Gezin en huisdier | Leer koreaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 가족과 함께 살아요?

   Woon je met je gezin?

   가족

   gezin, familie

   함께

   samen

   살아요

   woon, leef

   Uitgebreide uitleg

   가족 betekent hier “gezin” en kan ook “familie” betekenen. Het is een zelfstandig naamwoord. In 가족과 staat 과 er direct achter: deze partikel betekent hier “met” en wordt gebruikt na een woord dat op een medeklinker eindigt. Na een klinker verschijnt doorgaans 와, bijvoorbeeld 아이와 in 아이와 함께 살아요 (“Ik woon samen met mijn kind”). 함께 betekent “samen” of “tezamen”. Het is een bijwoord en geeft aan dat de handeling gezamenlijk gebeurt. Een bruikbaar patroon is X와/과 함께 — “samen met X”. 살아요 is de beleefde tegenwoordige vorm van 살다, “wonen” of “leven”. De vorm 살아요 gebruikt de beleefde stijl op -아요; het onderwerp wordt in het Koreaans vaak weggelaten wanneer dat uit de context duidelijk is. In deze vraag is de aangesprokene het bedoelde onderwerp: “woon je”. De vorige zin gebruikt dezelfde vorm in een mededeling: 저는 아이와 함께 살아요 betekent “Ik woon samen met mijn kind.” Samen vormt 가족과 함께 살아요? de beleefde vraag “Woon je met je gezin?”. De combinatie 가족과 함께 geeft “met je gezin” aan, en 살아요? maakt daarvan de vraag of de aangesprokene daar woont.

2. 저는 아이와 함께 살아요.

   Ik woon met mijn kind.

   저는

   ik, als onderwerp

   아이

   kind

   와 함께

   samen met

   살아요

   woon

   Uitgebreide uitleg

   저는 betekent hier “ik” als onderwerp of gespreksthema. 저 is de nederige vorm van “ik”; 는 markeert het thema en contrasteert het eventueel met andere personen. In een beleefde zin kan 저는 bijvoorbeeld ook voorkomen in 저는 학생이에요 — “Ik ben student.” 아이 betekent “kind”. Het is een zelfstandig naamwoord; het zegt op zichzelf niet welk specifiek kind bedoeld wordt. Een meervoud wordt in het Koreaans vaak uit de context begrepen, terwijl 아이들 expliciet “kinderen” betekent. 와 함께 betekent “samen met”. 와 is de vorm van het partikel dat na een klinker komt; na een medeklinker verschijnt doorgaans 과. 함께 versterkt de betekenis van samen. Bijvoorbeeld: 친구와 함께 가요 betekent “Ik ga samen met een vriend.” 살아요 betekent hier “woon” of “leef”. De basisvorm is 살다 (“wonen, leven”); 살아요 is de beleefde tegenwoordige vorm in de 해요-stijl. De vorm drukt hier geen expliciete tijdsduur uit, maar een huidige woonsituatie. Bijvoorbeeld: 서울에 살아요 — “Ik woon in Seoel.” Samen vormen de delen de betekenis: 저는 (“ik”), 아이와 함께 (“samen met mijn kind”) en 살아요 (“woon”). De vaste vertaling maakt duidelijk dat 아이 hier als “mijn kind” wordt begrepen. De volledige zin betekent dus: “Ik woon samen met mijn kind.”

3. 집에 반려동물도 있어요?

   Is er thuis ook een huisdier?

   집에

   thuis / in huis

   반려동물

   huisdier

   도

   ook

   있어요

   is er / aanwezig

   Uitgebreide uitleg

   집에 betekent hier “thuis/in huis”. 집 is het zelfstandig naamwoord “huis” en -에 markeert hier de plaats waar iets aanwezig is. Hetzelfde patroon is bruikbaar in bijvoorbeeld 학교에 있어요. — “Ik ben op school.” 반려동물 betekent “huisdier”, letterlijk een dier dat als gezelschap wordt gehouden. Het is een zelfstandig naamwoord; het kan bijvoorbeeld in 반려동물을 키워요. staan: “Ik houd een huisdier.” 도 betekent “ook” en wordt direct na het woord of de woordgroep geplaatst waarop het betrekking heeft. Hier voegt het een huisdier toe als iets dat mogelijk eveneens thuis aanwezig is. In 저도 있어요. betekent 저도 bijvoorbeeld “ik ook”, maar de precieze betekenis van 도 hangt af van het element dat ervoor staat. 있어요 is de beleefde tegenwoordige vorm van 있다, “aanwezig zijn” of “er zijn”. In deze zin gaat het om het bestaan of aanwezig zijn van een huisdier op een plaats; het is niet de vorm voor “iets bezitten”. In een vraag als 집에 있어요? betekent het “Is het thuis/in huis aanwezig?” De vorm 있어요 drukt hier geen expliciete persoon of aantal uit. Samen vormen 집에 + 반려동물도 + 있어요? de vraag “Is er thuis ook een huisdier?” De vraagmarkering en de intonatie maken van de beleefde mededeling een vraag. Het patroon plaats에 + zelfstandig naamwoord도 + 있어요? is herbruikbaar voor de vraag of er op een bepaalde plaats óók iets aanwezig is.

4. 저희는 작은 개를 키워요.

   Wij hebben een kleine hond.

   저희는

   wij (als onderwerp)

   작은

   klein(e)

   개

   hond

   키워요

   houden; grootbrengen

   Uitgebreide uitleg

   저희는 betekent hier “wij” als onderwerp van de zin. 저희 is een bescheiden vorm voor de eigen groep; 는 markeert het onderwerp of de gesprekstopic. Het zegt op zichzelf niet hoeveel mensen die groep telt. Voorbeeld: 저희는 학생이에요. — “Wij zijn studenten.” 작은 betekent “klein(e)” en staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het beschrijft. De woordenboekvorm is 작다 (“klein zijn”); vóór een zelfstandig naamwoord wordt dat 작은. De vorm drukt hier geen zelfstandig naamwoordelijk geslacht uit. Voorbeeld: 작은 집 — “een klein huis”. 개 betekent “hond”. Het is een zelfstandig naamwoord en krijgt in deze zin geen zichtbare meervoudsuitgang. 작은 개 is dus “een kleine hond”, waarbij 작은 vóór 개 staat. 키워요 komt van 키우다 en betekent hier “houden” of “grootbrengen”, in de zin van een hond als huisdier verzorgen. -어요 is de beleefde tegenwoordige vorm in de 해요-stijl: 키우다 → 키워요. Voorbeeld: 고양이를 키워요. — “Ik/wij houd(en) een kat.” De precieze persoon wordt in zo’n voorbeeld door de context bepaald; in de vaste zin wordt die persoon door 저희는 ingevuld. Samen vormen de delen 저희는 작은 개를 키워요: 저희는 (“wij”), 작은 개 (“een kleine hond”) en 키워요 (“houden/verzorgen”). Het doelobject krijgt 를: 작은 개를. De volledige betekenis is daarom: “Wij hebben een kleine hond.”

5. 둘이 잘 지내요?

   Kunnen ze goed met elkaar opschieten?

   둘이

   de twee

   잘

   goed

   지내요?

   verblijven/leven?

   Uitgebreide uitleg

   둘이 betekent hier dat de twee het onderwerp zijn. 둘 is het zelfstandige telwoord voor “twee”; 이 is de onderwerpmarkeerder. In deze zin geeft de uitdrukking twee betrokken deelnemers aan, zonder op zichzelf te bepalen wie dat precies zijn. Voorbeeld: 둘이 와요. — “De twee komen.” 잘 is een bijwoord met de betekenis “goed”. Met een werkwoord geeft het aan dat iets op een goede manier gebeurt. Samen met 지내다 vormt het hier 잘 지내다, “goed met elkaar opschieten”. 잘 is dus niet zelf het werkwoord. 지내요? is de beleefd-informele tegenwoordige vorm van 지내다, met vraagintonatie. 지내다 kan afhankelijk van de context onder meer “tijd doorbrengen”, “leven” of “verblijven” betekenen. Samen met 잘 en de twee deelnemers krijgt het hier de betekenis “met elkaar opschieten”. De uitgang -요 maakt de formulering beleefd in alledaagse gesprekken. Voorbeeld: 요즘 잘 지내요? — “Hoe gaat het tegenwoordig met je?” Samen vormen 둘이 잘 지내요? de vraag: “Kunnen de twee goed met elkaar opschieten?” of natuurlijker: “Kunnen ze goed met elkaar opschieten?” 둘이 geeft de twee deelnemers aan, 잘 beschrijft de kwaliteit van hun omgang en 지내요? maakt er een beleefde vraag van.

6. 그 둘은 매일 같이 놀아요.

   Ze spelen elke dag samen.

   그

   die

   둘

   twee (personen)

   매일

   elke dag

   같이

   samen

   놀아요

   spelen

   Uitgebreide uitleg

   그 betekent hier “die” en staat vóór 둘 in de vaste combinatie 그 둘: “die twee”. Als aanwijzend woord verwijst 그 naar iets of iemand dat in de context als herkenbaar wordt behandeld; op zichzelf zegt het niet wie precies bedoeld wordt. 둘 betekent hier “twee” en verwijst in deze context naar twee personen. Het is de zelfstandige vorm van het Koreaanse telwoord voor twee; vóór een zelfstandig naamwoord wordt doorgaans de vorm 두 gebruikt, zoals in 두 사람 (“twee mensen”). In 그 둘 staat 둘 zelfstandig: “die twee”. 매일 betekent “elke dag” en geeft aan dat de handeling dagelijks plaatsvindt. Het is een tijdsbepaling en verandert niet om persoon of aantal aan te geven. Bijvoorbeeld: 매일 공부해요. — “Ik studeer elke dag.” 같이 betekent hier “samen”. Het beschrijft dat de handeling gezamenlijk wordt uitgevoerd. Een verwante, maar niet identieke uitdrukking is 함께, eveneens “samen”; 같이 is zeer gebruikelijk in alledaagse zinnen. 놀아요 betekent hier “spelen”. De basisvorm is 놀다 (“spelen”); 놀아요 is de beleefde, informele vorm voor de tegenwoordige tijd of een algemeen geldende handeling. De stam 놀- krijgt de uitgang -아요, waardoor 놀아요 ontstaat. Bijvoorbeeld: 아이들이 밖에서 놀아요. — “De kinderen spelen buiten.” Samen vormen 그 둘은 (“die twee”, met 은 als onderwerpmarkering), 매일 (“elke dag”), 같이 (“samen”) en 놀아요 (“spelen”) de betekenis: “Die twee spelen elke dag samen.” De uiting presenteert dit als een terugkerende activiteit; de Koreaanse beleefde vorm -아요 houdt de toon alledaags en beleefd.