Een gedeelde wasruimte gebruiken | Leer koreaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 공용 세탁실을 사용해도 돼요?

   Kan ik de gedeelde wasruimte gebruiken?

   공용

   gedeeld

   세탁실

   wasruimte

   사용해도 돼요?

   mag ik gebruiken?

   Uitgebreide uitleg

   공용 betekent hier “gedeeld”: iets is bestemd voor gezamenlijk gebruik, niet voor slechts één persoon. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het type aangeeft. Voorbeeld: 공용 주방 = “gedeelde keuken”. 세탁실 betekent “wasruimte”. Dit is een zelfstandig naamwoord voor een ruimte waar men de was doet. In de zin verwijst het, samen met 공용, naar de gedeelde wasruimte. Voorbeeld: 세탁실이 열려 있어요. = “De wasruimte is open.” 사용해도 돼요? is de beleefde vraag “mag ik gebruiken?”. De basisvorm is 사용하다 (“gebruiken”). In 사용해도 verschijnt de vorm 사용해 vóór -도; -아/어도 되다 drukt uit dat iets toegestaan is: letterlijk ongeveer “het is ook oké als …”. De vraagvorm 돼요? vraagt of die toestemming geldt. Voorbeeld: 여기 앉아도 돼요? = “Mag ik hier zitten?” Samen vormen 공용 세탁실을 사용해도 돼요? de beleefde vraag: “Kan ik de gedeelde wasruimte gebruiken?” 공용 세탁실 is het object, gemarkeerd door 을, en 사용해도 돼요? vraagt toestemming om die te gebruiken.

2. 세탁실은 지금 열려 있어요.

   De wasruimte is nu open.

   세탁실

   wasruimte

   지금

   nu

   열려 있어요

   is open

   Uitgebreide uitleg

   세탁실 betekent hier “wasruimte”. Het is een zelfstandig naamwoord; in de context gaat het om de gemeenschappelijke wasruimte. Het woord kan opnieuw worden gebruikt in een onderwerpzin, bijvoorbeeld: 세탁실이 가까워요. — “De wasruimte is dichtbij.” 지금 betekent “nu” en geeft het tijdstip van de toestand aan. Het is een bijwoord en staat hier vóór de beschrijving van de toestand. Voor een tegenstelling kun je bijvoorbeeld 지금은 gebruiken: dat betekent “nu, wat dit moment betreft”. 열려 있어요 beschrijft dat iets open is. 열리다 is de basisvorm voor “opengaan” of “geopend worden”; 열려 is de verbindingsvorm en 있어요 maakt duidelijk dat die toestand voortduurt. Samen betekent de constructie dus “open zijn”, niet alleen “opengaan” op één moment. De beleefde vorm 있어요 past bij een gewone, beleefde mededeling. Vergelijk: 문이 열려 있어요. — “De deur staat open.” Samen vormen de delen: 세탁실은 — “wat de wasruimte betreft”, 지금 — “nu”, en 열려 있어요 — “is open”. De volledige betekenis is: “De wasruimte is nu open.”

3. 이 세탁기는 사용할 수 있어요?

   Is deze machine vrij?

   이

   deze

   세탁기

   wasmachine

   사용할

   gebruiken

   수 있어요

   kunnen; mogelijk zijn

   Uitgebreide uitleg

   이 betekent hier “deze” en staat vóór het zelfstandig naamwoord waarnaar het verwijst. De vorm zelf drukt nabijheid bij de spreker uit; ze verandert niet omdat 세탁기 een machine is. Voorbeelden: 이 책 = “dit boek”, 저 책 = “dat boek daar”. 세탁기 betekent “wasmachine”. Het is een zelfstandig naamwoord en bestaat hier uit 세탁 (“was”) en 기 (“machine/apparaat”), maar leer het als de vaste benaming voor een wasmachine. Voorbeeld: 세탁기가 커요. = “De wasmachine is groot.” 사용할 komt van 사용하다, “gebruiken”. 사용할 is de vorm die vóór 수 staat in de mogelijkheidspatroon -(으)ㄹ 수 있다; het is dus niet de verleden tijd. In deze zin gaat het om het kunnen gebruiken van de wasmachine. Voorbeeld: 이 기계를 사용할 수 있어요. = “Je kunt deze machine gebruiken.” 수 있어요 vormt met het voorafgaande werkwoord de uitdrukking “kunnen …” of “mogelijk zijn om …”. 있어요 is de beleefde tegenwoordige vorm van 있다 (“er zijn/zijn”); in dit patroon geeft het de mogelijkheid aan. Het tegengestelde patroon is -(으)ㄹ 수 없어요, “niet kunnen”. Voorbeeld: 오늘은 사용할 수 없어요. = “Vandaag kan [men] het niet gebruiken.” Samen vormen 이 세탁기는 사용할 수 있어요? de beleefde vraag “Kan men deze wasmachine gebruiken?” In de gegeven situatie wordt dat natuurlijk bedoeld als “Is deze machine vrij/beschikbaar?” 이 세탁기는 markeert de specifieke wasmachine als topic van de vraag, en 사용할 수 있어요? vraagt of gebruik ervan mogelijk is.

4. 이 세탁기는 사용할 수 있어요.

   Deze is beschikbaar.

   이

   deze

   세탁기

   wasmachine

   사용할

   gebruiken

   수 있어요

   kunnen

   Uitgebreide uitleg

   이 betekent hier “deze” en verwijst, samen met 세탁기, naar deze wasmachine. Het is een aanwijzend woord; 이 wordt gebruikt voor iets dat als dichtbij de spreker wordt voorgesteld. Een nuttig contrast is 그 voor “die” in de context van de gesprekspartner of iets dat al besproken is. 세탁기 betekent “wasmachine”. Het is een zelfstandig naamwoord: 세탁기 + een beschrijving vormt bijvoorbeeld 큰 세탁기 (“een grote wasmachine”). 사용할 komt van 사용하다, “gebruiken”. In deze vorm staat het werkwoord vóór 수 있다: 사용할 수 있다 betekent “kunnen gebruiken” of, bij een voorwerp als onderwerp, “gebruikt kunnen worden”. 사용할 is hier dus niet zelfstandig de volledige betekenis “gebruiken”; het is de vorm die de mogelijkheidconstructie voorbereidt. Voorbeeld: 이 기계를 사용할 수 있어요. — “Deze machine kan gebruikt worden.” 수 있어요 maakt samen met het voorafgaande werkwoord een mogelijkheid of beschikbare optie uit. 수 is een zelfstandig naamwoord in de vaste constructie -을/ㄹ 수 있다; 있어요 is de beleefde vorm van 있다. Na een medeklinker staat doorgaans -을 수 있어요, en na een klinker -ㄹ 수 있어요; daarom staat hier 사용할 수 있어요. De ontkenning is 사용할 수 없어요 — “kan niet gebruikt worden”. Samen vormen 사용할 수 있어요 en het onderwerp 이 세탁기 de betekenis “deze wasmachine kan gebruikt worden”. In deze context sluit dat aan bij de vaste vertaling “Deze is beschikbaar”: de wasmachine is beschikbaar voor gebruik. De volledige uiting is dus: “Deze wasmachine is beschikbaar / kan gebruikt worden.”

5. 제 빨래 바구니를 어디에 놓아야 해요?

   Waar moet ik mijn wasmand zetten?

   제

   mijn

   빨래

   was

   바구니

   mand

   어디에

   waarheen

   놓아야 해요

   moet neerzetten

   Uitgebreide uitleg

   제 betekent hier “mijn”. Het is de beleefde verkorte vorm van 저의: 저 is een bescheiden vorm voor “ik” en 의 markeert bezit. In beleefde dagelijkse spraak wordt 저의 vaak verkort tot 제. Voor “jouw” staat bijvoorbeeld 네. 빨래 betekent hier “was”: kleding of ander textiel dat gewassen wordt, of de was als geheel. Voorbeeld: 빨래를 해요. — “Ik doe de was.” 바구니 betekent “mand”. Samen vormen 빨래 바구니 de woordgroep “wasmand”: 빨래 specificeert het soort mand en 바구니 is het hoofdzelfstandig naamwoord. Voorbeeld: 바구니가 있어요. — “Er is een mand.” 어디에 vraagt naar de plaats waar iets naartoe wordt geplaatst: 어디 betekent “waar” en 에 markeert hier het doel of de plaats van het neerzetten. Vergelijk 어디에서, dat vraagt waar een handeling plaatsvindt. In deze zin past 에 bij de bestemming van de mand. 놓아야 해요 komt van 놓다 (“neerzetten, plaatsen”) en drukt noodzakelijkheid uit. Het patroon -아/어야 해요 betekent “moeten” of “nodig zijn om te”. Bij 놓다 wordt dit 놓아야 해요; 해요 geeft hier de beleefde vorm van de noodzakelijke constructie. Voorbeeld: 여기에 놓아야 해요. — “Je moet het hier neerzetten.” De zin bouwt op als 제 + 빨래 바구니 (“mijn wasmand”) + 어디에 (“waarheen”) + 놓아야 해요 (“moet neerzetten”). Samen betekent hij: “Waar moet ik mijn wasmand zetten?” In de volgende contextzin 벽 옆에 놓으세요. staat het antwoord als instructie: “Zet hem naast de muur.”

6. 벽 옆에 놓으세요.

   Zet hem naast de muur.

   벽

   muur

   옆에

   naast

   놓으세요

   zet neer

   Uitgebreide uitleg

   벽 betekent hier “muur”. Het is de zelfstandige naamwoordsvorm; in een eenvoudige combinatie kun je bijvoorbeeld 벽 앞 (“voor de muur”) en 벽 뒤 (“achter de muur”) zien. Voorbeeld: 벽이 하얘요. — “De muur is wit.” 옆에 betekent “naast”. 옆 duidt de zijkant of plek ernaast aan, en -에 markeert de plaats waar iets zich bevindt of wordt neergezet. Het is dus een plaatsuitdrukking, niet het woord voor “muur” zelf. Voorbeeld: 의자 옆에 가방이 있어요. — “Er staat een tas naast de stoel.” 놓으세요 betekent hier “zet [het] neer”. De basisvorm is 놓다 (“neerzetten” of “leggen”); 놓으세요 is de beleefde gebiedende vorm. Het onderwerp en het lijdend voorwerp kunnen in het Koreaans worden weggelaten wanneer ze uit de situatie blijken. In de vaste vertaling is het weggelaten voorwerp “hem”. Voorbeeld: 책을 책상 위에 놓으세요. — “Leg het boek op het bureau.” Samen vormen 벽 옆에 en 놓으세요 de instructie om iets op de plek naast de muur neer te zetten. Het onderwerp is niet uitgesproken, en het lijdend voorwerp wordt in de vaste vertaling weergegeven als “hem”: “Zet hem naast de muur.”

7. 빨래가 끝나면 제 옷을 꺼낼게요.

   Ik haal mijn kleren eruit als de was klaar is.

   빨래

   de was

   끝나면

   als het klaar is

   제

   mijn

   옷

   kleren

   꺼낼게요

   ik haal eruit

   Uitgebreide uitleg

   빨래 betekent hier “de was”: het zelfstandig naamwoord kan zowel het wassen als het wasgoed aanduiden; in deze zin gaat het om de was die klaar kan zijn. Voorbeeld: 빨래를 해요. — “Ik doe de was.” 끝나면 komt van 끝나다 (“eindigen, klaar zijn”). De vorm -면 maakt een voorwaarde of tijdsrelatie: “als/wanneer …”. Hier is 빨래가 het onderwerp van 끝나다, dus letterlijk is de was degene die eindigt of klaar is. Voorbeeld: 수업이 끝나면 집에 가요. — “Als de les afgelopen is, ga ik naar huis.” 제 betekent “mijn” in een beleefde eerste-persoonsuitdrukking. Het is de verkorte vorm van 저의; 저 is de bescheiden vorm van “ik” en 의 markeert bezit. 제 staat hier vóór 옷 en bepaalt dus wiens kleren bedoeld zijn. 옷 betekent “kleren” of “kleding”. Het woord kan in het Koreaans als verzamelnaam worden gebruikt; het hoeft niet één afzonderlijk kledingstuk te betekenen. In 제 옷을 is 옷 het object van 꺼낼게요, gemarkeerd door 을. 꺼낼게요 komt van 꺼내다 (“eruit halen, naar buiten halen”) en bestaat hier uit 꺼내- plus -ㄹ게요. Deze beleefde vorm drukt een voornemen of toezegging van de spreker uit, vaak met de betekenis “ik zal …”. De vorm verandert hier niet omdat 옷 meervoudig vertaald kan worden; de uitgang hangt samen met het voornemen van de spreker. Voorbeeld: 제가 문을 열게요. — “Ik zal de deur openen.” De hele zin is opgebouwd als 빨래가 끝나면 (“als de was klaar is”) + 제 옷을 꺼낼게요 (“zal ik mijn kleren eruit halen”). Samen betekent dit: “Ik haal mijn kleren eruit als de was klaar is.”

8. 옷은 바로 가져가세요.

   Haal ze meteen op.

   옷은

   de kleren; als onderwerp of thema

   바로

   meteen

   가져가세요

   haal op / neem mee

   Uitgebreide uitleg

   옷은 betekent hier “de kleren” en maakt 옷 tot het onderwerp of, nauwkeuriger, het thema van de mededeling. 옷 betekent “kleren” of “kleding”. 은 is de themapartikelvorm na een medeklinker; na een klinker staat 는. De topicmarkering zegt niet op zichzelf dat er een bepaald grammaticaal onderwerp is, maar zet de kleren centraal. In deze zin worden ze volgens de vaste vertaling opgehaald. 바로 betekent hier “meteen” of “direct”. Het geeft aan dat de handeling zonder uitstel moet gebeuren. Voorbeeld: 바로 가세요. — “Ga meteen.” 가져가세요 is een beleefde aansporing: “haal op” of “neem mee”. De basisvorm is 가져가다, “meenemen” of “wegbrengen”; 가져가세요 is de beleefde gebiedende vorm. Het object staat niet uitgeschreven in deze vorm, maar de vaste vertaling maakt duidelijk dat het om de kleren gaat. Leer 가져가다 als geheel voor iets meenemen in de richting weg van de huidige plaats. Vergelijk 가져오세요 — “breng het hierheen”: 가져가세요 richt de beweging juist weg van de huidige plaats. Samen betekent 옷은 바로 가져가세요.: “Haal ze meteen op.” 옷은 zet de kleren centraal, 바로 voegt onmiddellijke uitvoering toe en 가져가세요 vraagt de aangesprokene beleefd om ze op te halen.