Binnen blijven bij slecht weer | Leer koreaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 날씨가 안 좋아 보여요.

   Het weer ziet er slecht uit.

   날씨

   het weer

   안 좋아

   niet goed; slecht

   보여요

   ziet eruit; lijkt

   Uitgebreide uitleg

   날씨 betekent hier “het weer”. Het is een zelfstandig naamwoord. Een bruikbaar patroon is N이/가 ...: het onderwerp krijgt na een klinker 가 en na een medeklinker 이; daarom staat hier 날씨가. Bijvoorbeeld: 날씨가 좋아요. — “Het weer is goed.” 안 좋아 betekent hier “niet goed” en vormt samen met 보여요 de beoordeling “er slecht uitzien”. 좋다 is de basisvorm van 좋아; 안 ontkent het daaropvolgende beschrijvende woord. De vorm 좋아 is hier geen verleden tijd, maar de verbindende vorm vóór 보여요. Het tegenovergestelde is 좋다 — “goed zijn”. Bijvoorbeeld: 음식이 안 좋아 보여요. — “Het eten ziet er niet goed uit.” 보여요 komt van 보이다 en betekent hier “ziet eruit” of “lijkt”. In deze vorm beschrijft de spreker een indruk op basis van wat zichtbaar is; het betekent niet simpelweg dat iemand bewust naar iets kijkt. 보여요 is een beleefde vorm in de tegenwoordige tijd. Het patroon A-아/어 보여요 betekent “er A uitzien” of “A lijken”, waarbij A een beschrijvend woord is. Bijvoorbeeld: 피곤해 보여요. — “Je ziet er moe uit.” Samen vormen de delen 날씨가 + 안 좋아 + 보여요: “Het weer ziet er niet goed uit”, natuurlijk vertaald als “Het weer ziet er slecht uit.” 날씨가 geeft aan waarover de indruk gaat, 안 좋아 geeft de negatieve beoordeling, en 보여요 maakt daarvan “er ... uitzien”.

2. 폭풍이 올지도 몰라요.

   Er komt misschien een storm aan.

   폭풍

   storm

   올지도 몰라요

   komt misschien

   Uitgebreide uitleg

   폭풍 betekent hier “storm”. Het is een zelfstandig naamwoord; met de onderwerpmarkeerder 이 vormt het 폭풍이, dus “een storm/de storm” als onderwerp. De tekst zelf bepaalt niet of het om een specifieke storm gaat. Een bruikbaar voorbeeld is 비가 와요 — “Het regent.” Daar draagt 비 dezelfde onderwerpmarkeerder 가. 올지도 몰라요 drukt onzekerheid uit: “komt misschien aan” of “kan komen”. Het eerste deel, 올, komt van 오다 (“komen”): 오다 → 올 in deze constructie. De vorm -을지도 모르다 wordt gebruikt voor de mogelijkheid dat iets gebeurt; letterlijk bevat ze het idee “het misschien niet weten”. 몰라요 is de beleefde vorm van 모르다 (“niet weten”), maar in deze vaste constructie gaat het geheel niet simpelweg over gebrek aan kennis: het maakt de voorspelling onzeker. Bijvoorbeeld: 그가 올지도 몰라요 — “Hij komt misschien.” Samen is 폭풍이 het onderwerp en 올지도 몰라요 de onzekere mededeling over wat er gebeurt. De volledige betekenis is daarom: “Er komt misschien een storm aan.”

3. 우리 안에 있을까요?

   Zullen we binnen blijven?

   우리

   wij

   안에

   binnen; in

   있을까요?

   zullen ...?

   Uitgebreide uitleg

   우리 betekent hier “wij/we” en verwijst, zoals de vaste vertaling aangeeft, naar de groep inclusief de spreker. In het Koreaans kan 우리 ook vóór een zelfstandig naamwoord staan met de betekenis “ons/onze”, maar dat is hier niet de functie: het is het onderwerp van de vraag. 안에 bestaat uit 안 (“binnenkant; binnen”) en de plaatsmarkeerder -에. Samen betekent het “binnen” of “in [een ruimte]”. De vorm -에 markeert hier de plaats waar iemand of iets zich bevindt. Als leerpatroon: 집에 있어요 — “Ik ben thuis.” 있을까요? is de vraag- of voorstelvorm van 있다 (“zijn; zich bevinden; blijven”) met -(으)ㄹ까요?. De stam van 있다 is 있-; die eindigt op een medeklinker, daarom verschijnt hier -을까요?: 있- + -을까요? → 있을까요?. Deze vorm kan een gezamenlijke beslissing of een voorstel uitdrukken, vergelijkbaar met “zullen we …?”. 있다 kan afhankelijk van de context “zijn”, “zich bevinden” of “blijven” betekenen. In deze zin past “blijven” bij de vaste vertaling en de context van de naderende storm. De delen bouwen op tot 우리 안에 있을까요?: 우리 (“wij”) + 안에 (“binnen”) + 있을까요? (een voorstel in de trant van “zullen …?”). Als geheel betekent de zin: “Zullen we binnen blijven?” De vraag stelt voor dat de groep binnen blijft; de zin zegt zelfstandig niet hoe lang dat zal duren.

4. 지나갈 때까지 여기서 기다려요.

   Laten we hier wachten tot het voorbij is.

   지나갈 때까지

   tot het voorbij is

   여기서

   hier

   기다려요

   wachten

   Uitgebreide uitleg

   지나갈 때까지 betekent hier “tot het voorbij is”. Het patroon 동사-(으)ㄹ 때까지 drukt een grens uit: de handeling in de hoofdzin duurt voort tot de genoemde gebeurtenis plaatsvindt. 지나갈 komt van 지나가다 (“voorbijgaan; voorbijgaan/voorbijtrekken”): de vorm op -ㄹ staat vóór het zelfstandige 때 (“moment/tijd”) en kijkt naar de gebeurtenis die nog moet plaatsvinden. Voorbeeld: 비가 그칠 때까지 기다려요. — “We wachten tot de regen ophoudt.” 여기서 betekent “hier”, met 서 als vorm van de plaatsmarkeerder 에서. In deze zin markeert 에서 de plaats waar de activiteit gebeurt; het gaat dus om wachten op deze plek. Vergelijk: 집에서 공부해요. — “Ik studeer thuis.” 기다려요 betekent hier “wachten”. De basisvorm is 기다리다; 기다려요 is de beleefde vorm in de 해요-stijl. Die stijl kan in context onder meer een beleefde mededeling of uitnodiging uitdrukken; de vaste vertaling geeft hier de uitnodigende lezing “laten we wachten”. Voorbeeld: 여기서 기다려요. — “Laten we hier wachten.” Samen vormt 지나갈 때까지 de tijdsgrens, 여기서 de plaats en 기다려요 de hoofdhandeling: “Laten we hier wachten tot het voorbij is.”

5. 그치면 밖에 나가도 돼요?

   Kunnen we naar buiten gaan als het stopt?

   그치면

   als het stopt

   밖에

   naar buiten

   나가도 돼요?

   mag naar buiten gaan?

   Uitgebreide uitleg

   그치면 betekent hier ‘als het stopt’. Het komt van 그치다, ‘stoppen’ of ‘ophouden’, bijvoorbeeld bij regen. De vorm -면 maakt een voorwaarde: 그치면 = ‘als/wanneer het stopt’. Voorbeeld: 비가 그치면 나가요. — ‘Als de regen stopt, ga ik naar buiten.’ 밖에 betekent hier ‘naar buiten’. 밖 is ‘de buitenkant/buiten’ en -에 markeert de bestemming of plaats. In combinatie met een bewegingswerkwoord kan 밖에 나가다 dus ‘naar buiten gaan’ betekenen. Voorbeeld: 밖에 나가요. — ‘Ik ga naar buiten.’ 나가도 돼요? betekent ‘mag [iemand] naar buiten gaan?’ Het werkwoord 나가다 betekent ‘naar buiten gaan’; de vorm 나가도 돼요 gebruikt -아/어도 되다 om toestemming uit te drukken: letterlijk ongeveer ‘het is toegestaan om naar buiten te gaan’. 돼요? is de vraagvorm. Het onderwerp is in het Koreaans weggelaten; de vaste vertaling maakt hier ‘we’ als bedoelde actor duidelijk. Samen vormt de zin de voorwaardelijke vraag: 그치면 (‘als het stopt’) + 밖에 나가도 돼요? (‘mogen we naar buiten gaan?’). De volledige betekenis is dus: ‘Kunnen we naar buiten gaan als het stopt?’ De vraag gaat in deze context over naar buiten gaan nadat de relevante omstandigheid, zoals het weer, ophoudt.

6. 날씨를 다시 확인하고 그때 결정할 수 있어요.

   We kunnen het weer opnieuw bekijken en dan beslissen.

   날씨를

   het weer

   다시

   opnieuw

   확인하고

   controleren en

   그때

   dan, op dat moment

   결정할 수 있어요

   kunnen beslissen

   Uitgebreide uitleg

   날씨를 betekent hier “het weer”. 날씨 is het zelfstandig naamwoord “weer” en 를 markeert het als het lijdend voorwerp van 확인하다. De vorm 를 wordt gebruikt na een klinker; na een medeklinker verschijnt doorgaans 을. Voorbeeld: 날씨를 봐요. — “Ik kijk naar het weer.” 다시 betekent “opnieuw” of “weer” en geeft aan dat de handeling nogmaals gebeurt. Het is een bijwoord en verandert niet mee met persoon of aantal. Voorbeeld: 다시 읽어 주세요. — “Lees het alstublieft opnieuw.” 확인하고 komt van 확인하다, “controleren” of “nagaan”. De uitgang -고 verbindt deze handeling met de volgende: “controleren en …”. In deze zin is 확인하고 dus niet alleen “controleren”, maar “controleren en daarna …” binnen de opeenvolging van handelingen. Voorbeeld: 시간을 확인하고 출발해요. — “Ik controleer de tijd en vertrek.” 그때 betekent “dan” of “op dat moment”. Het verwijst naar een moment dat in de situatie als relevant wordt opgevat; de vorm zelf specificeert niet zelfstandig welk moment dat precies is. In combinatie met de volgende beslissing ontstaat de betekenis “dan, op dat moment”. Voorbeeld: 그때 다시 이야기해요. — “Laten we er dan opnieuw over praten.” 결정할 수 있어요 betekent “kunnen beslissen”. De basisvorm is 결정하다, “beslissen”. In 결정할 수 있어요 staat 결정할 voor 수; -(으)ㄹ 수 있다 drukt uit dat iets mogelijk is of kan, en 있어요 is hier de beleefde vorm van 있다. De uitdrukking zegt dus niet dat de beslissing al genomen is, maar dat beslissen mogelijk zal zijn. Voorbeeld: 내일 결정할 수 있어요. — “Morgen kunnen we beslissen.” Samen betekent 날씨를 다시 확인하고 “het weer opnieuw controleren”, 그때 “dan/op dat moment”, en 결정할 수 있어요 “kunnen beslissen”. De hele zin betekent daarom: “We kunnen het weer opnieuw bekijken en dan beslissen.” De beleefde stijl met -어요 maakt de uitspraak geschikt voor een gewone, beleefde conversatie.

7. 기다리는 동안 차를 좀 끓일 수 있어요.

   We kunnen thee zetten terwijl we wachten.

   기다리는 동안

   terwijl we wachten

   차

   thee

   좀

   een beetje

   끓일

   zetten

   수 있어요

   kunnen

   Uitgebreide uitleg

   기다리는 동안 betekent hier “terwijl we wachten”. 기다리다 is de basisvorm “wachten”. De vorm 기다리는 maakt van dit werkwoord een bepaling bij 동안 (“gedurende de tijd dat ...”): -는 동안 is een bruikbaar patroon voor handelingen die gelijktijdig plaatsvinden. Voorbeeld: 일하는 동안 음악을 들어요. — “Terwijl ik werk, luister ik naar muziek.” Het onderwerp “we” staat in het Koreaans niet uitgedrukt, maar wordt door de vaste vertaling ondersteund. 차 betekent in deze zin “thee”. De vaste vertaling bepaalt deze lezing; hetzelfde Koreaanse woord kan in een andere context ook “auto” betekenen. Voorbeeld: 차를 마셔요. — “Ik drink thee.” 좀 betekent hier “een beetje” en verzacht ook het verzoek of de voorgestelde handeling. Het drukt hier geen precies meetbare hoeveelheid uit. Voorbeeld: 잠깐 좀 기다려요. — “Wacht alstublieft even.” 끓일 komt van 끓이다, “koken” of “aan de kook brengen”; in combinatie met thee betekent het hier natuurlijk “thee zetten”. De vorm 끓일 is de vorm op -ㄹ die vóór 수 staat in de constructie -(으)ㄹ 수 있다. Voorbeeld: 물을 끓일 수 있어요. — “Ik kan water koken.” 수 있어요 vormt met het voorafgaande werkwoord de constructie -(으)ㄹ 수 있어요: “kunnen” of “in staat zijn om”. 수 betekent in deze vaste constructie letterlijk een mogelijkheid of manier, en 있어요 geeft aan dat die mogelijkheid bestaat. Het is een beleefde stijl; de vorm zegt hier niet op zichzelf dat de handeling daadwerkelijk zal gebeuren. Voorbeeld: 오늘 만날 수 있어요. — “We kunnen elkaar vandaag ontmoeten.” Samen wordt 차를 좀 끓일 수 있어요 “we kunnen thee zetten”: 차 is het voorwerp, 좀 verzacht de formulering, en 끓일 수 있어요 drukt de mogelijkheid uit. Met 기다리는 동안 ervoor ontstaat de volledige betekenis: “We kunnen thee zetten terwijl we wachten.”

8. 그러면 시간이 잘 갈 거예요.

   Dat helpt om de tijd door te komen.

   그러면

   dan; in dat geval

   시간

   tijd

   잘

   goed; vlot

   갈 거예요

   zal verlopen

   Uitgebreide uitleg

   그러면 betekent hier ‘dan’ of ‘in dat geval’. Het verwijst naar een voorwaarde of situatie die al uit de context bekend is. Een bruikbaar patroon is 그러면 + zin: ‘Dan …’. In deze uiting wordt niet zelfstandig een nieuwe deelnemer genoemd. 시간 betekent ‘tijd’. De vorm verandert hier niet door getal; de context bepaalt dat het om de tijd gaat die verstrijkt. Met 이 vormt het 시간이, waarbij 이 het onderwerp markeert. Bijvoorbeeld: 시간이 없어요. — ‘Ik heb geen tijd.’ 잘 is een bijwoord met de betekenis ‘goed’ of ‘vlot’. Hier beschrijft het niet de kwaliteit van een handeling, maar hoe het verstrijken verloopt: de tijd gaat vlot voorbij. Het staat vóór het werkwoord dat het nader bepaalt. 갈 거예요 bevat de vorm 갈 van het werkwoord 가다, ‘gaan’, plus 거예요, een veelgebruikte constructie voor een verwachting of voorspelling. In 시간이 잘 갈 거예요 betekent 가다 niet letterlijk dat iemand ergens naartoe gaat: in deze combinatie betekent het dat de tijd voorbijgaat. 갈 거예요 drukt uit dat dit naar verwachting zal gebeuren. Bijvoorbeeld: 곧 갈 거예요. — ‘Ik ga zo weg’ of, afhankelijk van de context, ‘Het zal binnenkort gaan.’ De precieze Nederlandse vertaling van 가다 hangt dus van de combinatie en de situatie af. Samen betekent 그러면 시간이 잘 갈 거예요 letterlijk ongeveer ‘Dan zal de tijd vlot voorbijgaan’. In de gegeven vertaling wordt dat natuurlijk weergegeven als ‘Dat helpt om de tijd door te komen.’ De hele zin gebruikt dus 그러면 om aan te sluiten bij de voorafgaande situatie en 시간이 잘 가다 om te zeggen dat de wachttijd aangenaam of vlot verstrijkt; 갈 거예요 presenteert dat als een verwachting.