Een losse stoel veilig verplaatsen | Leer koreaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 이 의자가 헐거워요.

   Deze stoel zit los.

   이

   deze

   의자가

   stoel (als onderwerp)

   헐거워요

   zit los

   Uitgebreide uitleg

   이 betekent hier “deze” en wijst naar iets bij de spreker of in de actuele situatie. Het is een aanwijzend woord; het zegt niet op zichzelf welk soort voorwerp het is. Een bruikbaar contrast is 이 “deze” tegenover 그 “die/dat”. 의자가 bestaat uit 의자 “stoel” en 가, de onderwerpsmarkeerder. 의자 is de zelfstandige naamwoordsvorm “stoel”; 가 markeert dit woord als het onderwerp van de beschrijving. Na een klinker krijgt een zelfstandig naamwoord 가, terwijl na een medeklinker vaak 이 wordt gebruikt, bijvoorbeeld 책이 “het boek” als onderwerp. 헐거워요 betekent hier “zit los” of “is los”. De basisvorm is 헐겁다; 헐거워요 is de beleefde, alledaagse vorm van de beschrijvende vorm. Deze vorm beschrijft dat iets niet stevig vastzit of te ruim zit. Een nuttig voorbeeld is 나사가 헐거워요. — “De schroef zit los.” Samen vormen de delen 이 의자가 헐거워요: 이 bepaalt welke stoel bedoeld wordt, 의자가 maakt “deze stoel” het onderwerp, en 헐거워요 geeft de toestand ervan. De volledige betekenis is dus: “Deze stoel zit los.”

2. 어느 부분이 움직여요?

   Welk deel beweegt?

   어느 부분

   welk deel

   움직여요

   beweegt

   Uitgebreide uitleg

   어느 부분 bestaat uit 어느 (“welk(e)”) en het zelfstandig naamwoord 부분 (“deel”, “gedeelte”). 어느 staat vóór een zelfstandig naamwoord wanneer je binnen een bekende of veronderstelde reeks naar één keuze vraagt: 어느 부분? = “welk deel?”. Het is hier dus geen losstaand “welke”, maar een bepaler bij 부분. 움직여요 is de beleefde alledaagse vorm van 움직이다 (“bewegen”). De uitgang -어요 maakt de uiting beleefd en geeft hier een tegenwoordige toestand of gebeurtenis weer: “beweegt”. De vorm 움직여요 zegt algemeen dat iets beweegt; 흔들려요 betekent specifieker dat iets wiebelt of schudt. Bijvoorbeeld: 문이 움직여요. — “De deur beweegt.” Samen vormt 어느 부분이 움직여요? de vraag “Welk deel beweegt?”. 이 markeert 어느 부분 als datgene waarover de vraag gaat, en 움직여요 vraagt naar de beweging daarvan. In de gegeven situatie kan zo worden nagegaan welk onderdeel van de stoel beweegt, zonder dat deze vraag zelf al zegt welk onderdeel dat is.

3. 뒤쪽 다리가 조금 흔들려요.

   De achterste poot wiebelt een beetje.

   뒤쪽

   achterkant

   다리

   poot

   조금

   een beetje

   흔들려요

   wiebelt

   Uitgebreide uitleg

   뒤쪽 betekent hier “aan de achterkant” of “achterste”. Het is gevormd met 뒤 (“achterkant/achter”) en 쪽 (“kant/richting”), een bruikbaar patroon om een deel of richting aan te duiden. Bijvoorbeeld: 뒤쪽 문 — “de achterste deur”. 다리 betekent in deze zin “poot”. Hetzelfde woord kan, afhankelijk van het bedoelde voorwerp of lichaam, ook “been” of “brug” betekenen; de vaste vertaling maakt hier de betekenis “poot” duidelijk. Bijvoorbeeld: 고양이 다리 — “de poot van een kat”. 조금 betekent “een beetje” en verzwakt de mate van wat volgt. Bijvoorbeeld: 조금 아파요. — “Het doet een beetje pijn.” 흔들려요 komt van 흔들리다, “wiebelen” of “heen en weer bewegen”. De vorm -어요 is een beleefde, alledaagse eindiging; 흔들려요 beschrijft dat iets zelf beweegt of wiebelt. Het verschilt van 흔들다, “iets bewegen of laten wiebelen”, waarbij een veroorzaker een voorwerp beweegt. Bijvoorbeeld: 의자가 흔들려요. — “De stoel wiebelt.” Samen vormt 뒤쪽 다리가 “de achterste poot”, met -가 als onderwerpmarkering; 조금 geeft de geringe mate aan; en 흔들려요 zegt dat die poot wiebelt. De hele uiting betekent dus: “De achterste poot wiebelt een beetje.”

4. 누가 사용하기 전에 고쳐야 해요.

   We moeten hem repareren voordat iemand hem gebruikt.

   누가

   iemand

   사용하기

   gebruiken

   전에

   voordat

   고쳐야 해요

   moet repareren

   Uitgebreide uitleg

   누가 betekent hier “iemand” in de bijzin 누가 사용하기 전에: letterlijker kan dezelfde vorm “wie” betekenen, maar in deze context introduceert hij de onbepaalde uitvoerder van 사용하기 — iemand die het gebruikt. In een directe vraag betekent 누가? juist “wie?”. 사용하기 komt van het werkwoord 사용하다 (“gebruiken”). De uitgang -기 maakt van het werkwoord een naamwoordachtige vorm: 사용하기 = “het gebruiken”. Dit is een veelgebruikt patroon vóór uitdrukkingen zoals 전에 (“voordat”) of 좋아하다 (“leuk vinden”). Voorbeeld: 먹기 전에 손을 씻어요. = “Was je handen voordat je eet.” 전에 betekent “voordat” wanneer het na een naamwoordachtige vorm of gebeurtenis staat. Samen met 사용하기 vormt het 사용하기 전에 = “voordat iemand het gebruikt”. Het onderwerp 누가 hoort inhoudelijk bij deze voorafgaande handeling, niet bij de reparatie als hoofdhandeling. 고쳐야 해요 is gebaseerd op 고치다 (“repareren”, “herstellen”). In 고쳐야 하다 drukt -아/어야 하다 noodzakelijkheid uit: “moeten repareren”. Hier is 고쳐야 de verbonden vorm van 고치다 plus deze noodzakelijkheidspatroon, en 해요 is de beleefde alledaagse vorm van 하다. De Koreaanse vorm noemt het object niet expliciet; volgens de vaste vertaling gaat het om “hem”. Voorbeeld: 이것은 오늘 고쳐야 해요. = “Dit moeten we vandaag repareren.” Samen betekent 누가 사용하기 전에 “voordat iemand het gebruikt”, en 고쳐야 해요 “moeten we het repareren”. Het weggelaten hoofdonderwerp wordt in de vaste vertaling als “we” weergegeven. De volledige betekenis is dus: “We moeten hem repareren voordat iemand hem gebruikt.”

5. 제가 다른 곳에 앉을까요?

   Zal ik ergens anders gaan zitten?

   제가

   ik

   다른

   anders; ander

   곳

   plaats

   앉을까요?

   zal ik gaan zitten?

   Uitgebreide uitleg

   제가 제가 bestaat uit 저 en de onderwerpmarkeerder 가. 저 is de bescheiden vorm voor “ik”; samen markeert de uitdrukking de spreker als degene die de handeling uitvoert. De vorm zegt hier dus “ik” en niet “mij”. Een bruikbaar contrast is 저는, waarbij 는 het onderwerp als gespreksthema markeert. 다른 다른 betekent hier “ander” of “anders” en staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het nader bepaalt. De basisvorm is 다르다 (“anders zijn”); de bepalende vorm is 다른, zoals in 다른 의자 (“een andere stoel”). 같은 betekent daarentegen “dezelfde” of “gelijksoortige”. 곳 곳 betekent “plaats” of “plek”. In deze zin verwijst het niet naar een nader genoemde concrete plek; samen met 다른 gaat het om “een andere plek”. Met de daaropvolgende plaatsmarkeerder ontstaat 곳에, “naar/op een plek”: 다른 곳에 betekent dus “naar een andere plek”. 앉을까요? De basisvorm is 앉다, “zitten” of “gaan zitten”. In 앉을까요? staat de stam 앉- met -(으)ㄹ까요?, een beleefde vraag waarmee de spreker een voorstel of voorgenomen handeling aan de orde stelt: “Zal ik gaan zitten?” De vorm 앉을 gebruikt -을까요 omdat de stam op een medeklinker eindigt. Bijvoorbeeld: 여기 앉을까요? — “Zal ik hier gaan zitten?” Gehele zin 제가 markeert “ik” als handelende persoon, 다른 곳에 betekent “naar een andere plek” en 앉을까요? vraagt beleefd of de spreker daar zal gaan zitten. Samen betekent 제가 다른 곳에 앉을까요?: “Zal ik ergens anders gaan zitten?”

6. 일단 다른 의자를 쓰세요.

   Gebruik voorlopig een andere stoel.

   일단

   voorlopig

   다른

   andere

   의자

   stoel

   쓰세요

   gebruik

   Uitgebreide uitleg

   일단 betekent hier “voorlopig”: de spreker stelt voor iets nu tijdelijk zo te doen. Het kan ook “eerst” betekenen, maar in deze zin past de tijdelijke betekenis bij de vaste vertaling. 다른 betekent “andere” en staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het nader bepaalt. Het is de vorm die in deze zin bij 의자 hoort; het verandert hier niet naar getal of geslacht. Vergelijk: 다른 방법 = “een andere methode”. 의자 betekent “stoel”. Dit is een zelfstandig naamwoord; het woord zelf geeft hier niet aan hoeveel stoelen bedoeld zijn. In combinatie met 다른 gaat het om een andere stoel dan de stoel die in de situatie wordt gebruikt. 쓰세요 betekent hier “gebruik”. De vorm is gebaseerd op 쓰다 (“gebruiken”); 쓰다 krijgt hier de beleefde verzoek-/opdrachtvorm 쓰세요. Hetzelfde werkwoord kan afhankelijk van de context ook “schrijven” of “dragen/opzetten” betekenen, maar met 의자 betekent het hier “gebruiken”. Samen vormen 다른 의자를 쓰세요 de beleefde aansporing “gebruik een andere stoel”. 일단 voegt daaraan toe dat dit voorlopig of voor nu de voorgestelde oplossing is. De volledige betekenis is dus: “Gebruik voorlopig een andere stoel.”

7. 이 의자를 옮길게요.

   Ik zet deze stoel aan de kant.

   이

   deze

   의자

   stoel

   옮길게요

   zal verplaatsen

   Uitgebreide uitleg

   이 betekent hier “deze” en staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het aanwijst. Het verwijst naar iets dat dicht bij de spreker is; 그 en 저 zijn andere Koreaanse aanwijsvormen met andere afstands- of contextvoorwaarden. 의자 betekent “stoel”. In de volledige vorm 의자를 markeert 를 de stoel als het voorwerp van de handeling. 의자 is dus het zelfstandig naamwoord en 를 is de daarop volgende objectpartikel. Een bruikbaar voorbeeld is 의자를 옮겨요. — “Ik verplaats de stoel.” 옮길게요 komt van het werkwoord 옮기다, “verplaatsen”. De vorm bestaat uit de werkwoordstam 옮기- en de uitgang -ㄹ게요. Die uitgang drukt hier uit dat de spreker zich ertoe verbindt het te doen of het als eigen aanbod aankondigt. 옮길 거예요 kan eerder een verwachting of plan beschrijven; -ㄹ게요 legt meer nadruk op de toezegging van de spreker. Het voorwerp wordt in dit werkwoorddeel niet herhaald: in deze zin is het de stoel die eerder als 의자를 wordt genoemd. Samen vormen 이 의자를 en 옮길게요 de betekenis: “Ik zal deze stoel verplaatsen”, natuurlijk vertaald als “Ik zet deze stoel aan de kant.” De volgende context maakt duidelijk dat de stoel daarna tegen de muur wordt gezet, maar die bestemming staat niet in deze Koreaanse zin zelf.

8. 통로를 막지 않도록 벽에 기대 놓으세요.

   Zet hem tegen de muur, zodat de doorgang vrij blijft.

   통로를

   de doorgang

   막지 않도록

   zodat het niet blokkeert

   벽에

   tegen de muur

   기대 놓으세요

   zet het leunend neer

   Uitgebreide uitleg

   통로를 betekent hier “de doorgang” als datgene wat vrij moet blijven. 통로 is het zelfstandig naamwoord “doorgang”; -를 markeert het lijdend voorwerp. In deze zin hoort het bij 막다 (“blokkeren”), niet bij 기대다. 막지 않도록 drukt het doel of de voorzorg uit: “zodat [iemand] het niet blokkeert” of natuurlijker “zodat de doorgang niet geblokkeerd wordt”. De basisvorm is 막다 (“blokkeren”). 막지 않다 betekent “niet blokkeren”: na een werkwoord komt -지 않다 voor ontkenning. -도록 maakt hiervan een doel- of voorzorgsbepaling. Vergelijk: 잊지 않도록 적으세요. — “Schrijf het op, zodat u het niet vergeet.” 벽에 betekent “tegen/bij de muur”. 벽 is “muur” en -에 markeert hier de plaats of het doelpunt waar iets tegenaan wordt gezet. De precieze Nederlandse voorzetselkeuze hangt van het werkwoord af; met 기대다 geeft 벽에 de muur aan waartegen iets leunt. 기대 놓으세요 is een beleefde opdracht. 기대다 betekent hier “leunen” of “ergens tegenaan zetten”; 놓다 voegt het idee toe dat men het daar laat staan nadat men het heeft neergezet. -으세요 maakt de opdracht beleefd. Een bruikbaar patroon is V-아/어 놓으세요: “doe V en laat het zo”. Bijvoorbeeld: 문을 열어 놓으세요. — “Laat de deur openstaan.” In de gegeven context verwijst het weggelaten voorwerp naar het voorwerp dat wordt verplaatst, en de vaste vertaling maakt duidelijk dat dit “hem” is. De zin bouwt dus op als: 통로를 막지 않도록 (“zodat de doorgang niet geblokkeerd wordt”) + 벽에 (“tegen de muur”) + 기대 놓으세요 (“zet hem leunend neer en laat hem daar”). Samen betekent de uiting: “Zet hem tegen de muur, zodat de doorgang vrij blijft.”