Bewolkt weer en naar buiten | Leer koreaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 밖이 흐려 보여요.

   Buiten is het bewolkt.

   밖이

   buiten

   흐려

   bewolkt

   보여요

   lijkt / ziet eruit

   Uitgebreide uitleg

   밖이 bestaat uit 밖 (“buiten”, letterlijk de buitenkant/buitenruimte) en de onderwerpmarkeerder 이. In deze zin wordt de buitenomgeving als onderwerp genomen; de vertaling ondersteunt hier de betekenis “buiten”, zonder een specifieker referent aan te wijzen. 흐려 komt van het bijvoeglijk naamwoord 흐리다 (“bewolkt zijn; troebel of onduidelijk zijn”). Dit is de verbindende vorm op -어: 흐리다 → 흐려. Hier verbindt die vorm het beschrijvende woord met 보여요, zodat 흐려 보여요 één patroon vormt: “bewolkt lijken” of “er bewolkt uitzien”. Een vergelijkbaar voorbeeld is 하늘이 맑아 보여요. — “De lucht ziet er helder uit.” 맑아 komt daar van 맑다 (“helder zijn”). 보여요 komt van 보이다 en is de beleefde tegenwoordige vorm in de 해요-stijl. In combinatie met een voorafgaand bijvoeglijk naamwoord betekent -아/어 보여요 dat iets een bepaalde indruk geeft: “er ... uitzien” of “... lijken”. Dat is hier niet hetzelfde als het zelfstandige werkwoord 보다 (“kijken; zien”). Bijvoorbeeld: 그 가방이 커 보여요. — “Die tas ziet er groot uit.” Samen vormen 밖이 흐려 보여요 de structuur onderwerp + beschrijving in verbindende vorm + 보여요: “Buiten ziet het er bewolkt uit.” In de vaste Nederlandse vertaling wordt dat natuurlijk weergegeven als “Buiten is het bewolkt.” De zin beschrijft dus hoe de buitenomgeving eruitziet, met een beleefde formulering.

2. 따뜻한 외투를 가져가세요.

   Neem een warme jas mee.

   따뜻한

   warme

   외투

   jas

   가져가세요

   neem mee

   Uitgebreide uitleg

   따뜻한 betekent hier “warme” en staat vóór 외투 om het zelfstandig naamwoord te beschrijven. De basisvorm is 따뜻하다 (“warm zijn”); vóór een zelfstandig naamwoord krijgt deze beschrijvende vorm de attributieve vorm 따뜻한. Voorbeeld: 따뜻한 차 — “warme thee”. 외투 betekent “jas”, meer bepaald een jas die je buiten over je kleding draagt. Het woord blijft in deze zin onveranderd; het Koreaans markeert meervoud of bepaaldheid hier niet met een aparte vorm. Voorbeeld: 외투가 있어요. — “Er is een jas.” 가져가세요 betekent hier “neem mee” en is de beleefde aansporende vorm van 가져가다, “meenemen”. 가져가다 combineert het idee van iets bij zich hebben met 가다 (“gaan”) en verwijst naar het meenemen naar een andere plaats, vaak weg van de huidige plaats. De uitgang -세요 bevat de honorifieke vorm -(으)시- plus de beleefde uitgaande vorm en maakt hier een beleefd verzoek of een beleefde aansporing. Voorbeeld: 우산을 가져가세요. — “Neem een paraplu mee.” Samen vormen 따뜻한 외투를 en 가져가세요 de betekenis: “Neem een warme jas mee.” -를 markeert 외투 als het voorwerp van 가져가세요; 따뜻한 beschrijft dat voorwerp. De hele zin is een beleefd praktisch verzoek of advies om de jas mee te nemen.

3. 바람이 차가워요?

   Voelt de wind koud aan?

   바람이

   de wind

   차가워요

   voelt koud aan

   Uitgebreide uitleg

   바람이 betekent hier “de wind”. 바람 is een zelfstandig naamwoord voor wind; 이 is de onderwerpmarkeerder, gebruikt na een zelfstandig naamwoord dat op een medeklinker eindigt. Het onderwerp is in deze zin dus de wind, niet een persoon. 차가워요 betekent hier dat de wind koud aanvoelt. De basisvorm is 차갑다 (“koud zijn/koud aanvoelen”); 차가워요 is de beleefde tegenwoordige vorm. De vorm verandert hier dus niet omdat 바람 een bepaald grammaticaal geslacht zou hebben. 차갑다 wordt vaak gebruikt voor iets dat koud aanvoelt, terwijl 춥다 vooral het koude weer of iemands ervaring van kou beschrijft. Bijvoorbeeld: 물이 차가워요. — “Het water voelt koud aan.” Als vraag krijgt de zin dezelfde vorm als een mededeling, maar met vragende intonatie: 바람이 차가워요? De onderwerpmarkeerder koppelt 바람 aan de beschrijving 차가워요. Samen betekent dit natuurlijk: “Voelt de wind koud aan?” De zin vraagt naar de waargenomen temperatuur van de wind; hij zegt niet dat de wind zelf ergens naartoe waait. Voor “de wind waait” gebruikt het Koreaans bijvoorbeeld 바람이 불어요, zoals in de contextzin 오늘은 춥고 바람이 불어요 (“Vandaag is het koud en waait het”).

4. 오늘은 춥고 바람이 불어요.

   Vandaag is het koud en winderig.

   오늘은

   vandaag

   춥고

   koud zijn en

   바람이

   wind

   불어요

   waait

   Uitgebreide uitleg

   오늘은 betekent hier “vandaag” als tijd waarover de zin gaat. 오늘 is het zelfstandige naamwoord “vandaag”; 은 markeert het als onderwerp of tijdsthema. Dezelfde markering kan na een klinker 는 zijn, bijvoorbeeld 저는 = “wat mij betreft / ik”. 춥고 komt van het bijvoeglijke werkwoord 춥다, “koud zijn”, en betekent hier “koud zijn en …”. De uitgang -고 verbindt dit predicaat met het volgende predicaat. Let op de vormwisseling: in de beleefde vorm wordt 춥다 bijvoorbeeld 추워요, maar vóór -고 blijft de stamvorm 춥고 staan. Voor een andere eigenschap kan hetzelfde patroon worden gebruikt, bijvoorbeeld 작고 예뻐요 — “Het is klein en mooi.” 바람이 betekent “de wind”. 바람 is het zelfstandige naamwoord “wind”; 이 is de onderwerpsmarkering na een medeklinker. Na een klinker verschijnt doorgaans 가. Hier markeert 이 de wind als datgene wat in het volgende deel beschreven wordt. 불어요 betekent hier “waait”. Het komt van het werkwoord 불다, “blazen” of, bij wind, “waaien”. -어요 is hier een beleefde tegenwoordige vorm. In de betekenis “de wind waait” krijgt 불다 dus het onderwerp 바람이: 바람이 불어요 — “De wind waait.” Hetzelfde werkwoord kan met een ander onderwerp ook “blazen” betekenen, dus de precieze Nederlandse vertaling volgt uit het onderwerp en de context. Samen vormt 오늘은 춥고 eerst de tijdsaanduiding en de eerste eigenschap: “Vandaag is het koud”. Daarna voegt 바람이 불어요 een afzonderlijke weersomstandigheid toe: “en de wind waait / het is winderig”. De hele uiting betekent daarom: “Vandaag is het koud en winderig.”

5. 저는 제 모자도 필요해요.

   Ik heb ook mijn hoed nodig.

   저는

   ik; wat mij betreft

   제

   mijn

   모자

   hoed

   도

   ook

   필요해요

   nodig zijn

   Uitgebreide uitleg

   저는 bestaat uit 저 (“ik”, de bescheiden vorm van de eerste persoon) en het topicpartikel 는. Het maakt “ik” tot het gespreksonderwerp, niet noodzakelijk tot het grammaticale onderwerp. In een andere context kan het ook een contrast met een andere persoon aangeven. 제 betekent hier “mijn”. Het is de verkorte vorm van 저의, waarin 의 bezit uitdrukt. 저 betekent dus “ik”, terwijl 제 de bezitsvorm is. Voorbeeld: 제 책 = “mijn boek”. 모자 is een zelfstandig naamwoord voor “hoed” of “pet”. De vorm verandert niet voor enkelvoud of meervoud; het Koreaans geeft in deze vorm dus niet zelfstandig het aantal aan. Voorbeeld: 모자가 있어요. = “Er is een hoed.” 도 betekent “ook” of “eveneens”. Het staat hier direct achter 모자 en voegt de hoed toe aan wat nodig is: “ook mijn hoed”. Het partikel hecht zich aan het woord waarop het betrekking heeft. Voorbeeld: 저도 betekent “ik ook”. 필요해요 komt van 필요하다, “nodig zijn” of “vereist zijn”. Dit is de beleefde 해요-vorm. Met X이/가 필요해요 wordt uitgedrukt dat “X nodig is”; in deze zin staat 도 in plaats van een onderwerpmarkeerder na 모자. Door 저는 is de natuurlijke Nederlandse weergave “ik heb ... nodig”. Voorbeeld: 물이 필요해요. = “Ik heb water nodig.” Samen vormen 저는 en 제 모자도 필요해요 de betekenis “Ik heb ook mijn hoed nodig.” 제 모자도 betekent “ook mijn hoed”, en 필요해요 zegt dat die nodig is voor de persoon die met 저는 als onderwerp van gesprek wordt gemarkeerd.

6. 문 옆에 있어요.

   Hij ligt bij de deur.

   문

   deur

   옆에

   ernaast / naast

   있어요

   bevindt zich / is er

   Uitgebreide uitleg

   문 betekent hier ‘deur’. In 문 옆에 staat het als het zelfstandig naamwoord dat als plaatsreferentiepunt dient. Een voorbeeld: 문이 커요. — ‘De deur is groot.’ 옆에 betekent ‘naast’ of ‘aan de zijkant van’. 옆 betekent ‘zijkant’ of ‘ernaast’; -에 markeert hier de plaats. Het patroon 명사 옆에 betekent ‘naast [een zelfstandig naamwoord]’. Een voorbeeld: 의자 옆에 있어요. — ‘Het bevindt zich naast de stoel.’ 있어요 is de beleefde tegenwoordige vorm van 있다, ‘zich bevinden’ of ‘er zijn’. Hier beschrijft het de locatie van het onderwerp; het betekent hier niet dat iemand iets bezit. De vorm is beleefd en geschikt voor gewone gesprekken. Een voorbeeld: 책이 방에 있어요. — ‘Het boek is in de kamer.’ Het onderwerp kan in het Koreaans worden weggelaten wanneer het uit de context duidelijk is. Deze zin noemt daarom niet afzonderlijk wie of wat zich daar bevindt. Met de voorafgaande en volgende zinnen is het bedoelde voorwerp de eerder genoemde hoed. 문 is het plaatsreferentiepunt, 문 옆에 betekent ‘naast de deur’, en 있어요 zegt dat het onderwerp zich daar bevindt. Samen betekent 문 옆에 있어요. dus ‘Het bevindt zich naast de deur’; dit past bij de vaste vertaling ‘Hij ligt bij de deur’.

7. 저는 나가기 전에 쓸게요.

   Ik doe hem op voordat ik vertrek.

   저는

   ik (als onderwerp of thema)

   나가기 전에

   voordat ik vertrek

   쓸게요

   ik zal het opdoen

   Uitgebreide uitleg

   저는 betekent hier “ik” als onderwerp of thema. 저 is de bescheiden vorm van “ik”; 는 markeert wat als onderwerp of gespreksthema wordt genomen. 저는 zegt op zichzelf niet wie of wat het object is. 나가기 전에 betekent hier “voordat ik vertrek”. Het werkwoord 나가다 betekent “naar buiten gaan” of “vertrekken”. In 나가기 krijgt het de vorm -기, waarmee de handeling als een gebeurtenis wordt behandeld. 전에 betekent “ervoor” of “voordat” en volgt hier op die gebeurtenis. Een herbruikbaar patroon is werkwoord + 기 전에: 저는 밥을 먹기 전에 물을 마셔요 betekent bijvoorbeeld “Ik drink water voordat ik eet.” 쓸게요 betekent in deze zin, volgens de vaste vertaling, “ik zal het opdoen”. Het basiswerkwoord is 쓰다; afhankelijk van de context kan het onder andere “schrijven” of “iets op het hoofd of gezicht doen” betekenen. Hier is de tweede betekenis bedoeld. De vorm -ㄹ게요 drukt een toekomstige handeling uit die de spreker op zich neemt, vaak als toezegging aan de gesprekspartner. De stam van 쓰다 is 쓰-; omdat die op een klinker eindigt, ontstaat 쓸게요 met de vorm -ㄹ게요. Samen betekent 저는 + 나가기 전에 + 쓸게요: “Ik doe het op voordat ik vertrek.” 저는 stelt de spreker als onderwerp of thema voor, 나가기 전에 plaatst het opdoen vóór het vertrek, en 쓸게요 geeft aan dat de spreker dit op zich neemt.

8. 그러면 산책할 준비가 될 거예요.

   Dan ben je klaar voor de wandeling.

   그러면

   dan; in dat geval

   산책할

   wandelen

   준비

   voorbereiding; klaarheid

   될 거예요

   zal zijn / worden

   Uitgebreide uitleg

   그러면 betekent hier “dan” of “in dat geval”. Het verwijst naar een voorwaarde of eerder genoemde situatie en leidt de daaropvolgende uitkomst in. Voorbeeld: 그러면 시작해요. — “Dan beginnen we.” 산책할 komt van 산책하다, “wandelen / een wandeling maken”. De vorm 산책할 is 산책하- plus -ㄹ en staat vóór een zelfstandig naamwoord: 산책할 준비 betekent letterlijk “voorbereiding om te wandelen” en natuurlijk “klaar zijn voor de wandeling”. Vergelijk 산책해요 — “ik wandel / we wandelen” — met 산책할 시간 — “tijd om te wandelen”. 준비 is het zelfstandige naamwoord “voorbereiding” of “gereedheid”. In deze zin vormt het met 되다 de uitdrukking 준비가 되다: “klaar worden” of “klaar zijn”. Het onderwerp van 준비가 is grammaticaal 준비; 가 markeert dat onderwerp. Voorbeeld: 준비가 됐어요. — “Ik ben klaar.” De Koreaanse zin noemt daarbij niet afzonderlijk een persoon; de vertaling maakt hier duidelijk dat het om “je” gaat. 될 거예요 is de beleefde toekomstige vorm van 되다, “worden” of, in deze combinatie, “klaar zijn/worden”. 되다 krijgt de toekomstige constructie -(으)ㄹ 거예요: 될 거예요 betekent “zal worden” of “zal zijn”. De beleefde uitgang -예요 maakt de uitspraak beleefd, maar verandert de toekomstbetekenis niet. Samen betekent 그러면 산책할 준비가 될 거예요: “Dan ben je klaar voor de wandeling.” 그러면 geeft de voorwaarde of situatie aan, 산책할 specificeert waarvoor de voorbereiding dient, en 준비가 될 거예요 beschrijft de toekomstige toestand van gereed zijn.