Praten over harde wind | Leer koreaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 밖에 바람이 많이 불어요.

   Het waait buiten.

   밖에

   buiten

   바람

   wind

   많이

   veel

   불어요

   waait

   Uitgebreide uitleg

   밖에 betekent hier “buiten”. Het bestaat uit 밖 (“de buitenkant/buiten”) en de plaatsaanduidende partikel 에. In deze zin geeft 에 de plaats aan waar de wind waait. Dezelfde spelling 밖에 kan in een andere constructie ook “behalve/alleen” betekenen, maar die betekenis past hier niet. 바람 betekent “wind”. De vorm 바람이 bestaat uit 바람 plus 이, de onderwerpspartikel. In deze zin is de wind datgene wat waait. Voorbeeld: 바람이 차가워요. — “De wind is koud.” 많이 betekent hier “veel” of natuurlijker “sterk/flink” bij het waaien. Het is de bijwoordelijke vorm van 많다 (“veel zijn”): 많다 → 많이. Het beschrijft dus de mate van het waaien, niet een aantal winden. Voorbeeld: 비가 많이 와요. — “Het regent veel.” 불어요 komt van het werkwoord 불다, “blazen/waaien”. 불어요 is de beleefde tegenwoordige vorm. In combinatie met 바람이 betekent het “waait”; het onderwerp is hier dus de wind. Voorbeeld: 오늘 바람이 불어요. — “Vandaag waait het.” Samen vormen de delen 밖에 + 바람이 + 많이 + 불어요: letterlijk ongeveer “buiten waait de wind veel/sterk”. De natuurlijke betekenis is: “Het waait buiten.” Het Koreaanse 많이 maakt expliciet dat het flink of in sterke mate waait, ook al wordt dat in de vaste Nederlandse vertaling niet apart weergegeven.

2. 한 손으로 모자를 잡으세요.

   Houd je hoed met één hand vast.

   한

   één

   손으로

   met de hand

   모자

   hoed

   잡으세요

   houd vast

   Uitgebreide uitleg

   한 betekent hier ‘één’ en staat vóór 손 om één hand aan te duiden. Het is de attributieve vorm van 하나 die vóór een zelfstandig naamwoord wordt gebruikt: 하나 → 한 in bijvoorbeeld 한 손 (‘één hand’). 손으로 bestaat uit 손 (‘hand’) en -으로, een vorm die het middel of de manier aangeeft: ‘met de hand’ of ‘door de hand te gebruiken’. Na 손, dat op een medeklinker eindigt, verschijnt de vorm -으로; na een klinker is de vorm -로, bijvoorbeeld 차로 (‘met de auto’). Samen met 한 vormt het 한 손으로: ‘met één hand’. 모자 betekent ‘hoed’ of ‘pet’, afhankelijk van het voorwerp in de situatie. In de volledige vorm 모자를 krijgt dit zelfstandig naamwoord het objectpartikel -를: het is dus het voorwerp van de handeling. Het partikel verandert niet de kernbetekenis ‘hoed’, maar markeert welke zaak wordt vastgehouden. 잡으세요 komt van het werkwoord 잡다, ‘vasthouden’ of ‘pakken’. De vorm -으세요 maakt hier een beleefde aansporing of opdracht. Omdat de stam 잡- op een medeklinker eindigt, staat er 으: 잡다 → 잡으세요. Een vergelijkbare beleefde aansporing is 가세요 (‘gaat u’ of ‘ga alstublieft’), waarbij na de klinker in 가- alleen -세요 staat. De volgorde is: 한 손으로 (‘met één hand’) + 모자를 (‘de hoed als object’) + 잡으세요 (‘houd vast’). De hele zin betekent daarom: ‘Houd je hoed met één hand vast.’ De beleefde opdracht past bij een concrete handeling, zoals iets vasthouden terwijl het buiten waait.

3. 나무들이 많이 흔들려요.

   De bomen bewegen veel.

   나무들이

   de bomen

   많이

   veel

   흔들려요

   bewegen

   Uitgebreide uitleg

   나무들이 betekent hier “de bomen”. Het zelfstandig naamwoord 나무 betekent “boom”. 들 maakt een meervoud meestal expliciet: 나무들 = “bomen”. De daaropvolgende vorm 이 is de onderwerpsmarkeerder; na een zelfstandig naamwoord dat op een medeklinker eindigt, wordt 이 gebruikt. Samen markeert 나무들이 dus “de bomen” als onderwerp. Voorbeeld: 아이들이 와요. — “De kinderen komen.” 많이 betekent “veel” of, bij een werkwoord zoals hier, “erg/veel”. Het is een bijwoord en zegt hoeveel of in welke mate de beweging plaatsvindt. Het staat vóór het werkwoord dat het nader bepaalt. Voorbeeld: 많이 먹어요. — “Ik eet veel.” 흔들려요 betekent hier “bewegen” of natuurlijker “heen en weer bewegen”. De basisvorm is 흔들리다, “bewegen, wiebelen of schommelen”; 흔들려요 is de beleefde tegenwoordige vorm in de 해요-stijl. Deze vorm beschrijft de beweging die het onderwerp ondergaat of vertoont, zonder zelf een veroorzaker te noemen. Voorbeeld: 나뭇잎이 흔들려요. — “De bladeren bewegen.” Samen vormen de delen: 나무들이 (“de bomen”) + 많이 (“veel/erg”) + 흔들려요 (“bewegen”). De volledige betekenis is: “De bomen bewegen veel”, natuurlijk ook: “De bomen bewegen erg heen en weer.” De zin is beleefd geformuleerd door de uitgang -요.

4. 길가에서는 바람이 더 세요.

   De wind is sterker bij de straat.

   길가

   straatkant

   바람

   wind

   더

   meer

   세요

   is sterk

   Uitgebreide uitleg

   길가 betekent hier “de kant van de weg” of “de straatkant”. Het is een zelfstandig naamwoord. Met -에서 geef je de plaats aan waar iets gebeurt of een toestand geldt; in 길가에서는 volgt bovendien -는, de topic- of contrastmarkering. Het geheel betekent hier “bij de straatkant” en vormt het vergelijkingspunt. Voorbeeld: 학교에서 공부해요. — “Ik studeer op school.” 바람 betekent “wind”. Dit zelfstandige naamwoord kan het onderwerp zijn van een beschrijving, zoals in 바람이 불어요. — “De wind waait.” In de vaste zin is 바람이 het onderwerp; -이 markeert een onderwerp na een medeklinker. 더 betekent hier “meer” en maakt de vergelijking expliciet. In 더 세요 betekent het dat de wind sterker is dan op een ander, uit de context begrepen punt. 더 staat vóór het woord waarmee de vergelijking wordt uitgedrukt. 세요 is hier de beleefde tegenwoordige vorm van 세다, “sterk zijn”, in deze zin gezegd over de wind. De stam is 세-; met de beleefde uitdrukking -어요 ontstaat door samentrekking 세요. Voorbeeld: 바람이 세요. — “De wind is sterk.” In 더 세요 komt de vergelijkende betekenis van 더; 세요 zelf betekent niet “meer”. Samen vormen 길가에서는 (“bij de straatkant”), 바람이 (“de wind”) en 더 세요 (“is sterker”) de volledige betekenis: “De wind is sterker bij de straat.”

5. 우리 좀 천천히 걸을까요?

   Zullen we wat langzamer lopen?

   우리

   wij

   좀

   wat; een beetje

   천천히

   langzamer

   걸을까요?

   zullen we lopen?

   Uitgebreide uitleg

   우리 betekent hier ‘wij’ en vormt de groep die de voorgestelde handeling uitvoert. In het Koreaans kan 우리 ook ‘ons/onze’ betekenen, maar in deze zin staat het zelfstandig als onderwerp. Het omvat hier de spreker en de aangesprokene, zoals ook uit de Nederlandse vertaling blijkt. 좀 verzacht het voorstel en betekent hier ‘wat’ of ‘een beetje’. Het drukt in deze zin niet noodzakelijk een exact meetbare hoeveelheid uit. Een vergelijkbaar verzoek kan bijvoorbeeld zijn: 좀 기다려요. — ‘Wacht alstublieft even.’ 천천히 is een bijwoord: ‘langzaam’ of ‘rustig’. Het beschrijft de manier waarop de handeling gebeurt. In deze zin wordt het door de context natuurlijk weergegeven als ‘langzamer’. Het staat vóór het werkwoord dat het modificeert. Een bruikbaar contrast is 빨리 — ‘snel’: 빨리 걸어요. betekent ‘Loop snel.’ 걸을까요? komt van 걷다, ‘lopen’. In deze vervoeging verandert de stammedeklinker ㄷ in ㄹ vóór de klinker van de uitgang: 걷다 → 걸을까요?. Het deel -(으)ㄹ까요? wordt gebruikt om beleefd een voorstel of gezamenlijke mogelijkheid te vragen: ‘zullen we …?’ Bij een stam die op een klinker eindigt, verschijnt doorgaans -ㄹ까요?; na een medeklinker -을까요?. Hier is de onderliggende stam 걷-; door de onregelmatige verandering ontstaat 걸-, gevolgd door -을까요?, dus 걸을까요?. Samen betekent 우리 + 좀 + 천천히 + 걸을까요?: ‘Zullen we wat langzamer lopen?’ De spreker stelt dus voor dat spreker en aangesprokene samen op een rustiger tempo lopen. De beleefde vraagvorm maakt het een voorstel, geen bevel.

6. 길가에서는 좀 천천히 걸어요.

   Laten we bij de straat langzamer lopen.

   길가

   straatkant

   좀

   een beetje

   천천히

   langzaam

   걸어요

   lopen

   Uitgebreide uitleg

   길가 betekent hier “de kant van de straat” of “de berm”. Het is een zelfstandig naamwoord. In de volledige vorm 길가에서는 markeert 에서 de plaats waar de handeling gebeurt; 는 maakt van die plaats het gespreksonderwerp of kader, niet het grammaticale onderwerp van 걸어요. Voorbeeld: 공원에서는 천천히 걸어요. — “In het park lopen we langzaam.” 좀 betekent hier “een beetje” en verzacht de formulering. In combinatie met een verzoek of aansporing kan het de toon vriendelijker maken. Het duidt hier niet noodzakelijk een exact meetbare hoeveelheid aan. 천천히 betekent “langzaam” of “rustig” en beschrijft hoe het lopen gebeurt. Het is een bijwoord. Het bijvoeglijke woord 느리다 betekent “langzaam zijn”; 천천히 is de bijwoordelijke vorm die een handeling nader bepaalt. Voorbeeld: 천천히 말해요. — “Spreek langzaam.” 걸어요 komt van 걷다, “lopen”. In deze vorm ondergaat de stam de onregelmatige ㄷ-wisseling: de ㄷ wordt ㄹ vóór de klinker van de uitgang, dus 걷다 → 걸어요. -어요 is hier de beleefde 해요-vorm. Volgens de vaste vertaling en de context functioneert 걸어요 als een vriendelijke aansporing met de betekenis “laten we lopen”. In een andere context kan dezelfde vorm ook een beleefde mededeling of aansporing zijn. De vraagvorm is 걸을까요? — “Zullen we lopen?” Samen betekent 길가에서는 좀 천천히 걸어요.: “Laten we bij de straat een beetje langzamer lopen.” 길가에서는 geeft de plaats als kader, 좀 천천히 verzacht en bepaalt de manier van lopen, en 걸어요 vormt de beleefde aansporing. De vaste vertaling maakt duidelijk dat hier “laten we” bedoeld is, niet alleen een neutrale beschrijving.

7. 저도 가방을 몸에 가까이 들고 있을게요.

   Ik houd mijn tas ook dicht bij me.

   저도

   ik ook

   가방

   tas

   몸

   lichaam

   가까이

   dichtbij

   들고 있을게요

   zal vasthouden of dragen

   Uitgebreide uitleg

   저도 betekent hier “ik ook”. 저 is de bescheiden vorm van “ik”; 나 is de informelere tegenhanger. 도 voegt de betekenis “ook” toe aan het woord of de woordgroep waarop het volgt. In deze zin markeert het dus de spreker als iemand die dezelfde handeling zal verrichten. 가방 betekent “tas”. Het is een zelfstandig naamwoord en verandert hier niet van vorm. Bijvoorbeeld: 가방이 커요. — “De tas is groot.” 몸 betekent hier “lichaam”, in de betekenis van het eigen lichaam als referentiepunt. In 몸에 is 에 geen onderdeel van het zelfstandig naamwoord: het is een partikel dat het punt of de referentie aangeeft waarbij iets zich bevindt. Samen geeft 몸에 가까이 de relatie “dicht bij het lichaam” weer. De Nederlandse vertaling maakt bovendien duidelijk dat het om de tas van de spreker gaat. 가까이 betekent “dichtbij” of “dicht”. Het is een bijwoord dat de nabijheid van een handeling of toestand beschrijft. Het verwante bijvoeglijke woord is 가깝다 — “dichtbij zijn”; 가까이 beschrijft daarentegen hoe iets gebeurt of waarheen iets wordt gehouden. Bijvoorbeeld: 의자에 가까이 앉아요. — “Ik ga dicht bij de stoel zitten.” 들고 있을게요 beschrijft het blijven vasthouden of dragen van iets. De vorm bestaat uit 들다 (“vasthouden” of “dragen”), -고 있다 (een handeling in voortgang of een aangehouden toestand) en -ㄹ게요 (de toezegging of intentie van de spreker). Hier gaat het dus niet alleen om één moment van optillen, maar om de tas vast te houden of bij zich te dragen. -ㄹ게요 wordt gebruikt wanneer de spreker zich tegenover de gesprekspartner tot een handeling verbindt. Bijvoorbeeld: 제가 문을 열게요. — “Ik zal de deur openen.” De delen worden als volgt gecombineerd: 저도 (“ik ook”) + 가방을 (“de tas”, met 을 als objectmarkering) + 몸에 가까이 (“dicht bij het lichaam”) + 들고 있을게요 (“zal blijven vasthouden/dragen”). De volledige betekenis is: “Ik houd mijn tas ook dicht bij me.” De zin klinkt als een toezegging van de spreker om de tas dicht bij het eigen lichaam te houden.

8. 그러면 가방이 바람에 열리지 않을 거예요.

   Dat zou moeten voorkomen dat hij openwaait.

   그러면

   dan; in dat geval

   가방

   tas

   바람에

   door de wind

   열리지 않을 거예요

   zal niet opengaan

   Uitgebreide uitleg

   그러면 betekent hier “dan” of “in dat geval”. Het verwijst naar de voorwaarde of handeling die in de context al is genoemd en leidt de gevolgtrekking in. Een bruikbaar patroon is 그러면 + gevolg: “Dan …”. 가방 betekent “tas”. De vorm zelf verandert hier niet door het feit dat de tas onderwerp is. Met het onderwerpmarkerende 이 wordt 가방이 gevormd: “de tas …”. 바람에 betekent hier “door de wind” of “als gevolg van de wind”. -에 kan naast plaats- en tijdbetekenissen ook een oorzaak of kracht aangeven, vooral bij een gebeurtenis die door iets wordt veroorzaakt. Dit is dus niet de plaatsbetekenis “in/op”. Voorbeeld: 비에 젖었어요. — “Ik ben nat geworden door de regen.” 열리지 않을 거예요 is opgebouwd uit 열리다 (“opengaan”), -지 않다 (ontkenning: “niet opengaan”) en -(으)ㄹ 거예요 (een verwachting of voorspelling over de toekomst). Omdat 열리다 eindigt op een klinker, verschijnt in deze vorm -ㄹ: 열릴 거예요 betekent “zal opengaan”; met ontkenning wordt dat 열리지 않을 거예요, “zal niet opengaan”. 거예요 drukt hier geen bevel uit, maar een voorspelling of verwachting. Voorbeeld: 문이 닫히지 않을 거예요. — “De deur zal niet dichtgaan.” Samen betekent 그러면 가방이 바람에 열리지 않을 거예요.: “Dan zal de tas door de wind niet opengaan.” In de vaste Nederlandse vertaling wordt hetzelfde gevolg natuurlijk weergegeven als “Dat zou moeten voorkomen dat hij openwaait”: de tas is datgene wat niet door de wind zal opengaan.