Beleefd praten over lawaai van de buren | Leer koreaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 어젯밤에 이웃이 꽤 시끄러웠어요.

   De buur was gisteravond nogal luidruchtig.

   어젯밤에

   gisteravond

   이웃이

   de buur

   꽤

   nogal

   시끄러웠어요

   was luidruchtig

   Uitgebreide uitleg

   어젯밤에 betekent hier ‘gisteravond’. Het is opgebouwd uit 어젯밤 (‘gisteravond’, letterlijk ‘de vorige nacht’) en -에, een partikel dat hier een tijdstip of periode markeert. Vergelijk: 오늘 밤에 betekent ‘vanavond’. -에 kan ook andere functies hebben, dus de betekenis komt hier uit de combinatie met de tijdsaanduiding. 이웃이 betekent ‘de buur’ als onderwerp van de zin. 이웃 is het zelfstandig naamwoord ‘buur/buurman of buurvrouw’; -이 markeert het onderwerp na een woord dat op een medeklinker eindigt. Na een klinker gebruikt het Koreaans doorgaans -가, bijvoorbeeld 친구가 (‘de vriend’ als onderwerp). De vertaling identificeert deze buur als de bedoelde persoon, maar geeft geen verdere informatie over diens identiteit. 꽤 betekent hier ‘nogal’ of ‘behoorlijk’. Het versterkt de daaropvolgende beschrijving, zonder op zichzelf een exacte mate vast te leggen. Voor een minder sterke beschrijving kan bijvoorbeeld 조금 (‘een beetje’) worden gebruikt; dat is een ander woord, niet een verbuiging van 꽤. 시끄러웠어요 betekent hier ‘was luidruchtig’. De basisvorm is 시끄럽다 (‘luidruchtig zijn’). In deze vorm staat het beschrijvende woord in de verleden tijd en in een beleefde, niet-formele stijl: 시끄럽다 → 시끄러워요 (tegenwoordige tijd) → 시끄러웠어요 (verleden tijd). De verandering 럽 → 러워 hoort bij de verbuiging van dit woord; het zelfstandig naamwoord 이웃 draagt deze vorm niet. Koreaanse beschrijvende woorden kunnen als predicaat functioneren, zodat een apart woord voor ‘zijn’ hier niet nodig is. Samen vormen de delen: 어젯밤에 geeft aan wanneer iets gebeurde, 이웃이 wie het onderwerp is, 꽤 hoe sterk de beschrijving was, en 시끄러웠어요 beschrijft de toestand in het verleden. De volledige betekenis is dus: ‘De buur was gisteravond nogal luidruchtig.’ De beleefde uitgangen in -어요 maken de formulering geschikt voor een gewone beleefde mededeling.

2. 우리가 자려고 할 때 음악 소리가 크게 들렸어요.

   Ik hoorde luide muziek terwijl we probeerden te slapen.

   우리가

   wij

   자려고

   om te slapen; met de bedoeling te slapen

   할 때

   wanneer ... doet

   음악

   muziek

   소리가

   geluid

   크게

   luid

   들렸어요

   was hoorbaar; klonk

   Uitgebreide uitleg

   우리가 betekent hier “wij”: 우리 is de eerste persoon meervoud (“wij/ons”; ook “ons/onze” in andere constructies) en 가 markeert dit woord als onderwerp. De vorm zegt alleen dat de groep de handeling uitvoert; de samenstelling van die groep wordt hier niet verder gespecificeerd. 자려고 komt van 자다 (“slapen”) met -(으)려고, een vorm voor een bedoeling of voorgenomen handeling. 자려고 하다 betekent daarom “van plan zijn te slapen” of, in deze context, “proberen te gaan slapen”. Het is niet hetzelfde als alleen 자다, dat simpelweg “slapen” betekent. Voorbeeld: 집에 가려고 해요. — “Ik ben van plan naar huis te gaan.” 할 때 bevat 하다 (“doen”) in de vorm 할 plus 때 (“tijd; wanneer”). In de constructie -려고 할 때 betekent dit “wanneer iemand op het punt staat iets te doen” of “terwijl iemand probeert iets te doen”. Hier sluit 할 때 aan op 자려고, zodat 자려고 할 때 samen “toen we probeerden te slapen” betekent. 때 kan ook na een zelfstandig naamwoord staan, bijvoorbeeld 저녁 때 — “rond etenstijd”. 음악 betekent “muziek”. Het is hier het eerste deel van 음악 소리, letterlijk “muziekgeluid” en natuurlijk vertaald als “het geluid van muziek”. 소리가 is 소리 (“geluid”) met de onderwerpmarkeerder 가. Daardoor wordt het geluid grammaticaal voorgesteld als datgene wat hoorbaar werd. De vorm zegt niet dat 소리 een persoon is; 가 markeert hier gewoon het onderwerp van 들렸어요. 크게 is de bijwoordelijke vorm van 크다 (“groot; luid”). In deze zin beschrijft het hoe het geluid hoorbaar was: “luid”. Het bijwoord staat dus bij 들렸어요, niet bij 음악 zelf. Voorbeeld: 크게 말하지 마세요. — “Praat niet hard.” 들렸어요 komt van 들리다, “hoorbaar zijn; klinken”. De uitgang -었어요 geeft verleden tijd met beleefde stijl: “was hoorbaar” of “klonk”. Dit is niet dezelfde vorm als 들었어요, van 듣다 (“horen/luisteren”): 들렸어요 beschrijft dat een geluid hoorbaar was, terwijl 들었어요 een hoorder als uitvoerder van “horen” uitdrukt. In de vaste Nederlandse vertaling wordt die ervaring natuurlijk weergegeven als “ik hoorde”. Samen vormen 우리가 자려고 할 때 de tijdsomstandigheid “terwijl wij probeerden te slapen”, en 음악 소리가 크게 들렸어요 betekent “het geluid van muziek was luid hoorbaar”. De volledige bedoelde betekenis is dus: “Ik hoorde luide muziek terwijl we probeerden te slapen.” De Koreaanse zin legt grammaticaal de nadruk op het hoorbare geluid; de vaste vertaling maakt de hoorder expliciet als ik.

3. 예의 바른 메시지를 남길까요?

   Zullen we een beleefd bericht achterlaten?

   예의 바른

   beleefd

   메시지

   bericht

   남길까요?

   zullen we achterlaten?

   Uitgebreide uitleg

   예의 바른 betekent hier ‘beleefd’ en staat vóór 메시지 om het soort bericht te beschrijven. De vorm 바른 hoort bij 바르다 (‘juist, correct; in gedrag ook netjes/beleefd’). In deze zin ligt de betekenis ‘beleefd’ vast door de vertaling. Een bruikbaar contrast uit de context is 친근한 메시지 (‘een vriendelijk/informeel bericht’); dat is een andere beschrijving, niet een verbuiging van 예의 바른. 메시지 is het zelfstandige naamwoord ‘bericht’. Het is een leenwoord en krijgt hier geen verplichte aparte vorm voor enkelvoud of meervoud. Voorbeeld: 메시지를 써요. — ‘Ik schrijf een bericht.’ De vorm -를 is een objectpartikel die hier 메시지 als het lijdend voorwerp van 써요 markeert. 남길까요? betekent in deze zin ‘zullen we achterlaten?’. De basisvorm is 남기다 (‘achterlaten’), en het werkwoordelijke deel 남기- krijgt -ㄹ까요?. Deze vraagvorm wordt hier gebruikt om samen een handeling voor te stellen; de Nederlandse vertaling maakt het gezamenlijke ‘we’ expliciet. De vorm -ㄹ까요? kan in andere contexten ook een verzoek om de mening van de gesprekspartner inleiden, dus de precieze functie komt uit de zinssituatie. Voorbeeld: 지금 출발할까요? — ‘Zullen we nu vertrekken?’ Samen vormen 예의 바른 메시지 (‘een beleefd bericht’) en 남길까요? (‘zullen we achterlaten?’) de volledige vraag: ‘Zullen we een beleefd bericht achterlaten?’ De Koreaanse zin stelt dus een gezamenlijke keuze voor over het achterlaten van dat type bericht.

4. 친근한 메시지를 써야 해요. 화난 메시지는 안 돼요.

   We moeten een vriendelijke boodschap schrijven, geen boze boodschap.

   친근한

   vriendelijke

   메시지

   boodschap

   써야 해요

   moet schrijven

   화난

   boze

   안 돼요

   mag niet

   Uitgebreide uitleg

   친근한 betekent hier «vriendelijk» of «hartelijk». Het is de vorm van 친근하다 die vóór een zelfstandig naamwoord staat: 친근하다 → 친근한 메시지. Dit beschrijft een warme, toegankelijke toon; het is niet precies hetzelfde als 예의 바른 («beleefd»). 메시지 is het leenwoord voor «bericht» of «boodschap». Het kan als zelfstandig naamwoord met verschillende beschrijvingen worden gebruikt, bijvoorbeeld 짧은 메시지 («een kort bericht»). 써야 해요 drukt verplichting uit. De basisvorm van het werkwoord is 쓰다 («schrijven»). In de constructie -아/어야 하다 wordt dat 써야 하다; de beleefde vorm 해요 maakt er 써야 해요 van: «moet schrijven». Voorbeeld: 이 편지를 써야 해요. — «Ik moet deze brief schrijven.» 화난 betekent hier «boos» en beschrijft 메시지. De basisvorm is 화나다 («boos worden/zijn»), waarvan de bepalende vorm 화난 is. Het beschrijft dus de toestand of toon van het bericht, niet een persoon die noodzakelijkerwijs in de zin genoemd wordt. 안 돼요 betekent in deze zin «is niet oké» of «mag niet». Het komt van 안 되다, met 안 als ontkenning van 되다 («gaan, lukken, toegestaan zijn»). In een patroon als X는 안 돼요 wordt X als onderwerp of thema afgewezen: «X kan/mag niet». In 여기서 사진을 찍으면 안 돼요 betekent het bijvoorbeeld «Je mag hier geen foto's maken». Samen geeft 친근한 메시지를 써야 해요 de structuur «een vriendelijke boodschap moeten schrijven»: 메시지를 markeert de boodschap als object van 쓰다, en -아/어야 해요 markeert de verplichting. Daarna maakt 화난 메시지는 안 돼요 een contrastief thema van «een boze boodschap» en zegt dat zo'n boodschap niet aanvaardbaar of toegestaan is. De volledige betekenis is daarom: «We moeten een vriendelijke boodschap schrijven, geen boze boodschap.»

5. 소음 때문에 우리가 잠을 못 잤다고 말할게요.

   Ik zal zeggen dat het lawaai ons niet liet slapen.

   소음 때문에

   door het lawaai

   우리가

   wij

   잠

   slaap

   못 잤다고

   dat niet kon slapen

   말할게요

   ik zal zeggen

   Uitgebreide uitleg

   소음 때문에 betekent hier “door het lawaai”. 소음 is het zelfstandige naamwoord “lawaai” en 때문에 geeft de oorzaak aan: “door …” of “vanwege …”. Het patroon N 때문에 is bruikbaar voor een oorzaak. Voorbeeld: 비 때문에 늦었어요. — “Ik was laat door de regen.” 우리가 betekent “wij” als onderwerp. Het bestaat uit 우리 (“wij/ons”) en de onderwerpsmarkeerder 가; in deze zin verwijst het volgens de vertaling naar de groep die niet kon slapen. De vorm 우리가 markeert dus wie de handeling of toestand heeft. Voorbeeld: 우리가 결정해요. — “Wij beslissen.” 잠 betekent “slaap”. In de zin staat het als 잠을: 을 markeert 잠 als object van 자다, “slapen”. Het bruikbare patroon is 잠을 자다 — letterlijk “slaap slapen”, dus “slapen”. Voorbeeld: 잠을 많이 잤어요. — “Ik heb veel geslapen.” 못 잤다고 geeft het inhoudelijke deel “dat [iemand] niet kon slapen”. 잤다 is de verleden vorm van 자다 (“slapen”); 못 staat ervoor en geeft onvermogen of het niet kunnen uitvoeren van de handeling aan. -다고 markeert deze mededeling als de inhoud van wat gezegd wordt. Samen vormt 잠을 못 잤다고 dus “dat we niet konden slapen”, niet simpelweg een ontkenning van een vrijwillige keuze. Voorbeeld: 그가 못 왔다고 들었어요. — “Ik heb gehoord dat hij niet kon komen.” 말할게요 betekent “ik zal zeggen”. De basisvorm is 말하다 (“zeggen/praten”); 말할게요 gebruikt -ㄹ게요, een beleefde vorm waarmee de spreker zijn voornemen of toezegging uitspreekt. De vorm bevat dus de spreker als “ik”, zonder dat een afzonderlijk Koreaans voornaamwoord nodig is. Voorbeeld: 제가 다시 말할게요. — “Ik zal het opnieuw zeggen.” De zin bouwt op als 소음 때문에 (“door het lawaai”) + 우리가 잠을 못 잤다고 (“dat wij niet konden slapen”) + 말할게요 (“ik zal zeggen”). Het geheel betekent: “Ik zal zeggen dat het lawaai ons niet liet slapen.”

6. 저녁 시간도 바쁠 수 있다는 것을 우리도 안다고 덧붙여요.

   Voeg toe dat we weten dat avonden druk kunnen zijn.

   저녁 시간

   avondtijd

   도

   ook

   바쁠 수 있다는 것을

   dat het druk kan zijn

   우리도

   wij ook

   안다고 덧붙여요

   voegt toe dat we weten

   Uitgebreide uitleg

   저녁 시간 betekent hier “de avonduren” of “avondtijd”. 시간 betekent “tijd” en 저녁 specificeert welk deel van de dag bedoeld is. De vorm zegt op zichzelf niet hoeveel avonden het betreft. 도 is een partikel met de betekenis “ook” of “eveneens”. Het staat direct na 저녁 시간 en voegt de avonduren toe als nog een geval waarin het druk kan zijn. Hetzelfde partikel verschijnt later opnieuw in 우리도; de precieze betekenis van elk 도 komt dus uit zijn eigen plaats in de zin. 바쁠 수 있다는 것을 bevat de constructie 바쁠 수 있다, “druk kunnen zijn”. 바쁘다 is het basiswoord “druk zijn”; 바쁠 is de vorm die vóór 수 staat in deze mogelijkheidspatroon. Voorbeelden: 비가 올 수 있어요 = “Het kan regenen”; 오늘은 바쁠 수 있어요 = “Vandaag kan het druk zijn.” In 바쁠 수 있다는 것을 wordt die hele inhoud als een zaak of feit behandeld: letterlijk ongeveer “het feit dat het druk kan zijn”. -다는 것 maakt van een mededelende inhoud een zelfstandig benoembare inhoud, en 것을 markeert die inhoud als object van het daaropvolgende weten. Hier gaat het volgens de vaste vertaling om de mogelijkheid dat de avonduren druk zijn. 우리도 betekent “wij ook”. 우리 is het persoonlijke voornaamwoord “wij”; 도 voegt “ook” toe. In deze zin wordt dus gezegd dat ook wij dit weten, zonder dat de vorm zelf een specifieke groep buiten de gegeven context identificeert. 안다고 덧붙여요 bestaat uit 안다, “weten”, en 덧붙이다, “eraan toevoegen”. De vorm 안다고 markeert 안다 als de inhoud van wat eraan wordt toegevoegd: X다고 덧붙이다 betekent “eraan toevoegen dat X”. 덧붙여요 is de beleefde tegenwoordige vorm van 덧붙이다. Voorbeeld: 그가 온다고 덧붙여요 = “Hij/zij voegt eraan toe dat hij/zij komt.” Samen bouwen de delen de betekenis op: 저녁 시간도 — “ook de avonduren”, 바쁠 수 있다는 것을 — “dat die druk kunnen zijn”, 우리도 — “weten wij ook”, en 안다고 덧붙여요 — “voegt toe dat [wij dat] weten”. In overeenstemming met de vaste vertaling betekent de volledige uiting: “Voeg toe dat we weten dat avonden druk kunnen zijn.”

7. 그러면 메시지가 더 부드럽고 분명해져요.

   Zo blijft het bericht zachter en duidelijker.

   그러면

   zo / dan

   메시지가

   het bericht

   더

   meer / nog

   부드럽고

   zacht en

   분명해져요

   wordt duidelijk

   Uitgebreide uitleg

   그러면 staat vooraan en verbindt deze zin met de voorafgaande gedachte: “zo” of “dan, in dat geval”. Het wijst hier op het gevolg van wat eerder is genoemd. Een bruikbaar patroon is 그러면 + gevolg: “Als dat zo is, dan …”. 메시지가 betekent hier “het bericht” en markeert 메시지 als onderwerp met het partikel 가. 메시지 is een leenwoord; 가 geeft de grammaticale rol aan en verandert de betekenis van het zelfstandig naamwoord niet. Voorbeeld: 문장이 좋아요. — “De zin is goed.” 더 betekent “meer” of “nog” en geeft een hogere graad aan. Hier werkt het samen met de daaropvolgende eigenschappen; de vaste vertaling geeft die uitwerking weer als “zachter en duidelijker”. Voorbeeld: 조금 더 천천히 말해요. — “Spreek iets langzamer.” 부드럽고 komt van het beschrijvende woord 부드럽다, “zacht” of “mild”. De uitgang -고 verbindt deze eigenschap met wat volgt: A-고 B betekent hier “A en B”. De vorm 부드럽고 zelf is dus de verbindende vorm van “zacht”; de hogere graad ontstaat in deze zin door de combinatie met 더. Voorbeeld: 말투가 부드럽고 친절해요. — “De manier van spreken is mild en vriendelijk.” 분명해져요 betekent hier “wordt duidelijk”. Het is de beleefde vorm op -어요 van 분명해지다, “duidelijk worden”. Daarin wordt 분명하다 (“duidelijk zijn”) met -어지다 verbonden om een verandering naar die toestand uit te drukken. De expliciete veranderingsvorm staat dus in 분명해져요; het is geen bevel. Voorbeeld: 설명이 분명해져요. — “De uitleg wordt duidelijker.” Samen verbinden 부드럽고 en 분명해져요 twee eigenschappen van hetzelfde onderwerp. 더 verhoogt de graad van die eigenschappen. De hele zin betekent volgens de vaste vertaling: “Zo blijft het bericht zachter en duidelijker.” De vorm 분명해져요 drukt daarbij letterlijk een overgang naar duidelijkheid uit; de Nederlandse vertaling geeft de bedoelde uitkomst weer met “blijft ... duidelijker”.

8. 나중에 그 메시지를 그 집 문 근처에 놓을 수 있어요.

   We kunnen het later bij hun deur leggen.

   나중에

   later

   그

   that; here: the

   메시지

   message

   그

   that; here: their

   집

   house

   문

   door

   근처에

   near

   놓을 수 있어요

   can put down

   Uitgebreide uitleg

   나중에 betekent hier ‘later’. Het is een tijdsbepaling. Voorbeeld: 나중에 만나요. — ‘We zien elkaar later.’ 그 staat vóór 메시지 en betekent hier ‘het/dat’. Koreaanse bepalers veranderen niet naar grammaticaal geslacht of getal van het zelfstandig naamwoord; de precieze verwijzing komt uit de context. Voorbeeld: 그 책 — ‘dat boek’. 메시지 betekent ‘bericht’. Het is een zelfstandig naamwoord en is hier het voorwerp van de mogelijke handeling. Het tweede 그 staat vóór 집. In 그 집 문 ondersteunt de vaste vertaling de lezing ‘hun deur’: 그 집 duidt dus het huis aan dat bij ‘hun’ hoort. De vorm 그 blijft ook hier onveranderd naar geslacht of getal van 집. 집 betekent ‘huis’. In 그 집 staat de bepaler vóór het zelfstandig naamwoord. Samen met het daaropvolgende 문 vormt het de relatie ‘de deur van het huis’. 문 betekent ‘deur’. In 그 집 문 staat het na 그 집 en specificeert het welk deel van het huis bedoeld is. 근처에 betekent ‘in de buurt van’ of ‘bij’. 근처 betekent ‘buurt/omgeving’; 에 markeert hier de plaats waar iets wordt neergelegd. De uitdrukking betekent dus een locatie nabij de deur, niet noodzakelijk precies op de deur. 놓을 수 있어요 drukt mogelijkheid uit: ‘kan neerleggen’. De basisvorm van 놓을 is 놓다 (‘neerleggen’). In het patroon 놓을 수 있다 staat 놓을 vóór 수 있다; de vorm -(으)ㄹ 수 있다 betekent dat iets mogelijk is of dat iemand iets kan doen. 있어요 is hier de beleefde vorm van 있다. Voorbeeld: 여기에 놓을 수 있어요. — ‘Je kunt het hier neerleggen.’ Samen wordt de zin: ‘We kunnen het bericht later bij hun deur leggen.’ 나중에 geeft de tijd aan, 그 메시지 is wat wordt neergelegd, 그 집 문 근처에 geeft de plaats aan en 놓을 수 있어요 maakt van 놓다 een beleefde uitdrukking van mogelijkheid. De stijl is beleefd en alledaags.