De eerste les en de leraar | Leer koreaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 만나서 반가워요.

   Leuk je te ontmoeten.

   만나서

   na je te ontmoeten

   반가워요

   prettig / leuk

   Uitgebreide uitleg

   만나서 komt van 만나다 (“ontmoeten”) en betekent hier letterlijk ongeveer “na het ontmoeten” of “doordat we elkaar ontmoeten”. De vorm 만나서 bestaat uit de stam 만나- plus -아서, een verbindingsuitgang die hier de eerste handeling met de daaropvolgende beoordeling verbindt. Dezelfde vorm kan in andere zinnen ook een reden of opeenvolging aangeven. Voorbeeld: 친구를 만나서 이야기했어요. — “Ik ontmoette een vriend en praatte met hem.” 반가워요 komt van 반갑다, een beschrijvend woord voor het prettige gevoel iemand te ontmoeten of weer te zien. 반갑다 heeft een onregelmatige ㅂ-verandering: de vorm voor beleefd alledaags gebruik wordt 반가워요, niet een vorm met het volledige ㅂ. De uitgang -어요 geeft hier de beleefde 해요체-stijl aan. 반가워요 kan dus ook bij een weerzien gebruikt worden; de precieze Nederlandse vertaling hangt van de situatie af. Voorbeeld: 다시 만나서 반가워요. — “Leuk je weer te zien.” Samen verbindt 만나서 de ontmoeting met 반가워요: “Omdat we elkaar ontmoeten, is dat prettig.” In natuurlijk Nederlands wordt dat als begroeting weergegeven met “Leuk je te ontmoeten.” De hele uiting is beleefd en geschikt wanneer je iemand ontmoet.

2. 여기서 받는 첫 수업이에요?

   Is dit je eerste les hier?

   여기서

   hier

   받는

   volgen / krijgen

   첫

   eerste

   수업

   les

   이에요?

   is het?

   Uitgebreide uitleg

   여기서 betekent hier als de plaats waar de handeling plaatsvindt. 여기 betekent “hier”; -서 markeert de plaats van een handeling. Het patroon plaats에서 kan dus betekenen: “op/in een plaats iets doen”. 받는 komt van 받다, “ontvangen”. In combinatie met een les betekent 수업을 받다 “een les volgen” of “les krijgen”. 받는 is de tegenwoordige beschrijvende vorm vóór een zelfstandig naamwoord: 받는 수업 betekent “een les die je volgt”. Voorbeeld: 한국어를 배우는 학생 betekent “een student die Koreaans leert”. 첫 betekent “eerste” en staat vóór het zelfstandig naamwoord waarop het betrekking heeft. Het is een voorbepalend woord, geen vorm van 수업 en geen zelfstandig naamwoord: 첫 수업 betekent “de eerste les”. Voorbeeld: 첫 만남 betekent “de eerste ontmoeting”. 수업 betekent hier “les”. Met 받다 vormt het de gebruikelijke combinatie 수업을 받다, “een les volgen/krijgen”. Afhankelijk van de context kan 수업 ook naar een lesactiviteit of een cursus verwijzen; in deze zin gaat het om de les die hier wordt gevolgd. 이에요? is de beleefde vraagvorm van de koppelwerkwoordvorm 이다 na een zelfstandig naamwoord dat op een medeklinker eindigt. Omdat 수업 op een medeklinker eindigt, staat hier 이에요; na een klinker staat doorgaans 예요, bijvoorbeeld 의사예요? (“Ben je arts?”). Hier maakt deze vorm van 첫 수업 de vraag of het de eerste les is. Samen vormen de delen 여기서 받는 첫 수업이에요?: “Is dit je eerste les hier?” Het onderwerp (“dit”) en de persoon die de les volgt (“je”) worden in het Koreaans niet afzonderlijk uitgesproken; de vaste vertaling geeft deze bedoelde lezing. De beleefde vorm past bij een gewone beleefde vraag.

3. 저는 전에 여기 와 봤어요.

   Ik ben hier eerder geweest.

   저는

   ik

   전에

   eerder

   여기

   hier

   와 봤어요

   ben eens gekomen

   Uitgebreide uitleg

   저는 betekent hier “ik”. 저 is de bescheiden vorm van de eerste persoon; 는 markeert het onderwerp of gespreksthema. In een beleefde zin staat 저 tegenover het informelere 나. De vorm 저는 zegt op zichzelf niets over het aantal andere aanwezigen. 전에 betekent “eerder” of “daarvoor” in tijd. Het verwijst hier naar een moment vóór het relevante bezoek; het zegt niet precies wanneer dat was. Een bruikbaar contrast is 지금 “nu” tegenover 전에 “eerder”. 여기 betekent “hier” en verwijst naar de plaats die in deze situatie als “hier” geldt. Het is een plaatsaanduidend woord; de vorm verandert niet omdat de spreker of de plaatsnaam verandert. Het nabije 저는 maakt 여기 niet tot een verwijzing naar een persoon. 와 봤어요 is een vorm van de herbruikbare constructie 동사-아/어 보다: “iets geprobeerd hebben” of “iets eerder ervaren hebben”. Hier komt 와 van 오다 “komen”; vóór 보다 wordt 오다 in deze combinatie 와. 봤어요 is de beleefde voltooide vorm van 보다 binnen deze constructie. Daardoor beschrijft 와 봤어요 hier niet simpelweg één aankomst, maar de ervaring dat de spreker hier al eens is geweest. Vergelijk 왔어요 (“ik ben gekomen / ik kwam”) zonder 보다: dat legt de nadruk op de komst zelf, terwijl 와 봤어요 de eerdere ervaring benadrukt. Samen vormen de delen: 저는 “ik” + 전에 “eerder” + 여기 “hier” + 와 봤어요 “ben eens gekomen/geweest”. De volledige betekenis is daarom: “Ik ben hier eerder geweest.” De beleefde uitgang -어요 maakt de uitspraak geschikt voor een beleefde alledaagse conversatie.

4. 저는 여기 온 지 좀 됐어요.

   Ik ben hier al een tijdje.

   저는

   ik; wat mij betreft

   여기

   hier

   온 지

   sinds ik kwam

   좀

   wat; een beetje

   됐어요

   het is verstreken

   Uitgebreide uitleg

   저는 betekent hier “ik” of “wat mij betreft”. 저 is een bescheiden, beleefde vorm voor “ik”; 는 markeert het gespreksthema. Het is dus niet uitsluitend een onderwerpmarkeerder. Voorbeeld: 저는 학생이에요. — “Ik ben student.” 여기 betekent “hier”: de plaats die vanuit de spreeksituatie wordt aangewezen. Het woord heeft hier geen aparte meervouds- of geslachtsvorm. Voorbeeld: 여기 앉으세요. — “Gaat u hier zitten.” 온 지 is het eerste deel van een belangrijke tijdsconstructie. 온 komt van 오다 (“komen”): vóór 지 krijgt dit werkwoord in deze constructie de vorm 온. 지 maakt de eerdere gebeurtenis tot het uitgangspunt voor een tijdsduur. Het patroon V-(으)ㄴ 지 되다 betekent ongeveer “het is ... tijd geleden dat iemand V deed” of “iemand doet V al ... tijd”. Hier gaat het om naar deze plaats komen. Voorbeeld: 한국에 온 지 두 달 됐어요. — “Het is twee maanden geleden dat ik naar Korea kwam” of natuurlijker: “Ik ben al twee maanden in Korea.” 좀 betekent hier “wat” of “een beetje”. In combinatie met de tijdsconstructie maakt het de duur vaag en bescheiden; het betekent in deze zin niet op zichzelf “al een tijdje”. 됐어요 komt van 되다 (“worden; een bepaalde tijd bereiken”). De vorm is de beleefde verleden vorm in de 해요-stijl; 되었어요 wordt vaak verkort tot 됐어요. In 온 지 좀 됐어요 betekent het dat er inmiddels enige tijd verstreken is sinds het komen. Een precieze duur kan ervoor staan: 3년 됐어요. — “Het is drie jaar geleden.” Samen vormt 여기 온 지 좀 됐어요 de betekenis “sinds ik hier kwam, is er wat tijd verstreken”. Met 저는 wordt de spreker als gespreksthema toegevoegd. De volledige uiting betekent daarom: “Ik ben hier al een tijdje.”

5. 선생님은 어때요?

   Hoe is de leraar?

   선생님

   leraar

   은

   wat betreft …

   어때요?

   hoe is het?

   Uitgebreide uitleg

   선생님 betekent hier ‘leraar’. Het woord kan beleefd naar een docent verwijzen; de vorm zelf geeft geen geslacht aan. Een bruikbaar oefenvoorbeeld is 친구 (‘vriend(in)’): 친구는 어때요? = ‘Hoe is je vriend(in)?’ 은 markeert 선생님 als het gespreksonderwerp: ‘wat de leraar betreft’. Na een zelfstandig naamwoord dat op een medeklinker eindigt, gebruik je 은; na een zelfstandig naamwoord dat op een klinker eindigt, gebruik je 는. 선생님 eindigt op de medeklinker in 님, dus hier staat 은. Bijvoorbeeld: 친구는 어때요? — 친구 eindigt op een klinker, dus daar staat 는. 어때요? is de beleefde vraagvorm van 어떻다, ‘hoe zijn/is iets; hoe is de toestand of eigenschap?’. De vorm vraagt hier naar een beoordeling, toestand of kenmerk. Bijvoorbeeld: 날씨는 어때요? = ‘Hoe is het weer?’ Samen vormt de zin het herbruikbare patroon X은/는 어때요?: ‘Hoe is X?’ De topicmarkeerder wordt gekozen op basis van de laatste klank van X: 은 na een medeklinker en 는 na een klinker. Met de vaste vertaling betekent 선생님은 어때요?: ‘Hoe is de leraar?’

6. 선생님은 아주 친절해요.

   De leraar is heel aardig.

   선생님

   leraar

   아주

   heel, erg

   친절해요

   aardig zijn

   Uitgebreide uitleg

   선생님 betekent hier “de leraar”. Het woord kan ook “leraar/docent” betekenen; 님 is een eerbiedige toevoeging. In deze zin is 선생님 het onderwerp waarover iets wordt gezegd. 은 staat direct na 선생님 en markeert het onderwerp of thema. Na een lettergreep die op een medeklinker eindigt, is 은 de vorm; na een klinker wordt doorgaans 는 gebruikt. Voorbeeld: 학생은 친절해요. — “De leerling is aardig.” 아주 versterkt het volgende woord en betekent hier “heel” of “erg”. Het verandert niet van vorm. Voorbeeld: 아주 좋아요. — “Het is heel goed.” 친절해요 betekent hier “is aardig”. De basisvorm is 친절하다 (“aardig zijn”); 친절해요 is de beleefde 해요-vorm voor een huidige toestand. 친절하다 is een beschrijvend werkwoord/adjectief in het Koreaans, niet een gewoon zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: 그분은 친절해요. — “Die persoon is aardig.” Samen vormt 선생님은 아주 친절해요 de structuur “De leraar is heel aardig”: 선생님은 maakt de leraar tot onderwerp, 아주 versterkt 친절해요, en het predicaat beschrijft diens huidige aard of toestand. De slotpunt hoort alleen bij de interpunctie en voegt geen betekenis toe.