Zachter praten in de bibliotheek | Leer koreaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 여기서 조금만 더 조용히 말해 주실 수 있어요?

   Kunt u hier iets zachter praten?

   여기서

   hier

   조금만

   maar een beetje

   더

   nog meer

   조용히

   zachter

   말해

   praten

   주실 수 있어요?

   kunt u dat doen?

   Uitgebreide uitleg

   여기서 betekent hier, specifieker: op deze plaats. 여기 is “hier” en -서 markeert de plaats waar de handeling gebeurt. Het gaat dus om de plaats van het praten, niet om een apart onderwerp. 조금만 betekent “maar een beetje” of “slechts een klein beetje”. 조금 betekent “een beetje”; -만 beperkt dat tot die kleine mate. Het woord zegt hier niet dat er een exact aantal is. 더 betekent “meer” of “nog”. Samen met 조금만 geeft het aan dat de manier van praten ten opzichte van de huidige situatie slechts een beetje moet veranderen: 조금만 더 = “nog een beetje meer”. 조용히 betekent hier “zachter” of “rustiger”. Het is de bijwoordelijke vorm van 조용하다 (“stil/rustig”) en beschrijft hoe de handeling gebeurt. Een vergelijkbare herbruikbare combinatie is 천천히 말하다 = “langzaam praten”. 말해 komt van 말하다, “praten” of “zeggen”. De vorm 말해 is de 해-vorm van 말하다 en verbindt dit werkwoord met het daaropvolgende 주다-element. In deze zin is het dus niet alleen een los bevel “praat”, maar onderdeel van een beleefde vraag om iets te doen. 주실 수 있어요? maakt van die handeling een beleefd verzoek. 주다 betekent letterlijk “geven”, maar in de constructie -아/어 주다 betekent het dat iemand iets voor de spreker doet. 주시다 is de eerbiedige vorm van 주다; in 주실 수 있어요? verschijnt die vorm vóór 수 있어요. -(으)ㄹ 수 있어요? vraagt of iets mogelijk is, vaak met de praktische betekenis “kunt u ...?”. Het patroon 동사-아/어 주실 수 있어요? is daarom een beleefde manier om te vragen of iemand iets voor de spreker kan doen. Bijvoorbeeld: 도와주실 수 있어요? = “Kunt u helpen?” De delen vormen samen 여기서 조금만 더 조용히 말해 주실 수 있어요?: de spreker vraagt beleefd of de aangesprokene hier nog iets zachter kan praten. De vaste Nederlandse vertaling “Kunt u hier iets zachter praten?” geeft die bedoeling natuurlijk weer.

2. 제가 그렇게 크게 말하는 줄 몰랐어요.

   Ik wist niet dat ik zo hard praatte.

   제가

   ik (als onderwerp)

   그렇게

   zo; op die manier

   크게

   hard; luid

   말하는

   praten; spreken

   줄 몰랐어요

   wist het niet

   Uitgebreide uitleg

   제가 betekent hier “ik” als onderwerp. Het bestaat uit 저 (“ik”, de bescheiden vorm die in beleefde taal vaak wordt gebruikt) en de onderwerpmarkeerder 가. De markeerder hoort bij 저, niet bij een ander woord. Vergelijk bijvoorbeeld 제가 말해요 — “ik praat/zeg het”. 그렇게 betekent hier “zo” of “op die manier”. Samen met 크게 beschrijft het hoe de spreker praat. 크게 is de bijwoordelijke vorm van 크다 (“groot zijn”). Bij spreken betekent 크게 말하다 niet letterlijk “groot praten”, maar “hard of luid praten”. Het bijwoord 크게 beschrijft hier de luidheid van 말하다. Een bruikbaar contrast is 작게 말하다 — “zacht praten”. 말하는 komt van 말하다 (“praten; spreken”). De uitgang -는 maakt hier een vorm die vóór 줄 staat in de constructie -는 줄 모르다. Op zichzelf legt 말하는 geen Nederlandse verleden tijd vast; de tijdsinterpretatie komt uit de hele zin en uit 몰랐어요. 줄 몰랐어요 betekent hier “wist het niet”; samen met het voorafgaande 말하는 vormt het 말하는 줄 몰랐어요, “wist niet dat ik praatte”. In -는 줄 모르다 is 줄 een afhankelijk naamwoord in de vaste constructie voor iets niet weten of zich iets niet realiseren. 몰랐어요 is de beleefde verleden vorm van 모르다 (“niet weten”); de tegenwoordige beleefde vorm is 몰라요. De hele zin wordt dus opgebouwd als 제가 (“ik” als onderwerp) + 그렇게 크게 (“zo hard”) + 말하는 줄 몰랐어요 (“wist niet dat ik praatte”). De vaste betekenis is: “Ik wist niet dat ik zo hard praatte.”

3. 옆 테이블에서 사람들이 공부하고 있어요.

   Mensen studeren aan de tafel hiernaast.

   옆

   hiernaast

   테이블

   tafel

   에서

   op/bij, plaats van handeling

   사람들이

   mensen

   공부하고 있어요

   zijn aan het studeren

   Uitgebreide uitleg

   옆 geeft hier de positie “hiernaast” aan. In 옆 테이블 staat het vóór 테이블 en beschrijft het dus de tafel die ernaast staat. Een bruikbaar patroon is 옆 + zelfstandig naamwoord: “het zelfstandig naamwoord hiernaast”. 테이블 is een leenwoord voor “tafel”. Het wordt hier als zelfstandig naamwoord gebruikt; de combinatie 옆 테이블 betekent “de tafel hiernaast”. 에서 markeert de plaats waar een handeling plaatsvindt. Daarom betekent 테이블에서 “aan/bij de tafel” in de zin van de plaats van de handeling. Vergelijk: 학교에서 공부해요 betekent “Ik studeer op school”. Voor een plaats waar iemand of iets zich bevindt, wordt vaak 에 gebruikt; 에서 legt hier juist de nadruk op de activiteit. 사람들이 betekent hier “mensen”. De vorm bestaat uit 사람 (“persoon/mens”), 들 als meervoudsaanduiding en 이 als onderwerpsmarkeerder. In deze zin maakt de Nederlandse vertaling expliciet dat het om meerdere mensen gaat. 사람이 공부해요 betekent bijvoorbeeld “Een persoon studeert”, terwijl 사람들이 공부해요 betekent “Mensen studeren”. 공부하고 있어요 komt van 공부하다, “studeren”. 공부하고 있다 drukt uit dat de activiteit aan de gang is: 공부하- + -고 있다; 있어요 is de beleefde vorm van 있다. De vorm 공부하고 있어요 betekent dus “is/zijn aan het studeren”, niet alleen “studeert” als algemene gewoonte. Voorbeeld: 지금 책을 읽고 있어요 betekent “Ik ben nu een boek aan het lezen.” Samen is de structuur 옆 테이블에서 사람들이 공부하고 있어요: 옆 테이블에서 geeft de plaats van de handeling aan, 사람들이 is het onderwerp, en 공부하고 있어요 zegt dat de studie op dit moment bezig is. De volledige betekenis is: “Mensen studeren aan de tafel hiernaast.”

4. 목소리를 낮출게요.

   Ik zal zachter praten.

   목소리

   stem

   낮출게요

   ik zal verlagen; ik zal lager maken

   Uitgebreide uitleg

   목소리 betekent hier “stem”. Het is een zelfstandig naamwoord; 목소리를 bevat daarnaast de objectmarkeerder 를, omdat de stem wordt verlaagd. Voorbeeld: 목소리를 높여요. betekent “Ik praat harder” of letterlijk “Ik verhoog mijn stem.” 낮출게요 betekent in deze zin “ik zal verlagen” of “ik zal lager maken”. De basisvorm is 낮추다, “verlagen” of “lager maken”. Dat is iets anders dan 낮다, “laag zijn”: 낮추다 beschrijft dat iemand iets lager maakt. In 낮출게요 staat de stam 낮추- vóór -ㄹ게요. Deze vorm drukt een voornemen of toezegging van de spreker uit, vaak als reactie op de situatie of als iets wat de spreker nu voor de ander zal doen. Het is dus niet alleen een neutrale toekomstige tijd. Samen vormen 목소리를 낮출게요 de betekenis “Ik zal mijn stem zachter maken”, natuurlijk vertaald als “Ik zal zachter praten.” In de gegeven situatie gaat het om zachter spreken zodat de mensen aan de tafel ernaast kunnen studeren en iedereen zich gemakkelijker kan concentreren.

5. 그러면 모두가 더 쉽게 집중할 수 있어요.

   Dan kan iedereen zich beter concentreren.

   그러면

   dan; in dat geval

   모두가

   iedereen

   더

   meer

   쉽게

   gemakkelijk

   집중할 수 있어요

   zich kunnen concentreren

   Uitgebreide uitleg

   그러면 betekent hier “dan” of “in dat geval”. Het verbindt deze zin met een voorwaarde of situatie die al genoemd is: als het daar zo aan toe gaat, volgt dit resultaat. Het is een vaste overgangsvorm; bijvoorbeeld: 그러면 시작할게요. — “Dan begin ik.” 모두가 betekent “iedereen” en is het onderwerp van de zin. 모두 betekent “iedereen/allemaal” in deze context, en 가 is de onderwerp-markeerder. De vorm 가 verschijnt na een klinker; na een medeklinker wordt doorgaans 이 gebruikt, zoals in 학생이 (“de leerling is/…”). De zin specificeert niet welke personen precies met 모두 worden bedoeld; de betekenis is de volledige relevante groep. 더 betekent “meer” en maakt de vergelijking expliciet: de mate is hoger dan eerder of dan in de andere situatie. Hier hoort het bij de manier waarop iedereen zich kan concentreren, dus “beter/gemakkelijker” is in de vertaling een natuurlijke weergave van “meer gemakkelijk”. 쉽게 betekent “gemakkelijk” of “gemakkelijker” als bijwoord: het beschrijft hoe de handeling gebeurt. Het komt van het bijvoeglijk naamwoord 쉽다 (“gemakkelijk”). De vorm verandert in de bijwoordelijke vorm 쉽게; in andere vormen zie je bijvoorbeeld 쉬워요 (“het is gemakkelijk”). Een voorbeeld: 쉽게 이해할 수 있어요. — “Je kunt het gemakkelijk begrijpen.” 집중할 수 있어요 betekent “zich kunnen concentreren”. Het kernwoord is 집중하다 (“zich concentreren”), en de vorm 집중할 is de vorm vóór 수 in de constructie -(으)ㄹ 수 있다, die mogelijkheid of bekwaamheid uitdrukt. 있어요 is hier niet letterlijk alleen “zijn”; samen met -(으)ㄹ 수 betekent het “kunnen”. De beleefde vorm 있어요 maakt de uitdrukking beleefd. Een voorbeeld: 오늘 집중할 수 있어요. — “Vandaag kan ik me concentreren.” Samen betekent 그러면 모두가 더 쉽게 집중할 수 있어요: “Dan kan iedereen zich beter concentreren.” 그러면 geeft de gevolgtrekking aan, 모두가 markeert iedereen als onderwerp, 더 쉽게 beschrijft de verbeterde manier, en 집중할 수 있어요 zegt dat die mogelijkheid bestaat. De beleefde stijl past bij een gewone, vriendelijke mededeling.

6. 제가 더 가까이 앉으면 크게 말하지 않아도 돼요.

   Ik kan dichterbij zitten, zodat we niet hard hoeven te praten.

   제가

   ik

   더

   meer; nog

   가까이

   dichterbij

   앉으면

   als ik ga zitten; wanneer ik zit

   크게

   hard; luid

   말하지 않아도 돼요

   hoeft niet te praten

   Uitgebreide uitleg

   제가 bestaat uit 저 (de bescheiden vorm van “ik”) en de onderwerpmarker 가. In deze zin is de spreker dus het onderwerp van het eerste deel. Vergelijk 제가 met 나는/내가: 저 is beleefder en bescheidener dan 나, terwijl 내가 de informelere vorm van “ik + onderwerpmarker” is. 더 betekent hier “meer” of, bij een plaats, “verder”. Samen met 가까이 geeft het de betekenis “dichterbij”. Het is een bijwoord en bepaalt dus hoe dicht de spreker gaat zitten, niet wie er zit. 가까이 is het bijwoord “dichtbij; van dichtbij”. Het verwante bijvoeglijke naamwoord is 가깝다 (“dichtbij zijn”): 가까운 자리 betekent “een dichtbij gelegen plaats” en 가까이 앉다 betekent “dichtbij zitten”. De vorm 가까이 zelf krijgt hier geen persoons- of beleefdheidsuitgang. 앉으면 komt van 앉다 (“zitten; gaan zitten”) met -(으)면, een voorwaardelijke vorm met de betekenis “als” of “wanneer”. Omdat 앉다 op een medeklinker eindigt, verschijnt hier -으면: 앉으면. De combinatie 더 가까이 앉으면 betekent dus “als ik dichterbij ga zitten”. De vorm -면 kan in context ook een praktische oplossing of gevolg inleiden; er staat in het Koreaans zelf geen afzonderlijk werkwoord voor “kunnen” in dit deel. 크게 is het bijwoord van 크다 (“groot zijn”). Bij spreken betekent het hier “hard; luid”: 크게 말하다 is “hard praten”. Het betekent in deze context dus niet dat iets fysiek groot is. Een voorbeeld: 조금 크게 말해 주세요. — “Spreek alstublieft iets harder.” 말하지 않아도 돼요 gebruikt het patroon V-지 않아도 되다: “niet hoeven te V”; letterlijk is het toegestaan dat de handeling niet gebeurt. 말하다 betekent “praten; zeggen”, 말하지 않다 betekent “niet praten”, en 돼요 is de beleefde vorm van 되다 in dit patroon. Vergelijk 말해도 돼요 (“je mag praten”) met 말하지 않아도 돼요 (“je hoeft niet te praten”). Het onderwerp van dit tweede deel wordt niet afzonderlijk uitgesproken; de vaste Nederlandse vertaling geeft de bedoelde lezing als “we”. Alles samen: 제가 더 가까이 앉으면 betekent “als ik dichterbij ga zitten”, en 크게 말하지 않아도 돼요 betekent “hoeven we niet hard te praten”. Volgens de vaste vertaling vormt de zin zo de praktische betekenis: “Ik kan dichterbij zitten, zodat we niet hard hoeven te praten.”

7. 그러면 우리는 아무도 방해하지 않고 계속 일할 수 있어요.

   Dan kunnen we blijven werken zonder iemand te storen.

   그러면

   dan

   우리는

   wij

   아무도

   niemand

   방해하지 않고

   zonder te storen

   계속

   blijven; doorgaan

   일할

   werken

   수 있어요

   kunnen; mogelijkheid hebben

   Uitgebreide uitleg

   그러면 betekent hier ‘dan’ of ‘in dat geval’. Het verwijst naar de voorafgaande situatie en leidt het gevolg in. Een bruikbaar patroon is 그러면 + zin: ‘dan …’. 우리는 bestaat uit 우리, ‘wij’, met 는 als topicmarkeerder. 우리 duidt hier de spreker samen met de andere deelnemers aan; de Nederlandse vertaling geeft die groep als ‘we’ weer. 는 markeert die groep als gespreksonderwerp. 아무도 is 아무 met 도. In combinatie met een ontkennende vorm betekent het ‘niemand’. Hier staat het bij de ontkenning in 방해하지 않고; samen met die vorm geeft het volgens de vaste vertaling ‘zonder iemand te storen’ weer. Het is dus niet de persoon die wordt gestoord. Een vergelijkbaar patroon is 아무도 몰라요 — ‘Niemand weet het.’ 방해하지 않고 is gebaseerd op 방해하다, ‘storen’ of ‘hinderen’. 방해하지 않다 betekent ‘niet storen’, en -고 verbindt deze ontkende handeling met het vervolg. In deze combinatie ontstaat de betekenis ‘zonder te storen’. Voorbeeld: 소리를 내지 않고 기다려요. — ‘Ik wacht zonder geluid te maken.’ 계속 betekent ‘doorgaan’ of ‘blijven’. Het staat vóór de mogelijkheidconstructie en geeft aan dat het werken wordt voortgezet. Voorbeeld: 계속 공부할 수 있어요. — ‘Ik kan blijven studeren.’ 일할 is de vorm van 일하다, ‘werken’, die vóór 수 in de constructie 일할 수 있다 staat. De uitgang -ㄹ maakt hier deel uit van die vorm; het is geen zelfstandig Nederlands woord voor ‘kunnen’. 수 있어요 vormt met 일할 de beleefde mogelijkheidconstructie 일할 수 있어요: ‘kunnen werken’. 수 is hier een afhankelijk zelfstandig naamwoord voor een mogelijkheid of manier, en 있어요 is de beleefde vorm van 있다, ‘zijn/hebben’. De ontkennende tegenhanger is 일할 수 없어요 — ‘Ik kan niet werken.’ Samen vormen de delen 그러면 (‘dan’) + 우리는 (‘wij’) + 아무도 방해하지 않고 (‘zonder iemand te storen’) + 계속 일할 수 있어요 (‘kunnen blijven werken’). De volledige betekenis is: ‘Dan kunnen we blijven werken zonder iemand te storen.’ De beleefde uitgang -어요 past bij gewone beleefde conversatie.

8. 이제부터는 조용히 말할게요.

   Vanaf nu zal ik zacht praten.

   이제부터는

   vanaf nu

   조용히

   zachtjes

   말할게요

   zal praten

   Uitgebreide uitleg

   이제부터는 betekent hier ‘vanaf nu’. 이제부터 is de tijdsaanduiding ‘vanaf nu’ en 는 markeert die tijdsaanduiding als topic of kader van de uitspraak. In deze context kan 는 ook een lichte tegenstelling met een eerdere periode aangeven. Voorbeeld: 이제부터 시작해요. — ‘Vanaf nu beginnen we.’ 조용히 betekent hier ‘zachtjes’ of ‘stil, zonder lawaai’. Het is de bijwoordelijke vorm van 조용하다 (‘stil, rustig’) en beschrijft hoe het spreken gebeurt. Hier bepaalt 조용히 dus de manier waarop 말하다 plaatsvindt. Voorbeeld: 조용히 들어요. — ‘Luister stil.’ 말할게요 komt van 말하다 (‘spreken, praten’). De vorm -ㄹ게요 drukt hier een voornemen of toezegging van de spreker uit; -요 maakt de vorm beleefd. De stam 말하- krijgt na de klinker -ㄹ게요: 말하- + -ㄹ게요 wordt 말할게요. Voorbeeld: 내일 전화할게요. — ‘Ik bel morgen wel.’ Samen vormt 이제부터는 het tijdskader, 조용히 de manier van spreken en 말할게요 de beleefde toezegging van de spreker. De volledige betekenis is daarom: ‘Vanaf nu zal ik zacht praten.’