Een boek lenen in de bibliotheek | Leer koreaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 이 도서관은 아주 조용해요.

   Deze bibliotheek is heel stil.

   이

   deze

   도서관

   bibliotheek

   아주

   heel

   조용해요

   is stil

   Uitgebreide uitleg

   이 staat vóór 도서관 en betekent hier “deze”. Het is een aanwijzend woord voor iets dat als nabij of relevant wordt aangewezen. In het patroon 이 + zelfstandig naamwoord krijgt het zelfstandig naamwoord de betekenis “deze ...”. Voorbeeld: 이 책 = “dit boek”. 도서관 betekent “bibliotheek”. Het is een zelfstandig naamwoord; het verwijst hier, volgens de vaste vertaling, naar de bibliotheek die als “deze” wordt aangewezen. In 도서관은 is 은 de topic-markeerder. Het onderwerp van bespreking is dus “deze bibliotheek”. Na een klinker krijgt deze markeerder de vorm 는; na een medeklinker, zoals in 도서관, de vorm 은. 아주 versterkt het daaropvolgende kenmerk en betekent hier “heel”. Het staat vóór 조용해요, dus 아주 조용해요 betekent “is heel stil”. Voorbeeld: 아주 커요 = “is heel groot”. 조용해요 betekent hier “is stil”. De basisvorm is 조용하다 (“stil zijn”). 조용해요 is de beleefde 해요-vorm die in een gewone beleefde mededeling wordt gebruikt. Koreaans gebruikt hier een beschrijvend werkwoord: er staat niet apart een woord dat precies overeenkomt met het Nederlandse “is”. Deze vorm verandert niet naar grammaticaal geslacht of meervoud. Voorbeeld: 방이 조용해요 = “De kamer is stil.” Samen vormen 이 도서관은 het onderwerp met topicmarkering, 아주 de versterking en 조용해요 het kenmerk. De hele uiting betekent daarom: “Deze bibliotheek is heel stil.”

2. 사람들이 공부할 수 있게 우리는 조용히 말해요.

   We praten zacht zodat mensen kunnen studeren.

   사람들

   mensen

   공부할 수 있게

   zodat ... kunnen studeren

   우리는

   wij

   조용히

   zachtjes

   말해요

   praten

   Uitgebreide uitleg

   사람들 betekent hier “mensen”. Het achtervoegsel -들 markeert doorgaans een meervoud; 사람 betekent “persoon/mens”. In de volledige zin staat 사람들이: -이 markeert daar de onderwerpachtige rol van “mensen”. 공부할 수 있게 drukt het doel uit: “zodat [zij] kunnen studeren”. 공부하다 is de basisvorm voor “studeren”. In 공부할 수 있다 geeft -(으)ㄹ 수 있다 de mogelijkheid of het vermogen aan: “kunnen studeren”. -게 maakt hiervan een verbindende doelconstructie. In deze zin zijn de mensen uit 사람들이 de personen die kunnen studeren. 우리는 betekent “wij” als onderwerp of gespreksthema. 우리 betekent “wij/ons” en 는 markeert het thema. Deze vorm zegt niet op zichzelf hoeveel personen “wij” omvatten. 조용히 is het bijwoord “stilletjes” of “zachtjes”, gevormd bij 조용하다 (“stil zijn”). Het beschrijft hier de manier waarop iemand spreekt; het betekent niet noodzakelijk dat de spreker helemaal niet praat. 말해요 komt van 말하다, “spreken, praten” of “zeggen”. De vorm -해요 is een beleefde, alledaagse stijl voor de tegenwoordige tijd; hier wordt de activiteit als “praten” weergegeven. De vorm 말해요 kan afhankelijk van de context ook “zegt” betekenen, maar hier past “praten”. Samen betekenen de delen: 사람들이 공부할 수 있게 (“zodat mensen kunnen studeren”) + 우리는 (“wij”) + 조용히 말해요 (“praten we zachtjes”). De volledige zin is dus: “We praten zacht zodat mensen kunnen studeren.”

3. 저는 이 책을 빌리고 싶어요.

   Ik wil dit boek lenen.

   저는

   ik

   이

   dit/deze

   책

   boek

   을

   objectmarkeerder

   빌리고

   lenen

   싶어요

   willen / graag willen

   Uitgebreide uitleg

   저는 bevat 저, de bescheiden eerste-persoonsverwijzing voor “ik”, plus 는, de topicmarkeerder. Hier wordt de spreker als onderwerp van gesprek gemarkeerd; 는 is niet dezelfde soort markering als de Koreaanse subjectmarkeerder 이/가. 저 verschilt van het informelere 나 en past bij beleefd taalgebruik. 이 staat vóór 책 en betekent hier “dit/deze”. Het is een bepalend aanwijzend woord vóór het zelfstandig naamwoord. 이 verandert niet op basis van geslacht of meervoud van het zelfstandig naamwoord. 책 betekent “boek”. Het is het zelfstandig naamwoord dat het object van de handeling aanduidt. Een herbruikbaar patroon is 이 + zelfstandig naamwoord voor “dit/deze + zelfstandig naamwoord”, bijvoorbeeld 이 집 — “dit huis”. Dat voorbeeld is nieuwe oefenstof, niet een extra feit uit de vaste zin. 을 is de objectmarkeerder. Hij volgt hier op 책, dat op een medeklinker eindigt, en markeert dus 이 책 als het object van het lenen. Na een klinker verschijnt de vorm 를; bijvoorbeeld 커피를 — “koffie” als object. De markeerder zelf betekent niet “boek” en voegt geen aantal toe. 빌리고 is de vorm van 빌리다, “lenen” in de betekenis iets van iemand lenen om tijdelijk te gebruiken. De stam 빌리- krijgt -고, waarmee hij hier met de volgende constructie wordt verbonden. De vorm betekent op zichzelf dus niet “willen lenen”; dat verlangen ontstaat pas door de combinatie met 싶어요. Let op het onderscheid met 빌려주다, “uitlenen”: dat beschrijft iemand die iets aan een ander uitleent, terwijl 빌리다 de handeling van de lener beschrijft. 싶어요 drukt in deze combinatie een wens of wil van de spreker uit. Het patroon werkwoordstam + 고 싶어요 betekent “willen/graag willen [werkwoord]”. Bijvoorbeeld 먹고 싶어요 — “Ik wil eten.” De beleefde uitdrukking 싶어요 staat hier na 빌리고; zij maakt van “lenen” de wens “willen lenen”. Samen vormen 저는 + 이 책을 + 빌리고 싶어요 de betekenis: “Ik wil dit boek lenen.” 저는 maakt de spreker tot gespreksonderwerp, 이 책을 markeert het boek als object, en 빌리고 싶어요 drukt de beleefde wens uit om het te lenen. In deze zin is 빌리다 de handeling van de spreker als lener, niet van iemand die het boek uitleent.

4. 제가 데스크에서 빌려 드릴 수 있어요.

   Ik kan het bij de balie voor u uitlenen.

   제가

   ik (als onderwerp)

   데스크

   balie

   빌려 드릴

   voor u uitlenen

   수 있어요

   kan

   Uitgebreide uitleg

   제가 bestaat uit 저 (“ik”, de bescheiden vorm van “ik”) en de onderwerpmarkeerder 가. Hier stelt de spreker zichzelf voor als degene die de handeling kan uitvoeren. Vergelijk: 제가 할게요. — “Ik zal het doen.” De vorm 가 markeert hier het onderwerp; ze drukt op zichzelf geen meervoud uit. 데스크 is een leenwoord voor “balie” of “servicebalie”. In deze zin geeft het de plaats aan: bij de balie. Een plaats kan met 에서 worden gemarkeerd wanneer daar een handeling plaatsvindt, bijvoorbeeld 도서관에서 읽어요. — “Ik lees in de bibliotheek.” 빌려 드릴 is het relevante deel van de beleefde constructie “aan u uitlenen”. 빌려 주다 betekent “uitlenen” (letterlijk: iets lenen en het aan iemand geven); 빌려 드리다 gebruikt in plaats daarvan 드리다, een bescheiden/beleefde vorm wanneer de spreker iets voor de aangesprokene doet. In deze zin is 드릴 de vorm van 드리다 die vóór 수 staat. Het is dus niet de aangrenzende vorm 제가 die deze beleefdheid uitdrukt. 수 있어요 vormt met een werkwoord ervoor het patroon -(으)ㄹ 수 있어요: “kunnen” of “de mogelijkheid hebben om”. 빌려 드릴 수 있어요 betekent daardoor “kan het aan u uitlenen”. Het beleefdheidsniveau wordt in 있어요 zichtbaar; de constructie zegt hier over mogelijkheid of bereidheid, niet dat de handeling al heeft plaatsgevonden. Samen betekent 제가 데스크에서 빌려 드릴 수 있어요.: “Ik kan het bij de balie voor u uitlenen.” 제가 maakt de spreker tot uitvoerder, 데스크에서 plaatst de handeling bij de balie, en 빌려 드릴 수 있어요 zegt dat de spreker die uitleenhandeling voor de aangesprokene kan verrichten. De volledige zin is beleefd en bruikbaar als aanbod of mededeling van beschikbare mogelijkheid.

5. 저는 어디에 반납해야 해요?

   Waar moet ik het terugbrengen?

   저는

   ik (als onderwerp)

   어디에

   waarheen

   반납해야

   moet terugbrengen

   Uitgebreide uitleg

   저는 betekent hier “ik” als onderwerp of gespreksthema. 저 is de bescheiden vorm van “ik”; tegenover iemand met wie je informeel spreekt, komt ook 나 voor. 는 markeert het onderwerp/thema en kan een tegenstelling of nieuwe focus aangeven. Voorbeeld: 저는 학생이에요. — “Ik ben student.” 어디에 vraagt naar de plaats of bestemming: “waarheen/waar”. 어디 is het vraagwoord “waar” en 에 markeert hier de bestemming van de handeling. Het is dus niet zelf een woord voor “terugbrengen”. Voor een plaats waar een handeling plaatsvindt, kan een andere plaatsmarkering nodig zijn; de keuze hangt af van de relatie tussen de handeling en de plaats. 반납해야 komt van 반납하다, “terugbrengen of inleveren”. De vorm -아/어야 drukt uit dat iets noodzakelijk is: 반납해야 betekent letterlijk ongeveer “moet terugbrengen”, maar de verplichtingsconstructie is hier nog niet voltooid. Bij 하다 wordt 하여야 in deze vorm 해야. Voorbeeld: 책을 반납해야 해요. — “Ik moet het boek terugbrengen.” De hele constructie is 저는 어디에 반납해야 해요?. 해야 해요 maakt van de handeling een noodzaak of verplichting en vormt hier een beleefde vraag; samen met 어디에 vraagt de spreker naar de plaats waar het geleende voorwerp moet worden teruggebracht. In de gegeven vertaling is dat “Waar moet ik het terugbrengen?”; de context maakt duidelijk dat het om het eerder uitgeleende voorwerp gaat.

6. 다 읽으면 데스크로 가져다주세요.

   Breng het terug naar de balie wanneer u klaar bent.

   다

   helemaal; volledig

   읽으면

   wanneer u leest

   데스크

   balie

   가져다주세요

   breng het alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   다 betekent hier “helemaal” of “volledig”. Het staat vóór 읽으면 en geeft aan dat het lezen in zijn geheel is voltooid. In andere zinnen kan 다 ook “alles” betekenen, maar dat is niet de betekenis van deze vorm in deze uiting. 읽으면 komt van 읽다 (“lezen”) + -(으)면 (“als/wanneer”). Omdat de stam 읽- op een medeklinker eindigt, verschijnt -으면. Hier geeft de vorm het moment aan waarop het lezen volledig klaar is. Voorbeeld: 다 먹으면 말해 주세요. — “Zeg het alstublieft wanneer u helemaal klaar bent met eten.” 데스크 is een leenwoord voor een balie of desk. In 데스크로 markeert -로 de bestemming of richting: “naar de balie”. 데스크 zelf verandert hier niet van vorm. 가져다주세요 is een beleefde verzoeksvorm van 가져다주다: iets naar een persoon of plaats brengen. De vorm eindigt op -세요, dat hier een beleefd verzoek vormt. Het voorwerp is niet uitgesproken; in de vaste vertaling en de voorafgaande context gaat het om het voorwerp dat moet worden teruggebracht. Samen vormen 다 읽으면 en 데스크로 가져다주세요 de herbruikbare structuur 다 + werkwoord + -(으)면, bestemming으로 + 가져다주세요: “Breng het naar de bestemming wanneer u het werkwoord volledig hebt uitgevoerd.” De hele uiting betekent: “Breng het terug naar de balie wanneer u klaar bent.” Het verzoek is beleefd geformuleerd.

7. 창가 자리가 편안해 보여요.

   De plek bij het raam ziet er comfortabel uit.

   창가

   bij het raam

   자리

   plek; zitplaats

   편안해

   comfortabel

   보여요

   ziet eruit

   Uitgebreide uitleg

   창가 betekent hier «bij het raam» en is een zelfstandig naamwoord voor de raamkant of het gebied naast een raam. Samen met 자리 vormt het 창가 자리: een plek bij het raam. Voorbeeld: 창가에 앉아요. — «Ik ga bij het raam zitten.» 자리 betekent hier «plek» of, in deze context, «zitplaats». Het kan ook algemener een plaats of beschikbare positie aanduiden. In 창가 자리가 krijgt deze woordgroep de markering 가; daardoor wordt de plek bij het raam als onderwerp van de beschrijving gepresenteerd. Voorbeeld: 좋은 자리가 있어요. — «Er is een goede plek.» 편안해 is de vorm van het beschrijvende woord 편안하다 («comfortabel zijn») die hier vóór 보여요 staat. De uitgang -해 verbindt deze beschrijving met het volgende werkwoord. De vorm zegt dus niet rechtstreeks dat iemand de plek daadwerkelijk heeft uitgeprobeerd; in deze zin wordt haar comfort als indruk beschreven. Voorbeeld: 이 의자가 편안해 보여요. — «Deze stoel ziet er comfortabel uit.» 보여요 komt van 보이다 («zichtbaar zijn; eruitzien»). In deze zin heeft het de betekenis «eruitzien» of «lijken», in de beleefde tegenwoordige stijl. Het onderwerp van wat er zo uitziet is hier 창가 자리, niet een persoon. Het patroon 형용사-아/어 보여요 betekent vaak «er ... uitzien»: 맛있어 보여요. — «Het ziet er lekker uit.» Samen vormen 창가 자리가 편안해 보여요 en de volledige zin betekent: «De plek bij het raam ziet er comfortabel uit.» De woordgroep 창가 자리 benoemt de zitplaats, 가 markeert die als onderwerp, 편안해 geeft de eigenschap «comfortabel» weer, en 보여요 maakt daarvan de indruk «ziet eruit als».

8. 떠나기 전에 그 자리에 앉아서 읽으셔도 돼요.

   U kunt daar zitten en lezen voordat u weggaat.

   떠나기

   weggaan

   전에

   voordat

   그

   die/dat

   자리

   plek; zitplaats

   앉아서

   zitten en …

   읽으셔도 돼요

   u mag lezen

   Uitgebreide uitleg

   떠나기 komt van 떠나다 (“weggaan”). De uitgang -기 maakt van het werkwoord een zelfstandig naamwoordachtige activiteit: 떠나기 betekent hier “het weggaan”. In 떠나기 전에 is die activiteit het tijdspunt voor wat volgt. Voorbeeld: 자기 전에 이를 닦아요. — “Ik poets mijn tanden voordat ik ga slapen.” 전에 betekent “voordat” wanneer het na een activiteit of gebeurtenis staat. Het patroon V-기 전에 betekent “voordat je/men V doet”; V staat hier voor de stam van het werkwoord. Het gaat in deze zin om weggaan dat nog niet heeft plaatsgevonden. 그 is een aanwijzend woord met de betekenis “die/dat”. Het bepaalt 자리 en verwijst naar een contextueel bepaalde plek of zitplaats. De grammaticale vorm van 그 verandert niet om een Nederlands onderscheid tussen mannelijk en vrouwelijk uit te drukken. Voorbeeld: 그 책을 읽어요. — “Ik lees dat boek.” 자리 betekent hier “plek” of, in deze situatie, “zitplaats”. Het kan ook een plaats in een bredere zin aanduiden, maar in combinatie met 앉다 gaat het concreet om een plek waar iemand kan zitten. Voorbeeld: 이 자리는 비어 있어요. — “Deze zitplaats is vrij.” 앉아서 komt van 앉다 (“zitten”) met -아서. Deze vorm verbindt handelingen of beschrijft de manier waarop de volgende handeling gebeurt: eerst gaat men zitten en vervolgens leest men. In 앉아서 읽다 is de persoon die gaat zitten ook degene die leest. Voorbeeld: 의자에 앉아서 쉬어요. — “Ik ga op de stoel zitten en rust uit.” 읽으셔도 돼요 bestaat uit 읽다 (“lezen”), de respectvolle vorm 읽으시-, en -어도 되다, een patroon voor toestemming: “het is toegestaan om …” of “u mag …”. -시- drukt respect voor de persoon die leest uit; 돼요 is de beleefde vorm van 되다 in deze toestemmingconstructie. De zin zegt dus dat lezen toegestaan is, niet dat lezen verplicht is. Voorbeeld: 여기에서 사진을 찍으셔도 돼요. — “U mag hier foto’s maken.” Samen vormen de delen de volgorde 떠나기 전에 (“voordat u weggaat”), 그 자리에 앉아서 (“daar op die plek zitten”) en 읽으셔도 돼요 (“u mag lezen”). De volledige betekenis is: “U kunt daar zitten en lezen voordat u weggaat.” De beleefde uitdrukking geeft de aangesprokene toestemming.