Een stoel kiezen | Leer koreaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 우리는 어떤 의자를 고를까요?

   Welke stoel zullen we kiezen?

   우리는

   wij

   어떤

   welke

   의자

   stoel

   고를까요?

   zullen we kiezen?

   Uitgebreide uitleg

   우리는 betekent hier “wij” en zet die groep als onderwerp van de vraag centraal. Het bestaat uit 우리 (“wij/ons”, en in andere zinsverbanden ook “ons/onze”) plus 는, een topicpartikel. In deze vaste zin verwijst het volgens de vertaling naar de sprekers samen: “zullen wij …?”. 어떤 staat vóór een zelfstandig naamwoord en vraagt welke keuze of welk type bedoeld wordt. Hier bepaalt het 의자: “welke stoel”. Het is geen zelfstandig naamwoord op zichzelf in deze constructie; het specificeert het volgende zelfstandig naamwoord. Bijvoorbeeld: 어떤 책? — “welk boek?”. 의자 betekent “stoel”. Het is een zelfstandig naamwoord. In 어떤 의자 vormt het met 어떤 de nominale groep “welke stoel”. Het volgende contextzinnetje gebruikt voor “deze stoel” de vorm 이 의자; dat bevestigt het onderwerp “stoel”, maar maakt niet duidelijk welke specifieke stoel hier gekozen zal worden. 고를까요? komt van 고르다, “kiezen”, en bevat de vraagvorm -을까요?. Die vorm kan met een eerste persoon meervoud een voorstel of overlegvraag uitdrukken: “zullen we …?”. 고를까요? betekent hier dus “zullen we kiezen?”. De stam van 고르다 verschijnt in deze vorm als 고르- vóór de uitgang, met de geschreven vorm 고를까요; in andere vervoegingen is 고르다 een 르-onregelmatig werkwoord, bijvoorbeeld 골라요 (“kiest/kies”). Samen vormen de delen 우리는 + 어떤 의자 + 고를까요?: “Welke stoel zullen we kiezen?” De vraag gaat over een gezamenlijke keuze door “wij”; 어떤 vraagt om de stoel te bepalen en -을까요? maakt daarvan een voorstel of vraag om samen te beslissen.

2. 이 의자는 편안해 보여요.

   Deze ziet er comfortabel uit.

   이

   deze

   의자는

   de stoel

   편안해

   comfortabel

   보여요

   lijkt

   Uitgebreide uitleg

   이 betekent hier ‘deze’ en staat vóór het zelfstandig naamwoord om een nabij aangewezen zaak te bepalen. In combinatie met 의자 vormt het de betekenis ‘deze stoel’; de Nederlandse vertaling maakt die lezing expliciet. 의자는 bestaat uit 의자 ‘stoel’ plus de topicmarkeerder 는. 의자 is het zelfstandige naamwoord. 는 markeert de stoel als het onderwerp van bespreking, niet noodzakelijk als het grammaticale onderwerp. Na een klinker krijgt deze markeerder de vorm 는; na een medeklinker is de gebruikelijke vorm 은. 편안해 komt van het beschrijvende werkwoord 편안하다, ‘comfortabel zijn’. De vorm 편안해 is de verbindingsvorm op -해; vóór 보여요 vormt die 편안해 보이다, ‘er comfortabel uitzien’ of ‘comfortabel lijken’. Hier gaat het dus om een indruk, niet om rechtstreeks vastgesteld comfort. 보여요 komt hier van 보이다 in de betekenis ‘lijken’ of ‘eruitzien’. De uitgang -요 geeft een beleefde stijl. In 편안해 보여요 draagt 보여요 samen met het voorafgaande 편안해 de betekenis ‘ziet er comfortabel uit’. Samen betekent 이 의자는 편안해 보여요.: ‘Deze stoel ziet er comfortabel uit.’ 이 의자는 introduceert de stoel als gespreksonderwerp, 편안해 geeft de eigenschap ‘comfortabel’ aan, en 보여요 presenteert die eigenschap als een indruk van hoe de stoel eruitziet.

3. 다른 의자는 너무 작아 보여요.

   De andere stoel lijkt te klein.

   다른

   andere

   의자

   stoel

   너무

   te; erg

   작아

   klein

   보여요

   lijkt; ziet eruit

   Uitgebreide uitleg

   다른 betekent hier ‘andere’ en staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het bepaalt. 다른 의자 betekent ‘de andere stoel’ in deze zin. Het kan ook ‘een andere stoel’ betekenen wanneer de context niet naar een bepaalde stoel verwijst. 의자 betekent ‘stoel’. In 다른 의자는 krijgt de woordgroep de onderwerpmarkeerder 는. Die markeerder kan het onderwerp aangeven en hier ook een tegenstelling met de eerder genoemde stoel markeren. 너무 betekent hier ‘te’ en versterkt de beoordeling die erop volgt. In combinatie met 작아 보여요 geeft het aan dat de stoel volgens de indruk te klein lijkt. Voor een neutrale hoge graad kan Koreaans in andere contexten ook 아주 gebruiken, maar dat is niet dezelfde betekenisnuance als het hier bedoelde ‘te’. 작아 komt van het beschrijvende woord 작다, ‘klein zijn’. De vorm bestaat uit de stam 작- met de verbindende uitgang -아; de volledige vorm 작아 verbindt de beschrijving met 보여요. Bijvoorbeeld: 방이 작아요. — ‘De kamer is klein.’ Hier is 작아요 een volledige beleefde uitspraak, terwijl 작아 in 작아 보여요 deel is van een groter patroon. 보여요 komt van 보이다 en is de beleefde tegenwoordige vorm. Na een beschrijving heeft het patroon beschrijving + 아/어 보이다 de betekenis ‘er ... uitzien’ of ‘... lijken’. Daarom betekent 작아 보여요 ‘lijkt klein’ of ‘ziet er klein uit’. Dat verschilt van 작아요, dat rechtstreeks zegt dat iets klein is. De vorm 편안해 보여요 in de vorige zin gebruikt hetzelfde patroon: ‘ziet er comfortabel uit’. Samen betekent 다른 의자는 너무 작아 보여요: ‘De andere stoel lijkt te klein.’ 다른 의자는 maakt ‘de andere stoel’ tot het onderwerp, en 너무 작아 보여요 beschrijft hoe die stoel volgens de waargenomen indruk overkomt. De vorm 보여요 is beleefd en geschikt voor gewone beleefde communicatie.

4. 그럼 이 의자가 괜찮겠어요.

   Dan zou deze goed moeten zijn.

   그럼

   dan

   이

   deze

   의자

   stoel

   괜찮겠어요

   zou goed moeten zijn

   Uitgebreide uitleg

   그럼 staat voor 그러면 en betekent hier “dan” of “in dat geval”. Het verbindt deze beoordeling met de voorafgaande situatie. In informele, gesproken taal is 그럼 een zeer gebruikelijke verkorte vorm. 이 betekent “deze” en staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het aanwijst. Koreaanse aanwijzers veranderen niet naar enkelvoud of meervoud; 이 kan dus, afhankelijk van het genoemde zelfstandig naamwoord en de context, “deze” of “deze/meerdere” betekenen. Hier wijst het samen met 의자 naar “deze stoel”. Voor een verder weg gelegen referent gebruik je bijvoorbeeld 그 (“die”) of 저 (“die daar”). 의자 betekent “stoel”. Het woord heeft in deze zin geen zichtbare uitgang voor enkelvoud of meervoud; het aantal volgt uit de context of uit een telwoord. Voorbeeld: 의자 두 개 betekent “twee stoelen”; 개 is hier het telwoordclassifier voor zulke voorwerpen. 괜찮겠어요 is opgebouwd uit de vorm 괜찮- van 괜찮다 (“in orde zijn”, “geschikt zijn”), -겠- en de beleefde uitgangen -어요. -겠- geeft hier een inschatting of verwachting weer: iets zal waarschijnlijk geschikt of in orde zijn. Het betekent hier dus niet simpelweg een vaststaand feit en ook niet automatisch een verplichting. Voorbeeld: 이 방법이 괜찮겠어요. — “Deze methode zal waarschijnlijk wel geschikt zijn.” Samen vormen 이 의자 (“deze stoel”) en 괜찮겠어요 de beoordeling dat deze stoel waarschijnlijk geschikt zal zijn. Met 그럼 ervoor ontstaat de volledige betekenis: “Dan zou deze stoel goed moeten zijn.” De beleefde -어요 maakt de uitspraak geschikt voor een gewone beleefde conversatie.

5. 밝은 색은 어때요?

   Wat vind je van de felle kleur?

   밝은

   fel

   색

   kleur

   어때요?

   wat vind je ervan?

   Uitgebreide uitleg

   밝은 betekent hier ‘fel’ en staat vóór het zelfstandig naamwoord 색 om het te beschrijven. Het is de vorm vóór een zelfstandig naamwoord van 밝다, ‘fel of licht zijn’. Bijvoorbeeld: 밝은 방 = ‘een lichte kamer’. Welke vertaling het beste past, hangt af van wat helder of fel is; in deze zin gaat het volgens de vaste vertaling om de kleur. 색 betekent ‘kleur’. Het is een zelfstandig naamwoord en kan met verschillende beschrijvingen worden gecombineerd, bijvoorbeeld 어두운 색 = ‘een donkere kleur’. Samen met 밝은 vormt het 밝은 색, ‘een felle kleur’. 어때요? betekent hier ‘wat vind je ervan?’. Het is een beleefde vraag naar een beoordeling of indruk. Deze vorm hoort bij 어떻다, ‘hoe zijn/is het’; 어떻다 wordt in deze beleefde stijl 어때요. Bijvoorbeeld: 이 색은 어때요? = ‘Wat vind je van deze kleur?’ Samen vormt 밝은 색 het onderwerp of thema van de vraag. De partikel 은 markeert hier het thema en kan ook contrast of focus aangeven; het is niet op zichzelf een bewijs dat de woordgroep grammaticaal het onderwerp is. De hele uiting betekent dus: ‘Wat vind je van de felle kleur?’

6. 밝은 색이라서 의자가 잘 보여요.

   Door de felle kleur valt de stoel goed op.

   밝은

   fel

   색

   kleur

   이라서

   omdat het ... is

   의자

   stoel

   잘

   goed

   보여요

   zichtbaar zijn

   Uitgebreide uitleg

   밝은 betekent hier “fel” of “helder” en beschrijft het volgende zelfstandig naamwoord. De basisvorm is 밝다 (“helder zijn”); vóór een zelfstandig naamwoord krijgt dit bijvoeglijke woord de vorm 밝은: 밝은 색 = “een felle kleur”. Voorbeeld: 밝은 방 — “een lichte kamer”. 색 betekent “kleur”. Samen met 밝은 vormt het 밝은 색, letterlijk “een felle/heldere kleur”. 색 is hier het zelfstandig naamwoord dat door 밝은 wordt beschreven. 이라서 geeft een reden: “omdat het … is” of “doordat het … is”. Het bestaat hier uit het naamwoordelijke koppelwerkwoord 이다 (“zijn”) en de redengevende vorm -아서/어서. Na een zelfstandig naamwoord als 색, dat op een medeklinker eindigt, verschijnt de vorm 이라서; na een klinker kan de vorm 라서 verschijnen. In 밝은 색이라서 is de reden dus dat het om een felle kleur gaat. 의자 betekent “stoel”. In deze zin is 의자 het onderwerp van wat zichtbaar is: de stoel valt goed op. Voorbeeld: 의자가 커요. — “De stoel is groot.” 잘 is een bijwoord met de betekenis “goed”. Met een werkwoord van zien of zichtbaar zijn geeft het aan dat iets goed of duidelijk zichtbaar is. Voorbeeld: 글자가 잘 보여요. — “De letters zijn goed zichtbaar.” 보여요 betekent hier “is zichtbaar” of “valt op”. De basisvorm is 보이다; 보여요 is de beleefde tegenwoordige vorm. Vergelijk 보다, “zien/kijken”, met 보이다, “zichtbaar zijn” of “getoond worden”: 제가 의자를 봐요. betekent “Ik kijk naar de stoel”, terwijl 의자가 보여요. betekent “De stoel is zichtbaar”. In deze zin is de stoel dus niet de kijkende handelende persoon; hij is datgene wat zichtbaar wordt. De delen worden van links naar rechts gecombineerd als 밝은 색 (“felle kleur”) + 이라서 (“omdat het … is”) + 의자 (“stoel”) + 잘 보여요 (“is goed zichtbaar”). Samen betekent de zin: “Door de felle kleur valt de stoel goed op.”

7. 이 의자를 골라요.

   Laten we deze stoel kiezen.

   이

   deze

   의자

   stoel

   골라요.

   kiezen

   Uitgebreide uitleg

   이 betekent hier ‘deze’ en staat vóór het zelfstandig naamwoord 의자. Het is een aanwijzend woord voor iets dat in de situatie als nabij of relevant wordt aangewezen. De vorm verandert niet naar geslacht of getal. Bijvoorbeeld: 이 책 = ‘dit boek’. 의자 betekent hier ‘stoel’. Het is een zelfstandig naamwoord. In de volledige zin krijgt het de objectmarkeerder 를: 의자를. Die markeerder laat zien dat de stoel het gekozen object is. Een vergelijkbaar patroon is 책을 읽어요 = ‘Ik lees een boek’; het object is 책, met 을 erachter. 골라요. komt van het werkwoord 고르다, ‘kiezen’. De vorm 골라요 is de beleefde alledaagse vorm op -요. Bij dit werkwoord verandert de stam in deze vorm volgens het 르-patroon: 고르다 → 골라요; de vorm is dus niet afgeleid van een ander werkwoord. Het bijgevoegde -요 maakt de uiting beleefd, maar markeert op zichzelf niet wie de handeling uitvoert. In deze vaste zin geeft de vertaling aan dat 골라요 als voorstel ‘laten we kiezen’ bedoeld is. Bijvoorbeeld: 이걸 골라요 = ‘Laten we dit kiezen.’ Samen vormt 이 의자를 골라요 de structuur ‘deze stoel kiezen’: 이 wijst de stoel aan, 의자 is het object met 를, en 골라요 drukt het kiezen uit. Volgens de vaste vertaling is de volledige betekenis: ‘Laten we deze stoel kiezen.’

8. 제가 이 의자를 여기로 옮길게요.

   Ik zet hem hier neer.

   제가

   ik

   이

   deze

   의자를

   stoel

   여기로

   hierheen

   옮길게요

   ik zal verplaatsen

   Uitgebreide uitleg

   제가 betekent hier “ik” als uitvoerder van de handeling. Het bestaat uit 저 (“ik”, de bescheiden vorm die je vaak gebruikt tegenover een gesprekspartner) en de onderwerpspartikel 가. In een eenvoudige herbruikbare zin kun je dus 제가 + werkwoord gebruiken voor “ik zal/doe ...”. 이 betekent “deze” en staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het nader bepaalt. Het wijst in deze zin naar de stoel die in de context wordt genoemd. Het is niet zelf het woord voor “stoel”. Een vergelijkend voorbeeld is 그 의자 — “die stoel”. 의자를 betekent “de stoel” als lijdend voorwerp. 의자 is het zelfstandig naamwoord “stoel” en 를 markeert het lijdend voorwerp. Samen met 이 vormt dit 이 의자를: “deze stoel”. De vorige zin ondersteunt dat dezelfde stoel hier bedoeld is. 여기로 betekent “hierheen” of “naar hier”. 여기 betekent “hier”, en 로 geeft in deze combinatie de richting aan. Vergelijk 여기에 (“hier”, als plaats waar iets is) met 여기로 (“hierheen”, als bestemming van een beweging). 옮길게요 komt van 옮기다, “verplaatsen” of “brengen”, met -(으)ㄹ게요. Deze vorm zegt dat de spreker zich ertoe verbindt de handeling te verrichten; in deze zin is de natuurlijke strekking “ik zal het verplaatsen”. De vorm 옮길게요 is niet simpelweg een algemeen toekomstwoord: hij presenteert de handeling als een voornemen of toezegging van de spreker. 옮기다 benadrukt het verplaatsen; een ander werkwoord, zoals 놓다 (“neerzetten”), zou een andere handeling benoemen. Samen vormen de delen 제가 이 의자를 여기로 옮길게요: “Ik zal deze stoel hierheen verplaatsen.” In de vaste Nederlandse vertaling wordt dat natuurlijk weergegeven als “Ik zet hem hier neer”; hem verwijst daar naar de stoel, terwijl het Koreaanse origineel de stoel expliciet noemt. De Koreaanse zin benadrukt dus de spreker als uitvoerder, deze stoel als object en hierheen als bestemming.