De hoogte van een stoel veranderen | Leer koreaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 이 의자는 너무 낮아요.

   Deze stoel is te laag.

   이

   deze

   의자

   stoel

   너무

   te; erg

   낮아요

   is laag

   Uitgebreide uitleg

   이 betekent hier “deze” en staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het aanwijst. Het is een aanwijzend woord voor iets dat als nabij of direct aangewezen wordt voorgesteld. De vorm 이 verandert hier niet naar gelang het zelfstandig naamwoord enkelvoud of meervoud is. 의자 betekent “stoel”. Dit is het zelfstandig naamwoord in de zin. Een bruikbaar patroon is 이 + zelfstandig naamwoord: 이 의자 = “deze stoel”. 너무 versterkt het bijvoeglijk naamwoord en geeft hier de betekenis “te”, dus een ongewenst sterke mate. In andere contexten kan het ook “erg” betekenen; hier maakt de combinatie met 낮아요 duidelijk dat de stoel onvoldoende hoog is. Voorbeeld: 너무 비싸요. — “Het is te duur.” 낮아요 komt van het bijvoeglijk naamwoord 낮다, “laag zijn”. 낮아요 is de beleefde tegenwoordige vorm; de stam 낮- krijgt hier de uitgang -아요. Het tegenovergestelde is 높다, “hoog zijn”; de beleefde vorm daarvan is 높아요, “is hoog”. Voorbeeld: 이 책상은 높아요. — “Dit bureau is hoog.” Samen vormen 이 의자는 en 너무 낮아요 de betekenis “Deze stoel is te laag.” 은 markeert 이 의자 als het onderwerp of gespreksonderwerp waarover iets wordt gezegd. De beleefde zin stelt dus vast dat de stoel een te geringe hoogte heeft.

2. 높이를 바꿀 수 있어요.

   Je kunt de hoogte veranderen.

   높이를

   de hoogte

   바꿀

   veranderen

   수 있어요

   kunnen

   Uitgebreide uitleg

   높이를 betekent hier “de hoogte”. 높이 is een zelfstandig naamwoord met de betekenis “hoogte”; het is niet hetzelfde als 높다 (“hoog zijn”). De uitgang -를 markeert 높이 als het object van de handeling. De vaste vertaling maakt duidelijk dat het om de hoogte gaat, zonder in deze zin verder te specificeren van welk voorwerp. 바꿀 komt van het werkwoord 바꾸다, “veranderen” of “verwisselen”. In 바꿀 수 있어요 staat 바꿀 vóór 수; dit is de vorm die het werkwoord aanpast binnen de constructie -(으)ㄹ 수 있다, waarmee mogelijkheid of vermogen wordt uitgedrukt. Het is dus geen los verleden of tegenwoordige tijdswoord. Bijvoorbeeld: 열 수 있어요 betekent “Je kunt het openen.” 수 있어요 vormt samen met 바꿀 de constructie “kunnen veranderen”. 수 betekent in deze vaste constructie ongeveer “mogelijkheid”, en 있어요 geeft aan dat die mogelijkheid bestaat. 있어요 is de beleefde spreektaalvorm van 있다 (“er zijn”/“bestaan”). De volledige vorm 바꿀 수 있어요 betekent daarom “kan veranderen” of, met de in het Nederlands gebruikelijke persoon uit de vertaling, “kunt veranderen”. Samen opgebouwd: 높이를 (“de hoogte” als object) + 바꿀 수 있어요 (“kunt veranderen”) geeft 높이를 바꿀 수 있어요., oftewel “Je kunt de hoogte veranderen.”

3. 어떻게 해요?

   Hoe doe ik dat?

   어떻게

   hoe; op welke manier

   해요?

   doen

   Uitgebreide uitleg

   어떻게 betekent hier ‘hoe’ of ‘op welke manier’. Het vraagt naar de manier waarop iets wordt uitgevoerd. Vergelijk 어떻게 해요? (‘Hoe doe ik dat?’) met 어디에서 해요? (‘Waar doe ik dat?’): 어떻게 vraagt naar de manier, niet naar de plaats. 해요? komt van 하다, ‘doen’. 해요 is de beleefde alledaagse vorm in de 해요체-stijl. Het onderwerp wordt in het Koreaans vaak weggelaten wanneer het uit de situatie duidelijk is; in deze vaste vertaling wordt het als ‘ik’ weergegeven. Ook het object staat niet in de vraag. In deze context verwijst dat naar de eerder genoemde handeling van de hoogte veranderen. De vraagvorm ontstaat hier door de vraagintonatie en het vraagteken; 해요 behoudt dezelfde beleefde vorm. Samen betekent 어떻게 해요? dus: ‘Hoe doe ik dat?’ De spreker vraagt om instructies voor de manier waarop de bedoelde handeling moet worden uitgevoerd. Het is een beleefde, gewone vraag in een alledaagse situatie.

4. 좌석 아래의 버튼을 누르세요.

   Druk op de knop onder de zitting.

   좌석

   zitting

   아래의

   onder

   버튼

   knop

   누르세요

   druk (alstublieft)

   Uitgebreide uitleg

   좌석 betekent hier ‘zitting’ of ‘zitplaats’ en is een zelfstandig naamwoord. De vorm blijft in deze zin onveranderd. Voor een concreet voorbeeld: 좌석이 편해요. betekent ‘De zitting is comfortabel.’ 아래의 betekent ‘onder’. Het beschrijft de plaats van het volgende zelfstandig naamwoord: 아래 is ‘onderkant/onder’, en 의 maakt daarvan een bepaling vóór een zelfstandig naamwoord. In 좌석 아래의 버튼 staat dus letterlijk ‘de knop die onder de zitting is’. Een bruikbaar patroon is A 아래의 B = ‘B onder A’. 버튼 betekent ‘knop’. Het is een leenwoord dat in het Koreaans als zelfstandig naamwoord wordt gebruikt. In deze zin is het de zaak waarop de handeling gericht is. Bijvoorbeeld: 이 버튼을 누르세요. betekent ‘Druk op deze knop.’ 누르세요 betekent ‘druk (alstublieft)’. De basisvorm is 누르다, ‘drukken’. De vorm 누르세요 gebruikt de beleefde gebiedende vorm met -(으)세요; daarmee geef je een verzoek of instructie aan de aangesprokene. Het onderwerp wordt hier niet uitgesproken, maar de vorm richt de instructie aan de gesprekspartner. Bijvoorbeeld: 여기를 누르세요. betekent ‘Druk hier.’ Samen vormt 좌석 아래의 버튼 de naamwoordgroep ‘de knop onder de zitting’. 을 markeert die knop als het directe object, en 누르세요 geeft de beleefde instructie ‘druk’. De volledige betekenis is daarom: ‘Druk op de knop onder de zitting.’

5. 이제 더 좋아요. 고마워요.

   Dat is beter. Dank je.

   이제

   nu

   더

   meer

   좋아요

   goed / fijn

   고마워요

   dank je

   Uitgebreide uitleg

   이제 betekent hier ‘nu’ of ‘vanaf nu’. Het wijst op het huidige moment of een verandering ten opzichte van eerder. Voorbeeld: 이제 시작해요. — Nu begin ik / beginnen we. 더 betekent ‘meer’ en maakt de vergelijking expliciet: iets heeft in grotere mate een eigenschap. In deze zin geeft het samen met 좋아요 de betekenis ‘beter’, dus niet alleen ‘goed’. Voorbeeld: 이게 더 좋아요. — Dit is beter. 좋아요 is de beleefde vorm van 좋다, ‘goed zijn’ of ‘fijn zijn’. De vorm 좋아요 gebruikt de beleefde 해요-stijl; het onderwerp kan in het Koreaans ongenoemd blijven wanneer dat uit de context duidelijk is. Hier wordt de toestand als beter beoordeeld door 더. 고마워요 betekent ‘dank je’ of ‘bedankt’. Het is een beleefde vorm van 고맙다, ‘dankbaar zijn’. De stam verandert in deze vorm van 고맙- naar 고마워-; 고마워요 is dus niet afgeleid van 좋다. Voorbeeld: 도와줘서 고마워요. — Bedankt dat je helpt. Samen betekent 이제 더 좋아요 letterlijk ongeveer ‘nu meer goed’, in natuurlijk Nederlands: ‘Dat is nu beter.’ De vaste vertaling maakt duidelijk dat 그것/‘dat’ als onderwerp bedoeld is, maar het Koreaanse onderwerp staat hier niet uitgedrukt. Daarna volgt 고마워요: ‘Dank je.’ De volledige uiting is dus: ‘Dat is beter. Dank je.’

6. 아직도 맞지 않으면 말해 주세요.

   Zeg het me als het nog niet goed is.

   아직도

   nog steeds

   맞지 않으면

   als het niet goed is

   말해 주세요

   zeg het alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   아직도 betekent hier “nog steeds”: de toestand duurt voort tot het huidige moment. 아직 betekent “nog”, en 도 voegt de nadruk “ook/zelfs nog” toe. In deze zin benadrukt het dat iets ondanks de eerdere verbetering nog altijd niet goed kan zijn. 맞지 않으면 komt van 맞다, “juist zijn” of “kloppen”. In deze context gaat het om de toestand die in de vertaling met “het” wordt aangeduid; er wordt geen zelfstandig naamwoord genoemd. 맞지 않다 maakt de betekenis negatief (“niet juist zijn”), en -으면 maakt er een voorwaarde van: V-지 않으면 = “als iets niet V is”. Bijvoorbeeld: 시간이 맞지 않으면 알려 주세요. — “Laat het weten als het tijdstip niet klopt.” 말해 주세요 betekent “zeg het alstublieft” of natuurlijker “laat het me weten”. Het werkwoord is 말하다, “zeggen/praten”; in deze beleefde verzoeksvorm wordt dat 말해, gevolgd door 주세요. De constructie V-아/어 주세요 is een beleefd verzoek om iets te doen. Het object is hier niet uitgedrukt in het Koreaans, maar de vaste vertaling maakt duidelijk dat het om “het” gaat. Samen vormt de zin de voorwaardelijke structuur 아직도 맞지 않으면 (“als het nog steeds niet goed is”), gevolgd door het beleefde verzoek 말해 주세요 (“laat het me weten”): “Zeg het me als het nog niet goed is.” De beleefde vorm past bij een vriendelijk, direct verzoek.