Ontbijt voor morgen kopen | Leer koreaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 오늘 무엇을 사야 해요?

   Wat zullen we vandaag kopen?

   오늘

   vandaag

   무엇을

   wat (als object)

   사야 해요

   moeten kopen

   Uitgebreide uitleg

   오늘 betekent hier “vandaag”. Het is een tijdwoord dat aangeeft wanneer de handeling plaatsvindt. Voorbeeld: 오늘 가요. — “Ik ga vandaag.” 무엇을 betekent “wat” als object van de handeling. 무엇 is het vraagwoord “wat” en -을 markeert het directe object. In alledaagse Koreaanse taal komt ook 뭘 voor als verkorte vorm van 무엇을. De objectmarkering zegt niets over wie de handeling uitvoert. Voorbeeld: 무엇을 먹어요? — “Wat eet je?” 사야 해요 drukt uit dat iets gekocht moet worden. Het werkwoord is 사다 — “kopen”. In de constructie -아/어야 하다 krijgt 사다 de vorm 사야 하다, met de betekenis “moeten kopen”; 해요 is hier de beleefde vorm van 하다 binnen die constructie. Voorbeeld: 지금 가야 해요. — “Ik moet nu gaan.” Het onderwerp wordt in deze Koreaanse zin niet afzonderlijk uitgesproken. De vaste vertaling maakt duidelijk dat het om “we” gaat. Samen vormen 오늘 + 무엇을 + 사야 해요? de vraag “Wat moeten we vandaag kopen?” De vaste vertaling “Wat zullen we vandaag kopen?” geeft dezelfde bedoelde vraag weer, terwijl de Koreaanse constructie -아/어야 하다 expliciet een betekenis van noodzaak of verplichting heeft. -요 maakt de uitdrukking beleefd.

2. 내일 아침 식사를 위한 물건이 필요해요.

   We hebben dingen nodig voor het ontbijt van morgen.

   내일

   morgen

   아침

   ochtend

   식사

   maaltijd

   위한

   voor

   물건

   dingen

   필요해요

   nodig zijn

   Uitgebreide uitleg

   내일 betekent hier “morgen”. Het is een tijdsbepaling en staat vóór 아침 식사, zodat het geheel verwijst naar de maaltijd van morgen. Voor andere tijden kun je bijvoorbeeld 오늘 (“vandaag”) gebruiken. 아침 betekent “ochtend”. In 아침 식사 vormt het samen met 식사 de vaste, gewone betekenis “ontbijt”: letterlijk een ochtendmaaltijd. 아침 kan ook zelfstandig naar de ochtend verwijzen; in deze zin maakt het deel uit van de naamwoordgroep. 식사 betekent “maaltijd” en is hier het zelfstandig naamwoord in 식사를. De uitgang 를 is de objectmarkeerder; hij hoort niet bij de woordstam 식사. In 아침 식사 betekent de combinatie specifiek “ontbijt”. 위한 betekent hier “voor”, in de betekenis “bedoeld voor” of “bestemd voor”. Het is de bepalende vorm van 위하다 (“iets ten behoeve van doen”): N을/를 위한 N betekent “een N voor N”. In deze zin bepaalt 내일 아침 식사를 위한 welk soort 물건 bedoeld wordt. 물건 betekent “ding”, “voorwerp” of “spul”. In 물건이 staat de onderwerpmarkeerder 이 erachter. De vaste vertaling kiest in deze context voor het meervoudige Nederlandse “dingen”, maar de Koreaanse vorm zelf markeert hier niet afzonderlijk enkelvoud of meervoud. 필요해요 betekent hier “nodig zijn”. Het is de beleefde 해요-vorm van 필요하다 (“nodig zijn”, “noodzakelijk zijn”). De Koreaanse constructie is letterlijk ongeveer “dingen zijn nodig”; het onderwerp van “nodig zijn” is dus 물건이. Het Koreaanse onderwerp van de behoefte wordt niet uitgesproken. De vaste vertaling maakt dat onderwerp expliciet als “we”; 필요해요 zelf geeft geen persoon of aantal aan. Samen wordt de structuur: 내일 아침 식사를 위한 물건이 필요해요. “Voor het ontbijt van morgen hebben we dingen nodig.” De naamwoordgroep 내일 아침 식사 betekent “het ontbijt van morgen”; 내일 bepaalt de tijd, en 아침 식사 betekent “ontbijt”. 위한 koppelt dat doel aan 물건, dus “dingen voor het ontbijt van morgen”. Daarna maakt 필요해요 duidelijk dat die dingen nodig zijn. De Nederlandse vertaling formuleert dit natuurlijk als “We hebben dingen nodig voor het ontbijt van morgen.”

3. 그러면 빵과 버터가 필요해요.

   Dan hebben we brood en boter nodig.

   그러면

   dan; in dat geval

   빵

   brood

   과

   en (na een medeklinker)

   버터

   boter

   필요해요

   nodig zijn

   Uitgebreide uitleg

   그러면 betekent hier “dan” of “in dat geval”. Het verbindt deze uitspraak met de voorafgaande situatie en geeft een gevolg aan. Een veelgebruikt patroon is 그러면 + zin: “Dan …”. 빵 betekent “brood”. Het is een zelfstandig naamwoord en verandert hier niet van vorm. Voorbeeld: 빵이 필요해요. — “Brood is nodig.” 과 is een verbindingspartikel met de betekenis “en”. Het staat hier na 빵, dat op een medeklinker eindigt. Na een woord dat op een klinker eindigt, gebruik je 와, bijvoorbeeld 버터와 치즈 — “boter en kaas”. Het partikel verbindt het woord ervoor met wat erop volgt. 버터 betekent “boter”. Ook dit zelfstandig naamwoord verandert hier niet van vorm. In 빵과 버터 worden brood en boter als twee verbonden zaken genoemd. 필요해요 komt van 필요하다, “nodig zijn” of “noodzakelijk zijn”. Het is de beleefde vorm in de 해요-stijl voor een huidige of geldende situatie. In deze zin wordt de noodzakelijke zaak uitgedrukt als 빵과 버터가; de Nederlandse vertaling geeft dezelfde betekenis natuurlijk weer als “we hebben brood en boter nodig”. Vergelijk 시간이 필요해요. — “Er is tijd nodig.” Samen betekent 그러면 빵과 버터가 필요해요.: “Dan hebben we brood en boter nodig.” 그러면 geeft het gevolg aan, 빵과 버터 noemt de twee benodigde dingen, en 필요해요 zegt dat die nodig zijn. Het partikel 가 na 버터 markeert de genoemde combinatie als datgene wat nodig is.

4. 요구르트도 필요해요?

   Hebben we ook yoghurt nodig?

   요구르트

   yoghurt

   도

   ook

   필요해요

   nodig zijn

   Uitgebreide uitleg

   요구르트 betekent hier “yoghurt”. Het is een zelfstandig naamwoord; als je over een ander product spreekt, vervang je het eenvoudig door dat zelfstandig naamwoord, bijvoorbeeld 빵 “brood”. 도 wordt direct achter 요구르트 geplaatst en voegt “ook” toe: yoghurt komt bij iets dat al genoemd is. In het voorafgaande gesprek zijn brood en boter al als nodig genoemd, waardoor 요구르트도 betekent: “ook yoghurt”. Dit partikel kan zich aan verschillende woordsoorten hechten, afhankelijk van welk zinsdeel “ook” moet betekenen. 필요해요 is de beleefde tegenwoordige vorm van 필요하다, “nodig zijn”. De vorm 해요 is hier het beleefde informele stijlregister; 필요합니다 is een formelere mogelijkheid. Het Koreaanse patroon is X이/가 필요해요 — letterlijk ongeveer “X is nodig” — waarbij 이/가 het onderwerp markeert. Na 요구르트 staat in deze zin geen 이/가, omdat 도 die plaats inneemt en tegelijk de toevoeging “ook” uitdrukt. Een bruikbaar voorbeeld is 시간이 필요해요. — “Ik/we hebben tijd nodig.” De vraagintonatie maakt van de mededeling een vraag: 요구르트도 필요해요? betekent “Hebben we ook yoghurt nodig?” De vertaling maakt duidelijk dat het bedoelde onderwerp “we” is; het Koreaanse onderwerp is hier niet uitgedrukt. In zijn geheel combineert de zin dus 요구르트 “yoghurt” + 도 “ook” + 필요해요 “nodig zijn”.

5. 저는 그걸 딸기잼과 같이 먹고 싶어요.

   Ik wil het met aardbeienjam eten.

   저는

   ik (als onderwerp)

   그걸

   het/dat (als lijdend voorwerp)

   딸기잼

   aardbeienjam

   과 같이

   samen met

   먹고 싶어요

   wil eten

   Uitgebreide uitleg

   저는 betekent hier “ik” als onderwerp van de zin. 저 is de bescheiden vorm van “ik”; 는 markeert het onderwerp of thema. In een zin over een andere persoon verandert de vorm bijvoorbeeld in 그 사람은 (“die persoon”, als onderwerp). 그걸 betekent “het” als lijdend voorwerp. Dit is de spreektaalvorm van 그것을: 그것 betekent “dat ding/het” en 을 markeert het lijdend voorwerp. De vorm 그걸 verwijst hier naar wat gegeten wordt; de vertaling identificeert dat als “het”, zonder het zelfstandig naamwoord verder te specificeren. 딸기잼 betekent “aardbeienjam”. Het is een samenstelling van 딸기 (“aardbei”) en 잼 (“jam”). Het woord benoemt hier de jam waarmee het eten wordt gecombineerd. Een vergelijkbaar voorbeeld is 사과잼 (“appeljam”); dat is een mogelijk nieuw voorbeeld, niet een extra feit uit de bronzin. 과 같이 drukt “samen met” of “tezamen met” uit. 과 is een verbindingspartikel na een klinker; na een medeklinker verschijnt doorgaans 와. 같이 betekent “samen” en maakt hier de combinatie met 딸기잼 duidelijk. Het partikel staat direct na het zelfstandig naamwoord: 친구와 같이 betekent bijvoorbeeld “samen met een vriend”. 먹고 싶어요 betekent “wil eten”. De basisvorm is 먹다 (“eten”). In 먹고 싶다 wordt -고 싶다 achter een werkwoord geplaatst om een wens van de spreker uit te drukken: letterlijk ongeveer “willen eten”. 싶어요 is de beleefde vorm van 싶다; 먹고 bevat de verbindingsvorm -고. In de vaste zin gaat het om de wens van de spreker, niet om een bevel aan iemand anders. Samen vormen de delen: 저는 (“ik”) + 그걸 (“het”, als lijdend voorwerp) + 딸기잼과 같이 (“samen met aardbeienjam”) + 먹고 싶어요 (“wil eten”). De volledige betekenis is dus: “Ik wil het met aardbeienjam eten.” De beleefde stijl van -어요 past bij een gewone beleefde mededeling.

6. 그럼 요구르트와 잼을 사요.

   Dan halen we yoghurt en jam.

   그럼

   dan

   요구르트

   yoghurt

   와

   en

   잼

   jam

   사요

   halen of kopen

   Uitgebreide uitleg

   그럼 betekent hier “dan” en sluit aan op wat al besproken is: het markeert de volgende stap of keuze. Het kan ook “in dat geval” betekenen, maar in deze zin is de overgang naar het plan om iets te halen/kopen de relevante betekenis. 요구르트 betekent “yoghurt”. Het is hier het eerste zelfstandig naamwoord in een opsomming. Voorbeeld: 요구르트를 먹어요. — “Ik eet yoghurt.” De vorm 요구르트를 krijgt 를 omdat yoghurt daar het voorwerp van 먹어요 is; in de vaste zin staat het zonder die voorwerpsmarkeerder vóór de verbinding. 와 betekent “en” en verbindt hier 요구르트 met 잼. Deze vorm staat na een woord dat op een klinker eindigt. De bijbehorende vorm na een medeklinker is 과; bijvoorbeeld 빵과 잼 betekent “brood en jam”. 잼 betekent “jam”. In de voorafgaande context gaat het om jam die samen met het eten gebruikt wordt, maar in deze zin wordt alleen gezegd dat er jam gehaald of gekocht wordt. Voorbeeld: 잼을 사요. — “Ik koop jam.” Hier markeert 을 het voorwerp van 사요. 사요 komt van 사다, “kopen”. De stam 사- krijgt in deze beleefde vorm de uitgang -요; 사 + 아요 wordt 사요. Afhankelijk van de context kan 사다 ook natuurlijk vertaald worden als “halen”, zoals in de vaste vertaling. Het Koreaanse werkwoord bevat hier geen aparte vorm die “we” uitdrukt: het onderwerp is weggelaten, terwijl de vaste Nederlandse vertaling dat onderwerp expliciet maakt. Voorbeeld: 우유를 사요. — “Ik koop melk” of, afhankelijk van de context, “We kopen melk.” Samen betekent 그럼 요구르트와 잼을 사요.: “Dan halen we yoghurt en jam.” 그럼 geeft de overgang aan, 요구르트와 잼을 vormt het gezamenlijke voorwerp van 사요, en 사요 drukt het beleefde plan of de handeling van kopen/halen uit. In deze context is “Dan halen we ...” de passende betekenis van de hele uiting.