Samen de les herhalen | Leer koreaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 수업 후에는 뭐 해요?

   Wat doe je na de les?

   수업

   les

   후에는

   erna / daarna

   뭐

   wat

   해요

   doet / doen

   Uitgebreide uitleg

   수업 betekent hier “les”. Het is een zelfstandig naamwoord; afhankelijk van de context kan het ook naar onderwijs of een lesactiviteit verwijzen. Voorbeeld: 수업이 끝났어요. = “De les is afgelopen.” 후에는 bestaat uit 후 (“na, erna”), 에 (een tijdsaanduidend partikel) en 는 (een topic- of contrastpartikel). Samen betekent het hier “na de les / daarna”. Het patroon [zelfstandig naamwoord] 후에 betekent “na [zelfstandig naamwoord]”. Met 는 wordt deze tijdsomstandigheid als topic naar voren gebracht of ervan afgezet; 는 is hier geen onderwerpmarkeerder. Voorbeeld: 식사 후에 만나요. = “We spreken elkaar na de maaltijd.” 뭐 is de alledaagse verkorte vorm van 무엇, “wat”. Het vraagt hier naar de handeling die iemand na de les verricht. Voorbeeld: 뭐 먹어요? = “Wat eet je?” 해요 is de beleefde, informele vorm in de 해요체 van 하다, “doen”. 하다 wordt in deze vorm 해요; de vorm zelf geeft geen aparte persoon aan. Afhankelijk van de combinatie kan 하다 ook “maken” of “beoefenen” betekenen, maar hier betekent het “doen”. Samen vormen 수업 후에는 (“na de les”), 뭐 (“wat”) en 해요 (“doe je?”) de beleefde vraag 수업 후에는 뭐 해요?: “Wat doe je na de les?” Het onderwerp of de aangesprokene wordt in het Koreaans niet afzonderlijk uitgesproken; de Nederlandse vertaling geeft hier de bedoelde aangesprokene als “je” weer.

2. 저는 여기 남아서 복습해요.

   Ik blijf hier en herhaal de les.

   저는

   ik (als gespreksthema)

   여기

   hier

   남아서

   blijven en daarna

   복습해요

   de les herhalen

   Uitgebreide uitleg

   저는 betekent hier “wat mij betreft: ik” en markeert 저 als gespreksthema met 는. 저 is de nederige of beleefde vorm van “ik”. 나 is de gewone, informele vorm; die is niet simpelweg een “minder bescheiden” versie. 는 is een topicmarkeerder, niet de uitgang van een werkwoord. 여기 betekent “hier” en verwijst naar de plaats die in de situatie als hier wordt aangewezen. Het is een plaatswoord, geen werkwoordsvorm. Een bruikbaar contrast is 여기 “hier” tegenover 거기 “daar bij jou of op een eerder genoemde plaats”. 남아서 komt van 남다, “blijven” of “overblijven”. De uitgang -아서 verbindt deze handeling met wat volgt. In deze zin geeft de verbinding de samenhang weer als “blijven en vervolgens herhalen”; afhankelijk van de context kan dezelfde vorm ook een reden of andere nauwe verbinding uitdrukken. Het is dus een vorm van 남다, niet van 복습하다. Voorbeeld: 집에 남아서 공부해요. betekent “Ik blijf thuis en studeer.” 복습해요 komt van 복습하다, “herhalen wat je geleerd hebt” of “de lesstof doornemen”. 해요 is de beleefde, niet-formele tegenwoordige vorm van 하다; vergelijk 공부하다 → 공부해요 (“studeren”). In deze zin wordt het object niet expliciet genoemd, maar de vaste Nederlandse vertaling maakt duidelijk dat het om de les herhalen gaat. Samen vormen de delen, in hun oorspronkelijke volgorde: 저는 — wat mij betreft, ik; 여기 — hier; 남아서 — blijf en vervolgens; 복습해요 — herhaal de les. De volledige betekenis is daarom: “Ik blijf hier en herhaal de les.” De beleefde -요-stijl past bij een gewone beleefde uitwisseling.

3. 우리 이 교실을 조금 더 써도 돼요?

   Kunnen we dit lokaal nog wat langer gebruiken?

   우리

   wij

   이

   dit/deze

   교실

   lokaal

   조금

   een beetje

   더

   nog meer/langer

   써도 돼요?

   mag ... gebruiken?

   Uitgebreide uitleg

   우리 betekent hier ‘wij/ons’ en is de vorm die de groep aanduidt als degene die iets wil doen. In het Koreaans kan 우리 ook in andere contexten ‘ons/onze’ betekenen; de functie blijkt uit de zin. Voor een beleefde vraag naar toestemming staat het onderwerp vaak vóór de handeling, zoals in 우리 ... 써도 돼요?. 이 betekent ‘dit/deze’ en staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het bepaalt. In 이 교실 verwijst het dus naar dit lokaal. Het is een aanwijzend woord; het draagt hier niet op zichzelf de betekenis ‘hier’. 교실 betekent ‘klaslokaal’ of ‘lokaal’. Het is het zelfstandig naamwoord voor de ruimte die in deze zin gebruikt wordt. Met het objectpartikel -을 wordt 교실을 het voorwerp van de handeling: ‘het lokaal gebruiken’. 조금 betekent ‘een beetje’. Het verzacht of beperkt de daaropvolgende hoeveelheid of mate. Voorbeeld: 조금 기다려요. — ‘Wacht een beetje.’ 더 betekent ‘meer’ of ‘verder’. Samen met 조금 in 조금 더 geeft het hier aan dat het gebruik nog een beetje wordt voortgezet: ‘nog wat langer’. Het betekent in deze zin niet dat er noodzakelijk een tweede afzonderlijk lokaal is. 써도 돼요? is een toestemmingpatroon. De kern is 쓰다 ‘gebruiken’ plus -아/어도 되다 ‘het is toegestaan om ... / mag ...’. Bij 쓰다 wordt 쓰- vóór -어도 de vorm 써도; 돼요 is de beleefde vorm van 되다 in dit patroon. 써도 돼요? vraagt dus of het toegestaan is om te gebruiken, niet of de spreker voorspelt dat het gebruik zal gebeuren. Het patroon V-아/어도 돼요? is herbruikbaar voor toestemming, bijvoorbeeld 여기 앉아도 돼요? — ‘Mag ik hier zitten?’ Het werkwoord verandert volgens zijn eigen vormingsregels; 돼요 blijft het toestemmingselement van het patroon. Samen vormen de delen 우리 이 교실을 조금 더 써도 돼요? de beleefde vraag: ‘Kunnen we dit lokaal nog wat langer gebruiken?’ 우리 geeft aan wie wil gebruiken, 이 교실을 wat gebruikt wordt, 조금 더 de beperkte verlenging, en 써도 돼요? vraagt daarvoor toestemming.

4. 수업 후에도 우리는 여기 있어도 돼요.

   We kunnen hier na de les blijven.

   수업

   les

   후에도

   ook na; ook daarna

   우리

   wij; we

   여기

   hier

   있어도 돼요

   mag blijven; mag er zijn

   Uitgebreide uitleg

   수업 betekent hier “les” of “klasse”. Het is een zelfstandig naamwoord. Een bruikbaar contrast is 수업 전 “voor de les” tegenover 수업 후 “na de les”. Voorbeeld: 수업이 끝났어요. — “De les is afgelopen.” 후에도 betekent “ook na” of “zelfs na”. In deze vorm is 후 “na”, 에 markeert het tijdstip of de tijdsrelatie, en 도 voegt de betekenis “ook/zelfs” toe. Het gaat hier om de periode na de les; 에도 kan ook na andere tijdsuitdrukkingen voorkomen. Voorbeeld: 식사 후에도 일해요. — “Ik werk ook na de maaltijd.” 우리 betekent in deze zin “wij/we” en is het onderwerp van de mogelijkheid. Koreaans maakt bij 우리 niet in de vorm zelf duidelijk of de aangesprokene erbij hoort; de vertaling geeft hier eenvoudig “we” weer. Het kan in andere contexten ook “ons/onze” betekenen, maar hier staat het zelfstandig als onderwerp. 여기 betekent “hier” en geeft de plaats aan. Het is een plaatsaanduidend woord en verandert niet mee met het aantal of de persoon. Voorbeeld: 여기에 앉아요. — “Ga hier zitten.” 있어도 돼요 is een herbruikbaar patroon voor toestemming: 있다 + -어도 되다, letterlijk ongeveer “het is toegestaan om te zijn”. 있다 betekent afhankelijk van de context “zijn”, “zich bevinden” of “blijven”; na 여기 krijgt het hier de natuurlijke betekenis “hier blijven”. 있어도 is de vorm van 있다 met -어도, en 돼요 is de beleefde vorm van 되다 in dit patroon. Het patroon V-아/어도 돼요? vraagt of iets mag; de mededelende vorm V-아/어도 돼요 zegt dat het mag. Voorbeeld: 여기 앉아도 돼요? — “Mag ik hier zitten?” Samen vormen de delen: 수업 후에도 “ook na de les” + 우리 “wij” + 여기 “hier” + 있어도 돼요 “mogen blijven”. De volledige betekenis is dus: “We kunnen hier na de les blijven.”

5. 그걸 알면 도움이 돼요.

   Dat is handig om te weten.

   그걸

   dat (als object)

   알면

   als je weet

   도움이 돼요

   is behulpzaam

   Uitgebreide uitleg

   그걸 betekent hier “dat” als object. Het is de verkorte vorm van 그것을: 그것 is een aanwijzend voornaamwoord en 을 markeert het object. De precieze referent van “dat” wordt in de aangeleverde zin niet benoemd. 알면 komt van 알다 (“weten”) met -면, een voorwaardelijke vorm: “als/wanneer [iemand] weet”. Het onderwerp is hier niet uitgedrukt. 알다 is de basisvorm; 알면 betekent niet alleen “weet”, maar legt de voorwaarde voor het volgende deel. Bijvoorbeeld: 시간이 있으면 가요. — “Als er tijd is, ga ik.” 도움이 돼요 bestaat uit 도움 (“hulp”) plus de onderwerpmarkeerder 이, en 되다 (“worden; uitkomen op”). In deze vaste uitdrukking betekent het geheel “behulpzaam zijn” of “van nut zijn”. 돼요 is de beleefde tegenwoordige vorm van 되다; dit is de samengevoegde vorm van 되어요. Het onderwerp van 도움이 is dus 도움, niet een aangrenzend woord. Samen vormt de zin het patroon 그걸 알면 도움이 돼요: “Als je dat weet, is het handig” of natuurlijk Nederlands: “Dat is handig om te weten.” De eerste woordgroep noemt de inhoud die men weet, 알면 maakt daarvan de voorwaarde, en 도움이 돼요 geeft het nut daarvan aan. De beleefde vorm -요 maakt de uitspraak geschikt voor een beleefde, alledaagse context.

6. 그럼 여기서 같이 복습해요.

   Dan nemen we hier samen de les nog eens door.

   그럼

   dan

   여기서

   hier

   같이

   samen

   복습해요

   herhalen

   Uitgebreide uitleg

   그럼 is de verkorte, alledaagse vorm van 그러면 en betekent hier “dan” of “in dat geval”. Het verbindt deze zin met de voorafgaande informatie. 여기서 bestaat uit 여기 (“hier”) en de plaatsaanduidende partikel 에서. Het geeft aan waar de handeling plaatsvindt. 에서 kan ook een vertrekpunt markeren, maar hier heeft het de plaatsbetekenis. 같이 betekent “samen” en geeft aan dat de handeling gezamenlijk gebeurt. Een bruikbaar patroon is 같이 + werkwoord, bijvoorbeeld 같이 가요 — “Laten we samen gaan.” 복습해요 is de beleefde 해요-vorm van 복습하다, “herhalen” of “opnieuw doornemen”. 복습하다 is de basisvorm en 복습해요 de vorm in deze zin. De uitgang -해요 markeert hier een beleefde stijl. In combinatie met 같이 krijgt de zin in deze context de betekenis van een voorstel: samen iets herhalen. Samen vormen de delen: 그럼 (“dan”) + 여기서 (“hier”) + 같이 (“samen”) + 복습해요 (“herhalen”). De volledige betekenis is: “Dan nemen we hier samen de les nog eens door.”