Een oplader lenen | Leer koreaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 빌릴 수 있는 충전기가 있어요?

   Is er een oplader die ik mag lenen?

   빌릴 수 있는

   die men kan lenen

   충전기

   oplader

   있어요?

   is er?

   Uitgebreide uitleg

   빌릴 수 있는 betekent hier “die men kan lenen”. Het is een vorm van het patroon werkwoord + (으)ㄹ 수 있다, “kunnen …”. Voor een zelfstandig naamwoord wordt 있다 attributief 있는: 빌릴 수 있는 충전기 = “een oplader die men kan lenen”. Het werkwoord 빌리다 betekent in deze context “lenen”; de vertaling maakt duidelijk dat de spreker vraagt naar iets dat hij of zij mag lenen. Vergelijk: 읽을 수 있는 책 = “een boek dat men kan lezen”. 충전기 is het zelfstandig naamwoord “oplader”. In de zin is het het onderwerp van de bestaansvraag. Het onderwerpdeeltje 가 volgt hier op 충전기; na een woord dat op een medeklinker eindigt verschijnt doorgaans 이, en na een woord dat op een klinker eindigt 가. 있어요? is de beleefde tegenwoordige vorm van 있다, “er zijn/bestaan” of “beschikbaar zijn”. In het patroon N이/가 있어요? vraagt men of er iets is: “Is er …?” De beleefde vorm is hier een vraag door de intonatie en het vraagteken; 있어요 kan in een andere context ook een mededeling zijn. Samen vormen de delen 빌릴 수 있는 충전기가 있어요? de vraag: “Is er een oplader die ik mag lenen?” Eerst wordt de oplader omschreven als iets dat geleend kan worden, daarna wordt gevraagd of zo’n oplader aanwezig of beschikbaar is.

2. 제 노트북 옆에 있는 걸 쓰세요.

   Gebruik die naast mijn laptop.

   제

   mijn

   노트북

   laptop

   옆에

   naast; ernaast

   있는 걸

   datgene wat er is

   쓰세요

   gebruik

   Uitgebreide uitleg

   제 betekent hier “mijn”. Het is de verkorte beleefde vorm van 저의: 저 is “ik” in een bescheiden vorm en 의 markeert bezit. Bijvoorbeeld: 제 책 betekent “mijn boek”. 노트북 is het Koreaanse leenwoord voor “laptop”. Het is een zelfstandig naamwoord en kan rechtstreeks met een bezitsvorm worden gecombineerd, zoals in 제 노트북 (“mijn laptop”). 옆에 betekent “naast” of “aan de zijkant van”. 옆 betekent “kant” of “zijkant”, en -에 markeert hier de plaats waar iets zich bevindt. In 제 노트북 옆에 wordt zo de locatie naast de laptop aangegeven. 있는 걸 bestaat uit 있는 en 걸. 있는 is de tegenwoordig-bepalende vorm van 있다 (“er zijn” of “zich bevinden”) en beschrijft iets dat zich naast de laptop bevindt. 걸 is in spreektaal de verkorte vorm van 것을, letterlijk “datgene” plus de objectmarkering. Hier verwijst 있는 걸 naar het voorwerp dat zich op de genoemde plaats bevindt; het voorwerp zelf wordt niet benoemd. 쓰세요 komt van 쓰다, dat hier “gebruiken” betekent en niet “schrijven”. De uitgang -(으)세요 vormt een beleefd verzoek of een beleefde instructie aan de luisteraar. 쓰세요 betekent hier dus “gebruik het”. In een andere context kan hetzelfde werkwoord “schrijven” betekenen, bijvoorbeeld 이름을 쓰세요 betekent “Schrijf uw naam”. Samen vormen 제 노트북 옆에 있는 걸 쓰세요 de instructie: “Gebruik datgene naast mijn laptop.” 제 노트북 옆에 있는 beschrijft welk voorwerp bedoeld is, en 걸 쓰세요 vraagt de luisteraar om dat voorwerp te gebruiken. De beleefde instructievorm maakt de zin geschikt als beleefde aanwijzing.

3. 이 어댑터도 필요해요?

   Heb ik deze adapter ook nodig?

   이

   deze

   어댑터

   adapter

   도

   ook

   필요해요

   nodig zijn

   Uitgebreide uitleg

   이 verwijst hier naar iets dichtbij de spreker of naar iets dat in de gesprekssituatie als “deze” wordt aangewezen. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord: 이 + 어댑터 = “deze adapter”. Het onderscheid met 그 hangt af van de situatie en de afstand; de keuze is dus niet simpelweg gebaseerd op het geslacht of aantal van het zelfstandig naamwoord. 어댑터 betekent hier “adapter”. Het is een leenwoord dat als zelfstandig naamwoord wordt gebruikt. Een bruikbaar patroon is 이 + zelfstandig naamwoord: 이 플러그 betekent bijvoorbeeld “deze stekker”. Dat voorbeeld is nieuw en illustreert alleen hetzelfde patroon. 도 is een partikel met de betekenis “ook”. Het wordt direct na het woord of de woordgroep geplaatst waarop het betrekking heeft: 어댑터도 betekent “de adapter ook”. In deze zin voegt het “ook” toe aan de adapter, naast iets anders dat mogelijk nodig is. 필요해요 komt van 필요하다, “nodig zijn”. De vorm 필요해요 is de beleefde, niet-formele tegenwoordige vorm. In 어댑터가 필요해요 is de adapter datgene wat nodig is; het Koreaanse patroon is dus letterlijker “een/de adapter is nodig” dan het Nederlandse patroon met “hebben”. Het onderwerp/de noodzakelijke zaak krijgt vaak het partikel 가 of 이, afhankelijk van de vorm van het voorafgaande zelfstandig naamwoord. Bijvoorbeeld: 시간이 필요해요 = “Er is tijd nodig.” Als vraag krijgt de uiting haar vraagfunctie door de vraagintonatie en het vraagteken: 필요해요? = “Is het nodig?” of, met de genoemde zaak, “Heb ik het nodig?” De Koreaanse vorm zelf drukt hier niet afzonderlijk het Nederlandse onderwerp “ik” uit; dat wordt uit de situatie begrepen. Samen vormen de delen 이 어댑터 (“deze adapter”), 도 (“ook”) en 필요해요? (“is nodig?”) de betekenis: “Heb ik deze adapter ook nodig?” De vaste vertaling maakt duidelijk dat 이 어댑터 hier naar deze adapter verwijst en dat de vraag gaat over de noodzaak ervan.

4. 플러그가 맞지 않으면 그 어댑터를 쓰세요.

   Gebruik hem als je stekker niet past.

   플러그

   stekker

   맞지 않으면

   als het niet past

   그

   die

   어댑터

   adapter

   쓰세요

   gebruik alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   플러그 Hier betekent dit “stekker”. De vorm is een zelfstandig naamwoord; 가 erna markeert het als onderwerp van de voorwaarde. In een andere zin kan hetzelfde woord bijvoorbeeld onderwerp zijn van 필요해요 (“nodig zijn”): 플러그가 필요해요 betekent “De stekker is nodig.” 맞지 않으면 In deze zin betekent 맞다 dat iets past of geschikt is. De ontkenning 맞지 않다 maakt daarvan “niet passen”; 으면 vormt de voorwaarde “als/wanneer”. Samen betekent 맞지 않으면 dus “als het niet past”. De voorwaardelijke vorm wordt aan het einde van de voorwaardelijke deelzin geplaatst: 시간이 있으면 betekent bijvoorbeeld “als er tijd is”. 그 Dit is een aanwijzend woord vóór een zelfstandig naamwoord en betekent hier “die/de betreffende”. Het wijst in 그 어댑터 naar de adapter die gebruikt moet worden; de vaste vertaling bevestigt dat hem naar die adapter verwijst. Het contrast 이 betekent doorgaans “deze” en 저 doorgaans “die daar”, maar de precieze keuze hangt af van de situatie. 어댑터 Hier betekent dit leenwoord “adapter”. Het is het zelfstandig naamwoord dat door 그 wordt bepaald. Een bruikbaar patroon is 그 + zelfstandig naamwoord, bijvoorbeeld 그 케이블 (“die kabel”); het nieuwe voorbeeld is alleen een voorbeeld van hetzelfde patroon, niet een extra feit uit de bronzin. 쓰세요 Hier betekent 쓰다 “gebruiken”, en niet bijvoorbeeld “schrijven”; de context maakt het gebruik van de adapter duidelijk. 쓰세요 is de beleefde aansporing of instructie “gebruik”. De vorm is gebaseerd op 쓰다 + -세요, een veelgebruikte beleefde vorm voor een verzoek of opdracht: 기다리세요 betekent “wacht alstublieft”. De aangesprokene is degene die de adapter moet gebruiken; de Koreaanse vorm noemt die persoon niet afzonderlijk. Geheel De zin bestaat uit de voorwaarde 플러그가 맞지 않으면 (“als de stekker niet past”) en de instructie 그 어댑터를 쓰세요 (“gebruik die adapter”). 를 markeert 그 어댑터 als het object van 쓰세요. Samen betekent de uiting: “Als de stekker niet past, gebruik die adapter.”

5. 케이블이 테이블까지 닿아요?

   Komt de kabel tot aan de tafel?

   케이블

   kabel

   테이블

   tafel

   까지

   tot aan

   닿아요

   reikt tot / komt aan

   Uitgebreide uitleg

   케이블 betekent hier “kabel”. Het is een zelfstandig naamwoord; het onderwerp wordt gemarkeerd door 이 in 케이블이. Na een zelfstandig naamwoord met een slotmedeklinker gebruik je doorgaans 이 als onderwerpmarkeerder; na een klinker gebruik je 가. Voorbeeld: 케이블이 길어요. — “De kabel is lang.” 테이블 betekent “tafel”. Het is hier het eindpunt in de uitdrukking 테이블까지. Voorbeeld: 테이블이 커요. — “De tafel is groot.” 까지 wordt achter een plaats, tijdstip of ander eindpunt geplaatst en betekent hier “tot aan”. In 테이블까지 geeft het aan dat de tafel het bereikte eindpunt is. Het verschilt van 부터, dat een beginpunt aanduidt: 집부터 학교까지 — “van het huis tot aan de school.” 닿아요 is de beleefde tegenwoordige vorm van 닿다, “reiken tot” of “aanraken”. Hier gaat het om het bereiken van de tafel als eindpunt; de vorm beweert niet noodzakelijk dat er fysiek contact is. De uitgang -아요 draagt hier bij aan de beleefde tegenwoordige vorm. Voorbeeld: 손이 문에 닿아요. — “Mijn hand raakt de deur.” Samen vormen 케이블이 en 테이블까지 닿아요 de betekenis “de kabel reikt tot aan de tafel”. Het vraagteken maakt van 케이블이 테이블까지 닿아요? de vraag “Komt de kabel tot aan de tafel?”.

6. 벽 가까이에 앉으면 케이블이 테이블까지 닿아요.

   Hij komt tot aan de tafel als je bij de muur zit.

   벽

   muur

   가까이에

   vlakbij

   앉으면

   als je zit

   케이블이

   de kabel

   테이블까지

   tot aan de tafel

   닿아요

   reikt tot

   Uitgebreide uitleg

   벽 betekent hier ‘muur’. Het is een zelfstandig naamwoord; de vorm verandert hier niet voor enkelvoud of meervoud. Bijvoorbeeld: 벽이 높아요. — ‘De muur is hoog.’ 가까이에 betekent ‘vlakbij’ en bestaat hier uit 가까이 (‘dichtbij’) plus -에, dat de plaats of nabijheid markeert. Het beschrijft dus waar iemand zit, niet de kabel zelf. Bijvoorbeeld: 문 가까이에 서요. — ‘Ik sta vlak bij de deur.’ 앉으면 komt van 앉다 (‘zitten’) met -(으)면, een voorwaardelijke vorm met de betekenis ‘als/wanneer’. Omdat de stam 앉- op een medeklinker eindigt, verschijnt hier -으면. Het onderwerp van deze voorwaardelijke bijzin wordt in het Koreaans niet uitgesproken; volgens de vaste vertaling is dat hier ‘je’. Bijvoorbeeld: 피곤하면 앉으세요. — ‘Als u moe bent, gaat u zitten.’ 케이블이 betekent ‘de kabel’ als onderwerp. 케이블 is het zelfstandig naamwoord ‘kabel’ en -이 markeert het onderwerp, omdat het woord op een medeklinker eindigt. In deze zin is de kabel het element dat tot aan de tafel reikt. 테이블까지 betekent ‘tot aan de tafel’. 테이블 betekent ‘tafel’ en -까지 markeert het eindpunt of de grens: ‘tot aan’. Het is geen gewone plaatsaanduiding zonder grens, maar benadrukt hoe ver iets reikt. Bijvoorbeeld: 역까지 걸어요. — ‘Ik loop tot aan het station.’ 닿아요 komt van 닿다 (‘reiken tot’, ‘aanraken’ of ‘contact maken’) met de beleefde, informele uitgang -아요. In deze zin gaat het om ruimtelijk reiken: de kabel komt tot aan de tafel. Bijvoorbeeld: 손이 바닥에 닿아요. — ‘Mijn hand raakt de vloer.’ Samen vormt 벽 가까이에 앉으면 de voorwaarde ‘als je vlak bij de muur zit’. Daarna geeft 케이블이 aan dat de kabel het onderwerp is, en 테이블까지 닿아요 zegt dat die kabel tot aan de tafel reikt. De volledige betekenis is dus: ‘Als je vlak bij de muur zit, reikt de kabel tot aan de tafel.’ De vorm -아요 maakt de mededeling beleefd in alledaagse stijl.

7. 끝나면 전부 제자리에 놓을게요.

   Als ik klaar ben, leg ik alles terug.

   끝나면

   als ik klaar ben

   전부

   alles

   제자리에

   op zijn plaats

   놓을게요

   ik zal neerleggen

   Uitgebreide uitleg

   끝나면 betekent hier “als ik klaar ben”. Het komt van 끝나다 (“eindigen, afgelopen zijn”) met -면, een vorm voor een voorwaarde of een tijdstip: “als/wanneer …”. Het onderwerp is niet zichtbaar in het Koreaans; de vaste vertaling maakt hier duidelijk dat de spreker bedoelt dat hij of zij klaar is. Voorbeeld: 수업이 끝나면 집에 가요. — “Als de les afgelopen is, ga ik naar huis.” 전부 betekent hier “alles” en duidt de volledige hoeveelheid aan die wordt teruggelegd. Het kan onder andere als zelfstandig woord of als bijwoordelijke kwantificator gebruikt worden; in deze zin bepaalt het de omvang van wat de spreker zal plaatsen. Voorbeeld: 전부 가져왔어요. — “Ik heb alles meegebracht.” 제자리에 betekent “op zijn plaats”. 제자리 betekent “de aangewezen of juiste plaats”, en -에 markeert de plaats waar iets wordt neergezet. Voorbeeld: 책을 제자리에 놓으세요. — “Leg het boek op zijn plaats.” 놓을게요 komt van 놓다 (“neerzetten, neerleggen, plaatsen”) met -(으)ㄹ게요. Deze vorm drukt een toezegging of voornemen van de spreker uit: “ik zal het doen”. De stam 놓- eindigt op de medeklinker ㅎ, daarom verschijnt hier 놓을게요 met -을게요; na een klinker eindigt de vorm bijvoorbeeld in -ㄹ게요, zoals 가다 → 갈게요 (“ik zal gaan”). 놓을게요 drukt op zichzelf geen verleden of voltooide handeling uit. In combinatie met 제자리에 betekent het hier dat de spreker alles op de juiste plaats zal neerleggen. Samen vormt 끝나면 전부 제자리에 놓을게요 de structuur “als ik klaar ben, zal ik alles op zijn plaats leggen”. 끝나면 geeft het moment aan, 전부 wat er geplaatst wordt, 제자리에 de bestemmingsplaats en 놓을게요 de toezegging van de spreker. De volledige betekenis is daarom: “Als ik klaar ben, leg ik alles terug.”

8. 제가 찾을 수 있게 제 책상 위에 놓아 주세요.

   Leg het op mijn bureau, zodat ik het kan vinden.

   제가

   ik (als onderwerp)

   찾을 수 있게

   om te kunnen vinden

   제

   mijn

   책상

   bureau

   위에

   op / bovenop

   놓아 주세요

   leg alstublieft neer

   Uitgebreide uitleg

   제가 betekent hier “ik” als onderwerp. 저 is de bescheiden vorm van “ik”; met de onderwerpmarkeerder -가 wordt dat 제가. Deze vorm zegt wie de handeling uitvoert. Voorbeeld: 제가 할게요. = “Ik zal het doen.” 찾을 수 있게 drukt uit: “zodat ik het kan vinden”. Het werkwoord is 찾다 (“vinden”); 찾을 is de vorm vóór 수, met de betekenis “kunnen vinden” in de constructie -을/ㄹ 수 있다. -게 maakt hier een doel- of gevolgrelatie: “zodat …”. Voorbeeld: 볼 수 있게 크게 써 주세요. = “Schrijf het groot, zodat ik het kan zien.” 제 betekent “mijn”. Het is de verkorte vorm van 저의, gevormd uit de bescheiden eerste-persoonsvorm 저 en de bezitsmarkeerder -의. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord dat bezit of betrekking aangeeft, zoals in 제 책 (“mijn boek”). 책상 betekent “bureau” of “schrijftafel”. Het is een zelfstandig naamwoord. In 제 책상 vormt het samen met 제 de woordgroep “mijn bureau”. 위에 betekent hier “op/bovenop”. 위 betekent “bovenkant” of “boven”; -에 markeert de plaats waar iets zich bevindt of wordt neergelegd. 책상 위에 betekent dus “op het bureau”. Dit is niet hetzelfde als alleen 책상에, dat algemener “bij/op het bureau” kan aangeven zonder de nadruk op het bovenoppervlak. 놓아 주세요 is een beleefd verzoek om iets neer te leggen of te plaatsen. Het werkwoord is 놓다 (“neerleggen, plaatsen”); 놓아 is de verbindingsvorm met -아/어 주세요, en 주세요 maakt van de handeling een verzoek: “doe alstublieft …”. In de omgangstaal wordt 놓아 주세요 vaak uitgesproken als 놔 주세요. Voorbeeld: 여기에 놓아 주세요. = “Leg het hier alstublieft neer.” Samen geeft 제가 찾을 수 있게 het doel aan (“zodat ik het kan vinden”), 제 책상 위에 de plaats (“op mijn bureau”), en 놓아 주세요 het beleefde verzoek (“leg het alstublieft neer”). De volledige betekenis is daarom: “Leg het op mijn bureau, zodat ik het kan vinden.”