -요 maakt de zin beleefd in alledaags gebruik. Samen vormen 지금 + 비가 + 와요 de betekenis “Het regent nu.” De Koreaanse zin presenteert regen als onderwerp en gebruikt daarvoor het werkwoord 오다; in natuurlijk Nederlands wordt dit weergegeven met het onpersoonlijke “het regent”.

5. 저는 제 휴대폰을 잊어버렸어요.

   Ik ben mijn telefoon vergeten.

   저는

   ik

   제

   mijn

   휴대폰

   mobiele telefoon

   잊어버렸어요

   ben vergeten

   Uitgebreide uitleg

   저는 betekent hier ‘ik’ als onderwerp of gespreksthema. 저 is de bescheiden vorm van ‘ik’; 는 markeert het onderwerp of thema. In een andere context kan 저는 bijvoorbeeld een contrast aangeven: 저는 학생이에요. — ‘Ik ben student.’ 제 betekent ‘mijn’. Het is de verkorte vorm van 저의: 저 + 의 (‘van mij’). Deze vorm drukt bezit uit; hij is dus niet hetzelfde als 저는, waarin 는 het onderwerp of thema markeert. 휴대폰 is een zelfstandig naamwoord voor een mobiele telefoon. Het woord kan zelfstandig als onderwerp of object worden gebruikt. In deze zin staat het na 제 als het bezeten voorwerp: ‘mijn mobiele telefoon’. 잊어버렸어요 betekent hier ‘ben vergeten’. De basisvorm is 잊어버리다, ‘vergeten’. De vorm -었어요 maakt hier een beleefde verleden tijd: 잊어버리- wordt 잊어버렸어요. Het deel -어 버리다 kan in andere zinnen benadrukken dat iets volledig is gebeurd of dat de spreker er een gevoel bij heeft; in deze vaste zin geeft het aan dat de telefoon vergeten is. Een voorbeeld is 이름을 잊어버렸어요. — ‘Ik ben de naam vergeten.’ Samen vormen de delen: 저는 (‘ik’ als onderwerp) + 제 휴대폰을 (‘mijn mobiele telefoon’ als object) + 잊어버렸어요 (‘ben vergeten’). De volledige betekenis is dus: ‘Ik ben mijn telefoon vergeten.’ De 을 na 휴대폰 markeert het directe object van ‘vergeten’; hij hoort niet bij het zelfstandig naamwoord zelf.

6. 찾았어요.

   Ik heb hem gevonden.

   찾았어요

   gevonden

   Uitgebreide uitleg

   찾았어요 komt van 찾다 (“vinden; zoeken”). In deze zin betekent het “gevonden”, niet “zoeken”: de vorm bevat de verleden tijd -았- en de beleefde uitgangen -어요. De stam 찾- eindigt op een ㅏ-klank, waardoor hier -았어요 verschijnt. Vergelijk: 찾아요 = “ik vind/zoek” of “ik zoek” in de tegenwoordige tijd; 찾았어요 = “ik heb gevonden/vond”. Het onderwerp en het object staan hier niet uitgedrukt. De Nederlandse vertaling identificeert het object als “hem”, en de voorafgaande context maakt duidelijk dat dit verwijst naar de eerder genoemde telefoon. De vorm 찾았어요 zelf verandert niet om dat object aan te geven. 요 maakt de uiting beleefd in het alledaagse taalgebruik, maar voegt geen afzonderlijke betekenis als “hem” toe. Samen betekent 찾았어요. dus: “Ik heb hem gevonden.” Het Koreaanse Koreaans laat het onderwerp “ik” en het object weg omdat ze uit de context begrepen kunnen worden.