Een gezellige avond thuis | Leer koreaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 요즘은 더 일찍 어두워져요.

   Het wordt tegenwoordig eerder donker.

   요즘은

   tegenwoordig; dezer dagen

   더

   meer; in hogere mate

   일찍

   vroeg

   어두워져요

   wordt donker

   Uitgebreide uitleg

   요즘은 betekent hier “tegenwoordig” of “dezer dagen”. 요즘 duidt de huidige periode aan; 은 markeert die periode als thema. Het gaat dus om een tijdskader, niet om een specifiek genoemde dag. 더 geeft hier een hogere graad aan en vormt samen met 일찍 de betekenis “eerder”. Het betekent niet op zichzelf noodzakelijk “nog”; de precieze Nederlandse weergave hangt af van het woord waarmee het wordt gecombineerd. Voorbeeld: 더 빨리 와요. — “Kom sneller.” In dit voorbeeld versterkt 더 het bijwoord 빨리 (“snel”). 일찍 betekent “vroeg” en beschrijft hier het tijdstip waarop het donker wordt. 더 일찍 betekent “eerder” of letterlijk “op een vroeger tijdstip”. Het bijwoord 일찍 verandert daarbij niet van vorm; 더 draagt het vergelijkende element. Het contrast is 늦게 — “laat”. 어두워져요 betekent hier “wordt donker”. De basisvorm van het beschrijvende werkwoord is 어둡다 (“donker zijn”). Met -어지다 wordt een verandering naar een toestand uitgedrukt: 어두워지다 betekent “donker worden”. 어두워져요 is daarvan de beleefde tegenwoordige vorm. In 어둡다 verandert de stamfinale ㅂ bij deze verbuiging in 우; daarna ontstaat door de combinatie met -어 de vorm 워. Daarom verschijnt 어두워- en niet een vorm waarin ㅂ behouden blijft. Samen geeft 요즘은 het tijdskader, 더 일찍 de vergelijking in tijd en 어두워져요 de verandering van toestand: “Tegenwoordig wordt het eerder donker.” De zin noemt niet expliciet het eerdere vergelijkingspunt, maar 더 en de vaste vertaling maken duidelijk dat het donker worden op een vroeger tijdstip plaatsvindt.

2. 저녁 먹기 전에 커튼을 닫을게요.

   Ik doe de gordijnen voor het eten dicht.

   저녁

   avondeten

   먹기 전에

   voor het eten

   커튼

   gordijn(en)

   닫을게요

   ik doe dicht

   Uitgebreide uitleg

   저녁 betekent hier ‘avondeten’. Als zelfstandig naamwoord kan het ook ‘avond’ betekenen; in deze zin wordt de maaltijdlezing duidelijk door het daaropvolgende 먹기 (‘eten’) en de vaste Nederlandse vertaling. 먹기 전에 is opgebouwd uit 먹다 (‘eten’) + -기, waarmee de handeling als een zelfstandig naamwoord wordt behandeld, plus 전에 (‘ervoor, voordat’). Het patroon werkwoordstam + 기 전에 betekent ‘voordat iemand … doet’ of kort ‘voordat …’. Voorbeeld: 자기 전에 이를 닦아요. — ‘Ik poets mijn tanden voordat ik ga slapen.’ 커튼 betekent ‘gordijn’. Het woord heeft hier geen aparte meervoudsvorm en kan naar één of meer gordijnen verwijzen; de vaste vertaling maakt de meervoudige lezing ‘de gordijnen’ passend. In 커튼을 markeert 을 het gordijn als object van de handeling. Voorbeeld: 문을 닫아요. — ‘Ik doe de deur dicht.’ 닫을게요 komt van 닫다 (‘sluiten, dichtdoen’). De vorm gebruikt -(으)ㄹ게요: na de medeklinker in de stam 닫- verschijnt -을게요. Deze beleefde vorm drukt uit dat de spreker iets op zich neemt of van plan is het te doen, dus hier ‘ik doe het dicht’ of ‘ik zal het dichtdoen’. Het is niet simpelweg een neutrale tijdsaanduiding voor elke toekomstige gebeurtenis. Voorbeeld: 창문을 닫을게요. — ‘Ik zal het raam dichtdoen.’ Samen betekent 저녁 먹기 전에 ‘voordat ik/we eten’ of natuurlijker ‘voor het eten’; de Koreaanse zin laat de persoon die eet hier onuitgesproken. 커튼을 is het object en 닫을게요 drukt de toezegging van de spreker uit om het dicht te doen. De hele zin betekent dus: ‘Ik doe de gordijnen voor het eten dicht.’

3. 작은 히터도 켜 줄래요?

   Kun je de kleine kachel ook aanzetten?

   작은

   kleine

   히터

   kachel

   도

   ook

   켜

   aanzetten

   줄래요?

   wil je dat doen?

   Uitgebreide uitleg

   작은 betekent hier “klein” en staat vóór 히터 om die naamwoordgroep te beschrijven. Het is de vorm van 작다 die vóór een zelfstandig naamwoord wordt gebruikt: 작다 → 작은. Bijvoorbeeld: 작은 방 = “een kleine kamer”. 히터 is het leenwoord voor “kachel” of “verwarmingstoestel”. Het verwijst hier, volgens de vaste vertaling, naar het toestel dat aangezet moet worden. Koreaanse leenwoorden zoals dit krijgen hun grammaticale betekenis uit de omliggende woorden; 히터 zelf draagt hier geen zichtbare meervoudsvorm. 도 betekent hier “ook”. Het wordt achter het woord of de woordgroep geplaatst waarop het betrekking heeft: 히터도 = “de kachel ook”. Het voegt deze handeling dus toe aan iets anders dat in de situatie relevant is, zonder zelf aan te geven hoeveel toestellen er zijn. 켜 komt van 켜다, “aanzetten” of “inschakelen”. De vorm 켜 is hier de verbindingsvorm vóór 줄래요; op zichzelf is het dus niet de volledige beleefde vraag. Het beschrijft de handeling die iemand voor de spreker zou uitvoeren. 불을 켜요 betekent bijvoorbeeld “Ik zet het licht aan.” 줄래요? vormt met de voorafgaande handeling een beleefd verzoek. In 켜 줄래요? betekent het geheel ongeveer “wil je het aanzetten?” De vorm komt van 주다 (“geven/doen voor iemand”) met de vraagvorm -ㄹ래요?, die hier naar bereidheid vraagt. In dit patroon maakt 주다 duidelijk dat de handeling ten gunste van de spreker wordt gedaan; het betekent niet dat er letterlijk iets wordt gegeven. Bijvoorbeeld: 문을 열어 줄래요? = “Wil je de deur voor me opendoen?” Samen vormen 작은 히터도 de woordgroep “de kleine kachel ook”. Daarna geeft 켜 de handeling “aanzetten”, en 줄래요? maakt daarvan een beleefd verzoek aan de aangesprokene. De volledige betekenis is daarom: “Kun je de kleine kachel ook aanzetten?”

4. 난방기를 약하게 설정할 수 있어요.

   Ik kan hem op een lage stand zetten.

   난방기를

   verwarmingstoestel

   약하게

   op een lage stand

   설정할 수 있어요

   kan instellen

   Uitgebreide uitleg

   난방기를 betekent hier “het verwarmingstoestel” als het object van de handeling. 난방기 is het zelfstandig naamwoord voor een verwarmingstoestel; -를 markeert het lijdend voorwerp. De vorm -를 hoort bij een zelfstandig naamwoord dat eindigt op een klinker; na een medeklinker verschijnt in deze functie -을. 약하게 beschrijft hoe de instelling wordt gemaakt: op een lage of zwakke stand. Het is de bijwoordelijke vorm van 약하다 (“zwak zijn”): 약하다 → 약하게. Hier gaat het niet om een zwak persoon of een zwak geluid, maar om een lage intensiteit van de instelling. Voorbeeld: 불을 약하게 켜요. — “Ik zet het licht zacht aan.” 설정할 수 있어요 gebruikt de herbruikbare constructie werkwoordstam + -(으)ㄹ 수 있다 voor kunnen of mogelijk zijn. 설정하다 betekent “instellen”; bij 하다 wordt dat 설정할 vóór 수. 수 drukt de mogelijkheid uit en 있어요 is de beleefde tegenwoordige vorm van 있다 (“zijn/heben” in deze constructie). De vorm zegt hier dat de spreker het toestel op die manier kan instellen, niet dat die handeling al is uitgevoerd. Voorbeeld: 온도를 바꿀 수 있어요. — “Je kunt de temperatuur veranderen.” Samen vormt 난방기를 약하게 설정할 수 있어요. de betekenis: “Ik kan het verwarmingstoestel op een lage stand instellen.” Het object komt eerst, daarna de gewenste manier van instellen, en ten slotte de mogelijkheid om die handeling uit te voeren.

5. 하지만 방은 이미 편안해요.

   Maar de kamer voelt al prettig aan.

   하지만

   maar

   방

   kamer

   이미

   al

   편안해요

   voelt prettig aan

   Uitgebreide uitleg

   하지만 betekent hier maar of echter. Het staat vooraan en verbindt deze zin met een voorafgaande of verwachte gedachte die ermee wordt tegengesproken. Het is een voegwoord en verandert niet volgens persoon of aantal. 방 is het zelfstandig naamwoord voor kamer. Het is de kern van het onderwerp waarover de zin iets zegt. In deze zin volgt 방은: 은 markeert 방 als gespreksonderwerp. Een bruikbaar patroon is 명사은/는 ... — “wat het zelfstandig naamwoord betreft, ...”. 이미 betekent al of reeds: de beschreven toestand is op het genoemde moment al bereikt. Het staat hier vóór het predicaat. Bijvoorbeeld: 이미 준비했어요. — “Ik heb het al voorbereid.” 편안해요 komt van de beschrijvende vorm 편안하다, comfortabel zijn of zich op zijn gemak voelen. De vorm 편안해요 is de beleefde alledaagse vorm voor de huidige toestand. Het gaat hier dus om de toestand van de kamer; de vertaling “prettig aanvoelen” geeft die betekenis natuurlijk weer, maar 편안하다 is niet letterlijk een apart werkwoord aanvoelen. Vergelijk als voorbeeld: 이 의자는 편안해요. — “Deze stoel is comfortabel.” Samen bestaat de zin uit 하지만 + 방은 + 이미 + 편안해요: “Maar wat de kamer betreft: die is al comfortabel/prettig.” De beleefde 해요-stijl maakt de uitspraak geschikt voor gewone, beleefde gesprekken.

6. 오늘 저녁에는 방이 아늑했으면 해요.

   Ik wil dat de kamer vanavond gezellig aanvoelt.

   오늘

   vandaag; hier: vanavond

   저녁

   avond

   방

   kamer

   아늑했으면 해요

   ik wil dat het gezellig aanvoelt

   Uitgebreide uitleg

   오늘 betekent hier “vandaag” en verwijst samen met het volgende tijdswoord naar vanavond. Het is een zelfstandig naamwoord voor de huidige dag en kan ook zonder 저녁 worden gebruikt: 오늘 만나요. = “We spreken vandaag af.” 저녁 betekent “avond” en kan ook de avondmaaltijd aanduiden; in deze zin gaat het door 오늘 om vanavond. Met 에는 wordt deze tijd als kader van de wens gemarkeerd: 오늘 저녁에는 betekent “vanavond” of letterlijk “wat van vanavond betreft”. 방 betekent “kamer”. Het is het onderwerp van de gewenste toestand: de vertaling maakt expliciet dat het om de kamer gaat. Een bruikbaar patroon is 방이 ...하다, “de kamer is/voelt ...”; het onderwerpdeeltje 이 staat hier niet in het vaste citaat, maar verschijnt wanneer 방 als onderwerp in de volledige zin wordt verbonden. 아늑했으면 해요 drukt de wens uit dat iets gezellig of knus aanvoelt. De basisvorm is 아늑하다, “gezellig/knus zijn of aanvoelen”. In 아늑했으면 하다 staat -었으면 niet voor verleden tijd in deze context: de vorm betekent hier “als het ... zou zijn” en vormt samen met 하다 een wens, ongeveer “willen/hopen dat het ... is”. 해요 is de beleefde, informele vorm van 하다. Voorbeeld: 방이 조용했으면 해요. = “Ik wil dat de kamer stil is.” Samen betekent 오늘 저녁에는 방이 아늑했으면 해요.: “Ik wil dat de kamer vanavond gezellig aanvoelt.” 오늘 저녁에는 bepaalt wanneer de wens geldt, 방이 is wat de gewenste toestand heeft, en 아늑했으면 해요 formuleert die gewenste toestand beleefd.

7. 조금 더 은은한 램프를 쓰면 너무 따뜻해지지 않으면서 방이 아늑해질 것 같아요.

   Met een zachtere lamp wordt de kamer misschien gezellig zonder dat het te warm wordt.

   조금 더

   iets meer; wat meer

   은은한

   zacht; subtiel

   램프

   lamp

   쓰면

   als je gebruikt

   너무

   te; te veel

   따뜻해지지 않으면서

   zonder warm te worden

   방이

   de kamer

   아늑해질 것 같아요

   lijkt gezellig te worden

   Uitgebreide uitleg

   조금 더 betekent hier “iets meer” en maakt de daaropvolgende eigenschap gradueel sterker: 조금 verzacht de hoeveelheid en 더 betekent “meer”. Bijvoorbeeld: 조금 더 크게 말해 주세요. — “Spreek alstublieft iets luider.” 은은한 beschrijft de lamp als zacht of subtiel van uitstraling, niet als fel of hard. Het is de attributieve vorm die vóór het zelfstandig naamwoord staat. In de context gaat het om een zachter licht. Een natuurlijk contrast is 은은한 빛 — “zacht licht” — tegenover 강한 빛 — “sterk licht”. 램프 is het leenwoord voor “lamp”. Samen met 은은한 vormt het 은은한 램프: “een zachtere lamp”. Het zelfstandig naamwoord staat hier vóór de voorwaardelijke werkwoordsvorm die beschrijft wat men met de lamp doet. 쓰면 komt van 쓰다, “gebruiken”. De uitgang -면 maakt een voorwaarde of tijdsvoorwaarde: “als/wanneer men gebruikt”. 쓰면 betekent dus hier “als je die gebruikt”, waarbij het onderwerp van “gebruiken” niet uitdrukkelijk genoemd wordt. Bijvoorbeeld: 이 방법을 쓰면 쉬워요. — “Als je deze methode gebruikt, is het gemakkelijk.” 너무 betekent “te” of “te veel” en versterkt hier 따뜻해지지 않으면서; het gaat dus om “te warm worden”, niet alleen om warm worden. 따뜻해지지 않으면서 is opgebouwd uit 따뜻해지다, “warm worden”, -지 않다, de ontkenning, en -(으)면서, “terwijl/zonder dat”. De vorm betekent hier “zonder dat het te warm wordt” of letterlijker “terwijl het niet te warm wordt”. De ontkenning hoort bij het proces 따뜻해지다: iets wordt niet warm. In deze zin begrenst 너무 dat proces: de kamer wordt niet overdreven warm. Bijvoorbeeld: 방이 너무 추워지지 않으면서 공기가 시원해져요. — “De lucht wordt koeler zonder dat de kamer te koud wordt.” 방이 betekent “de kamer” en de uitgang -이 markeert 방 als onderwerp. Dit is het onderwerp van 아늑해질 것 같아요, niet van het voorafgaande gebruik van de lamp. 아늑해질 것 같아요 komt van 아늑하다, “gezellig zijn”, en gebruikt -아/어지다 om een verandering aan te geven: 아늑해지다, “gezellig worden”. In 아늑해질 staat die vorm vóór 것 같다; 것 같아요 drukt een inschatting uit, zoals “het lijkt erop dat” of “ik denk dat”. De beleefde vorm 같아요 maakt de uiting beleefd. Bijvoorbeeld: 이 조명으로 방이 더 아늑해질 것 같아요. — “Met deze verlichting lijkt de kamer gezelliger te worden.” De hele structuur is: 조금 더 은은한 램프를 쓰면 (“als je een iets zachtere lamp gebruikt”) + 너무 따뜻해지지 않으면서 (“zonder dat het te warm wordt”) + 방이 아늑해질 것 같아요 (“lijkt de kamer gezellig te worden”). Samen geeft de zin een voorzichtige verwachting: het gebruik van een iets zachtere lamp zou de kamer gezelliger kunnen maken, terwijl de kamer niet te warm wordt.

8. 더 은은한 빛 때문에 방이 훨씬 더 차분하게 느껴져요.

   Door het zachtere licht voelt de kamer veel rustiger aan.

   더

   meer; nog

   은은한

   zacht, gedempt

   빛

   licht

   때문에

   door; vanwege

   방

   kamer

   훨씬

   veel; aanzienlijk

   차분하게

   rustig

   느껴져요

   voelt aan

   Uitgebreide uitleg

   더 staat hier bij 은은한 en maakt de vergelijking explicieter: “meer/nog zachter of gedempter”. Het kan ook bij werkwoorden of andere beschrijvingen staan, bijvoorbeeld 더 쉬어요 = “rust meer”. 은은한 is de vorm vóór een zelfstandig naamwoord van 은은하다, “zacht, gedempt en niet fel zijn”. De uitgang -한 maakt van deze beschrijvende vorm een bepaling bij 빛: 은은한 빛 = “zacht, gedempt licht”. Het voorafgaande 더 vergelijkt dit licht met een eerder of denkbaar minder gedempt licht. 빛 betekent “licht”. Het is het zelfstandig naamwoord dat samen met 은은한 de lichtbron in deze zin aanduidt. 때문에 volgt op een zelfstandig naamwoord en geeft de reden aan: N 때문에 = “door/vanwege N”. Daarom betekent 빛 때문에 letterlijk “door het licht”; met de bepaling erbij is het “door het zachtere, gedempte licht”. Deze vorm benoemt een oorzaak, niet alleen een plaats of tijd. 방 betekent “kamer”. In 방이 krijgt het woord de onderwerpmarkeerder 이; de kamer is dus datgene waarvan de ervaren toestand wordt beschreven. 훨씬 is een versterkend bijwoord: “veel, aanzienlijk”. In combinatie met een vergelijking zoals 더 차분하게 maakt het het verschil duidelijk groter: “veel rustiger”. Het is geen zelfstandig naamwoord en draagt hier niet zelf de betekenis “rustig”. 차분하게 komt van 차분하다, “rustig, kalm zijn”. De vorm -하게 maakt van deze beschrijving een bijwoord: 차분하게 느껴지다 betekent “rustig aanvoelen”. Hier beschrijft 차분하게 dus de manier waarop de kamer wordt ervaren, niet het licht. 느껴져요 is de beleefde tegenwoordige vorm van 느껴지다, “aanvoelen” of “ervaren worden”. De vorm eindigt op -어요, een veelgebruikte beleefde stijl. In deze zin wordt niet gezegd dat iemand de kamer actief beoordeelt met 느끼다; 방이 ... 느껴져요 presenteert juist hoe de kamer aanvoelt: “de kamer voelt ... aan”. Samen vormen de delen: 더 은은한 빛 때문에 geeft de oorzaak, 방이 geeft het onderwerp, 훨씬 더 차분하게 geeft de sterkere ervaren eigenschap, en 느껴져요 maakt daarvan de hoofdmededeling. De hele zin betekent daarom: “Door het zachtere licht voelt de kamer veel rustiger aan.”

9. 그럼 우리는 밥을 먹고 나서 쉴 수 있어요.

   Dan kunnen we na het eten ontspannen.

   그럼

   dan

   우리는

   wij

   밥

   maaltijd

   먹고 나서

   na het eten

   쉴

   rusten

   수 있어요

   kunnen

   Uitgebreide uitleg

   그럼 betekent hier “dan” en sluit aan op de voorafgaande situatie. Het kan een overgang naar een gevolg of volgende stap markeren; in deze zin leidt het de hoofdzin in. 우리는 betekent “wij” als onderwerp of topic. 우리 is de lexicale vorm voor “wij” en kan in andere contexten ook “ons/onze” betekenen wanneer het bezit uitdrukt; 는 markeert het onderwerp als gesprekspunt. De vorm zegt niet op zichzelf hoeveel personen “wij” omvat. 밥 betekent hier “eten” of “maaltijd”. Het kan in andere contexten ook specifiek “rijst” betekenen. In 밥을 markeert 을 het lijdend voorwerp: wat gegeten wordt. 먹고 나서 is een herbruikbaar patroon: werkwoordstam + -고 나서 = “nadat je/men ... heeft gedaan”. 먹다 betekent “eten”; 먹고 is de verbindingsvorm, en 나서 maakt duidelijk dat de volgende handeling na het voltooien van het eten plaatsvindt. Hier wordt het onderwerp van het eten door de context als “wij” begrepen. Voorbeeld: 숙제를 하고 나서 자요. — “Nadat ik mijn huiswerk heb gemaakt, ga ik slapen.” 쉴 komt van 쉬다, “rusten”. De vorm 쉴 is de vorm vóór 수 in het patroon -(으)ㄹ 수 있다; de werkwoordstam 쉬- krijgt hier -ㄹ. Dit patroon drukt mogelijkheid of vermogen uit, niet simpelweg een toekomstige handeling. 수 있어요 vormt met 쉴 de constructie -(으)ㄹ 수 있어요, “kunnen ...”. 수 is in deze constructie een zelfstandig naamwoord met de betekenis “mogelijkheid/manier”, en 있어요 is de beleefde vorm van 있다, “bestaan/zich bevinden”. Samen betekent 쉴 수 있어요: “kunnen rusten”. De beleefde stijl is hier neutraal en alledaags. Samen geeft 그럼 우리는 밥을 먹고 나서 쉴 수 있어요. de betekenis: “Dan kunnen we na het eten ontspannen.” Eerst wordt het eten voltooid, daarna is rusten voor “wij” mogelijk. Het patroon A-고 나서 B is bruikbaar voor “nadat A, B”, en V-(으)ㄹ 수 있어요 voor “kunnen V”.