Een shirt ruilen voor een grotere maat | Leer koreaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 이 셔츠를 샀어요.

   Ik heb dit shirt gekocht.

   이

   dit

   셔츠

   shirt

   를

   markering van het lijdend voorwerp

   샀어요

   heb gekocht

   Uitgebreide uitleg

   이 betekent hier ‘dit’ en staat vóór 셔츠 om een zelfstandig naamwoord aan te wijzen. In het Koreaans staat een aanwijzend woord vóór het zelfstandig naamwoord: 이 + zelfstandig naamwoord = ‘dit/deze …’. De precieze keuze hangt onder meer af van de afstand tot de spreker; hier geeft de vaste vertaling de betekenis ‘dit’. 셔츠 betekent ‘shirt’. Het is een leenwoord dat in deze zin als zelfstandig naamwoord wordt gebruikt. Een bruikbaar patroon is 이 셔츠 = ‘dit shirt’. 를 markeert 셔츠 als het lijdend voorwerp van de handeling. De vorm 를 wordt gebruikt na een zelfstandig naamwoord dat op een klinker eindigt; na een medeklinker staat doorgaans 을. Bijvoorbeeld: 빵을 먹어요 = ‘Ik eet brood’; 커피를 마셔요 = ‘Ik drink koffie.’ 샀어요 is de beleefde verleden-tijdsvorm van 사다, ‘kopen’. De vorming is 사다 → stam 사- + verleden tijd -았- + beleefde uitgang -어요, met samentrekking tot 샀어요. Het betekent hier ‘heb gekocht’ of ‘kocht’. De vorm drukt dus een voltooide handeling in het verleden uit. Bijvoorbeeld: 책을 샀어요. = ‘Ik heb een boek gekocht.’ Samen vormen 이 셔츠를 en 샀어요 de structuur ‘dit shirt + als lijdend voorwerp + heb gekocht’. Het onderwerp, in de Nederlandse vertaling ‘ik’, wordt in de Koreaanse zin niet afzonderlijk uitgesproken; uit de vaste vertaling blijkt dat de handelende persoon ‘ik’ is. De volledige betekenis is daarom: ‘Ik heb dit shirt gekocht.’

2. 이 셔츠가 안 맞아요.

   Het past niet.

   이

   dit/deze

   셔츠

   shirt

   안

   niet

   맞아요

   past

   Uitgebreide uitleg

   이 staat vóór 셔츠 en betekent hier “dit/deze”. Het is een aanwijzend woord dat een nabij gepresenteerd zelfstandig naamwoord bepaalt. De vorm 이 verandert hier niet mee met het zelfstandig naamwoord. Een herbruikbaar patroon is 이 + zelfstandig naamwoord, bijvoorbeeld 이 책 — “dit boek”. 셔츠 betekent “shirt” en is een zelfstandig naamwoord. In 이 셔츠가 wordt het onderwerp gevormd door de woordgroep 이 셔츠 plus het onderwerpmarkerende partikel 가; 이 zelf is dus niet het partikel. Een vergelijkbaar patroon is 이 책이 좋아요 — “Dit boek is goed/leuk.” 안 staat direct vóór 맞아요 en maakt de daaropvolgende toestand negatief: “niet”. Het is een korte gewone ontkenning vóór een werkwoord of beschrijvend werkwoord. 맞아요 betekent hier “past”, terwijl 안 맞아요 betekent “past niet”. 맞아요 is een beleefde, informele vorm van 맞다, hier in de betekenis “passen” of “goed aansluiten”. 맞다 kan in andere contexten ook “gelijk hebben” of “juist zijn” betekenen, maar de betekenis “passen” past hier bij het shirt en de vaste vertaling. De uitgang -아요 maakt de vorm beleefd-informeel. Voorbeeld: 이 신발이 잘 맞아요. — “Deze schoenen passen goed.” Samen vormt 이 셔츠가 안 맞아요 de structuur onderwerp + 안 + 맞아요: “Dit shirt past niet.” 이 셔츠가 markeert het shirt als onderwerp, 안 ontkent het passen en 맞아요 drukt die toestand beleefd uit.

3. 영수증과 택을 아직 가지고 계세요?

   Hebt u de bon en het kaartje nog?

   영수증

   bon

   과

   en

   택

   kaartje

   아직

   nog

   가지고 계세요?

   hebt u bij u?

   Uitgebreide uitleg

   영수증 betekent hier “bon” of “ontvangstbewijs”. Het is een zelfstandig naamwoord. Een bruikbaar voorbeeld is 영수증을 주세요. — “Geef me de bon, alstublieft.” De vorm 영수증을 gebruikt de objectmarkeerder 을; die hoort niet bij het woord zelf. 과 verbindt hier twee zelfstandige naamwoorden: 영수증과 택 betekent “de bon en het kaartje”. Na een klinker wordt vaak 와 gebruikt, terwijl 과 na een medeklinker staat; 영수증 eindigt op een medeklinker. Deze vorm drukt verbinding uit, niet een aantal. 택 verwijst hier, volgens de vaste vertaling en de context van het shirt, naar het kaartje of label. Het is een zelfstandig naamwoord. Een mogelijke herbruikbare combinatie is 택을 떼다 — “het kaartje/label verwijderen”. Dat voorbeeld is nieuw en komt niet uit de aangeleverde dialoog. 아직 betekent hier “nog”. Het geeft aan dat het bezit of de toestand tot het bedoelde moment voortduurt. Het staat vóór de uitdrukking waarop het betrekking heeft. 아직 안 왔어요. betekent bijvoorbeeld “Hij/zij is nog niet gekomen”; dit is een nieuw voorbeeld. 가지고 계세요? is een beleefde vraag met de betekenis “hebt u bij u?” of “bewaart u het?” 가지고 komt van 가지다, “hebben, bij zich hebben”, en wordt hier verbonden met 계세요, de beleefde tegenwoordige vorm van het eerbiedige 계시다. 계시다 verhoogt de aangesprokene; het betekent hier niet dat de luisteraar op een bepaalde plaats zit of staat. De combinatie 가지고 있다 drukt bezit of het bij zich houden van iets uit. Een voorbeeld is 여권을 가지고 있어요. — “Ik heb mijn paspoort bij me.” De vraagvorm -세요? maakt de uiting beleefd. In 가지고 계세요? wordt dus beleefd gevraagd of de aangesprokene de genoemde zaken nog bij zich heeft. 영수증과 택 is het gezamenlijke object, en 아직 voegt de betekenis “nog” toe. Samen betekent de zin: “Hebt u de bon en het kaartje nog?”

4. 둘 다 가방 안에 넣어 두었어요.

   Ik heb ze allebei in de tas bewaard.

   둘 다

   allebei

   가방

   tas

   안에

   in; binnenin

   넣어 두었어요

   heeft erin gelegd en daar bewaard

   Uitgebreide uitleg

   둘 다 betekent hier “allebei”: het verwijst naar de twee eerder genoemde voorwerpen. 둘 is het telwoord “twee” en 다 voegt de betekenis “beide, zonder uitzondering” toe. Bijvoorbeeld: 둘 다 좋아요. — “Ik vind ze allebei leuk.” 가방 betekent “tas”. Het is een zelfstandig naamwoord; in andere zinnen kan het bijvoorbeeld als onderwerp of object worden gebruikt. Voor “in de tas” staat hier 가방 안에: 안 betekent “binnenkant” en -에 markeert de plaats waar iets is. 안에 geeft dus de binnenruimte als locatie aan. Het is een ander patroon dan alleen 가방에, dat algemener “naar/in de tas” kan betekenen; 가방 안에 benadrukt dat iets zich binnenin de tas bevindt. Voorbeeld: 책이 가방 안에 있어요. — “Het boek zit in de tas.” 넣어 두었어요 bestaat uit 넣다 (“erin doen, ergens in plaatsen”) en 두다 (“laten staan/liggen” of “bewaren”). De vorm 넣어 is de verbindingsvorm van 넣다; daarna geeft 두다 aan dat het resultaat behouden is: iets is erin gelegd en daar bewaard. 두었어요 is de beleefde verleden vorm van 두다 in deze constructie. Het onderwerp wordt in het Koreaans weggelaten; volgens de vaste vertaling is dat hier “ik”. Samen vormen 가방 안에 en 넣어 두었어요 het patroon “iets in de tas doen en het daar bewaren”. 둘 다 is het object: de twee eerder genoemde dingen zijn allebei in de tas gelegd en daar bewaard. De hele zin betekent daarom: “Ik heb ze allebei in de tas bewaard.”

5. 그럼 반품이나 교환을 도와드릴 수 있어요.

   Dan kan ik u helpen met een retour of een ruiling.

   그럼

   dan / in dat geval

   반품

   retour

   교환

   ruiling

   도와드릴

   u helpen

   수 있어요

   kunnen

   Uitgebreide uitleg

   그럼 betekent hier “dan” of “in dat geval” en leidt de aangeboden hulp in. 반품 betekent hier een retour: het terugbrengen of terugsturen van een artikel. 교환 betekent “ruiling” of “omruiling”. In 반품이나 교환 verbindt -이나 de twee mogelijkheden met de betekenis “of”. De partikel staat hier aan 반품 als 반품이나, niet aan 교환; de reeks noemt alternatieven zonder te beweren dat er een vast aantal handelingen zal plaatsvinden. 도와드릴 is gebaseerd op 돕다, “helpen”. In deze vorm verschijnt de stam als 도와-; daarna staat 드리다 als bescheiden dienstverlenende vorm voor iemand aan wie de spreker respect toont. De vorm 도와드릴 eindigt op -ㄹ en staat vóór 수 있다 in het patroon V-(으)ㄹ 수 있다, “kunnen [werkwoord]”. Voorbeeld: 도와드릴 수 있어요. — “Ik kan u helpen.” Dit toont dezelfde beleefde aanbodsvorm, zonder het object uit de vaste zin. 수 있어요 vormt samen met 도와드릴 de beleefde vorm van “kunnen”: V-(으)ㄹ 수 있어요. Binnen deze constructie betekent het geheel dat de spreker iets kan doen; het wordt hier niet afzonderlijk vertaald als “mogelijkheid”. Samen ontstaat de volgorde 그럼 + 반품이나 교환 + 도와드릴 수 있어요: “Dan kan ik u helpen met een retour of een ruiling.” De zin biedt hulp aan met de genoemde retour- of ruilingsoptie, maar zegt niet dat beide handelingen zullen plaatsvinden.

6. 더 큰 사이즈로 교환하고 싶어요.

   Ik wil het liever ruilen voor een grotere maat.

   더 큰

   groter

   사이즈

   maat

   교환하고 싶어요

   willen ruilen

   Uitgebreide uitleg

   더 큰 betekent hier “groter”. 크다 is het basiswoord “groot”; vóór een zelfstandig naamwoord verschijnt het als 큰, dus 큰 사이즈 is “een grote maat”. 더 maakt de vergelijking expliciet: 더 큰 is “groter”. Een bruikbaar patroon is 더 + beschrijvend woord, bijvoorbeeld 더 빠른 버스 — “een snellere bus”. 사이즈 betekent “maat” en wordt in deze context gebruikt voor de maat van een kledingstuk. Samen vormen 더 큰 사이즈 de woordgroep “een grotere maat”; de vergelijking hoort bij 크다/큰, niet bij het zelfstandig naamwoord 사이즈. 교환하고 싶어요 betekent hier “wil ruilen”. 교환하다 is het basiswerkwoord “ruilen” of “omruilen”. In 교환하고 staat -고, waarmee dit werkwoord verbonden wordt met 싶어요. -고 싶다 drukt uit dat de spreker iets wil doen: 바꾸고 싶어요 — “Ik wil het veranderen/omruilen.” 싶어요 is de beleefde vorm van 싶다; het werkwoord ervoor krijgt daarbij de vorm -고. De volledige structuur is 더 큰 사이즈로 교환하고 싶어요: -로 markeert hier de maat waarnaar iets wordt omgeruild, dus letterlijk ongeveer “ik wil ruilen naar een grotere maat”. In combinatie met de vaste vertaling betekent de hele zin: “Ik wil het liever ruilen voor een grotere maat.”

7. 셔츠를 입지 않았다면 가능할 것 같아요.

   Dat moet kunnen als het shirt niet gedragen is.

   셔츠

   shirt

   입지 않았다면

   als het niet gedragen is

   가능할 것 같아요

   lijkt mogelijk

   Uitgebreide uitleg

   셔츠 betekent hier “shirt”. De vorm krijgt het objectmarker -를: 셔츠를 is dus “het shirt” als object van de handeling die volgt. Voorbeelden: 바지를 입어요 = “Ik draag een broek”; 셔츠를 사요 = “Ik koop een shirt”. 입지 않았다면 komt van 입다 (“aantrekken; dragen”). 입지 않다 maakt daarvan de ontkenning: “niet aantrekken/dragen”. In deze vorm staat 않았다 in een verleden of voltooide vorm, en -다면 maakt er een voorwaarde van: “als …” of “als het zo is dat …”. In combinatie met kleding kan de vaste vertaling dit natuurlijk weergeven als “als het shirt niet gedragen is”. De zin zegt niet expliciet wie het shirt niet draagt; dat blijft uit de vorm zelf onbepaald. Vergelijk: 입었다면 = “als het gedragen/aangetrokken is”, zonder 지 않다. 가능할 것 같아요 is een beleefde uitdrukking voor “lijkt mogelijk” of “ik denk dat het mogelijk is”. 가능하다 betekent “mogelijk zijn”; 가능할 is de vorm vóór 것 같아요. Het patroon 동사/형용사-(으)ㄹ 것 같아요 drukt een inschatting uit, bijvoorbeeld 비가 올 것 같아요 = “Ik denk dat het gaat regenen.” Hier is 것 같다 geen harde verzekering, maar een voorzichtige beoordeling. Samen betekent de voorwaarde 셔츠를 입지 않았다면 “als het shirt niet gedragen is”, en 가능할 것 같아요 “lijkt het mogelijk”. De volledige betekenis is dus: “Dat moet kunnen als het shirt niet gedragen is.”

8. 더 큰 사이즈는 어디에서 입어 볼 수 있나요?

   Waar kan ik de grotere maat passen?

   더 큰

   groter

   사이즈

   maat

   어디에서

   waar

   입어 볼

   passen; uitproberen

   수 있나요?

   kan het?

   Uitgebreide uitleg

   더 큰 betekent hier “grotere”. 큰 is de vorm van het bijvoeglijke werkwoord 크다 (“groot”) die vóór een zelfstandig naamwoord staat. 더 voegt de vergelijking “meer” toe: 큰 사이즈 = een grote maat, 더 큰 사이즈 = een grotere maat. Het is dus 크다 dat deze vorm krijgt, niet 사이즈. 사이즈 betekent “maat” en is een zelfstandig naamwoord. Samen met 더 큰 vormt het 더 큰 사이즈: “de grotere maat”. 어디에서 betekent “waar”. 어디 is het vraagwoord “waar”; -에서 markeert de plaats waar een handeling plaatsvindt. In een andere zin: 어디에서 만나요? — “Waar spreken we af?” 입어 볼 komt van 입다 (“dragen; aantrekken”) plus 보다 (“zien”), in de constructie -어 보다: iets proberen of uitproberen. 입어 보다 betekent daardoor “iets passen”, letterlijk ongeveer “proberen het aan te trekken”. 입어 볼 is de vorm die hier vóór de volgende constructie staat. In een voorbeeld als 이 신발을 신어 보세요. betekent 신어 보세요 “probeer deze schoenen eens aan”. 수 있나요? maakt een beleefde vraag naar mogelijkheid of kunnen. Het herbruikbare patroon is werkwoord + -(으)ㄹ 수 있다 (“kunnen ...”); als vraag wordt dat hier ... 수 있나요?. De volledige werkwoordelijke combinatie is dus 입어 볼 수 있나요? — “kan ik het passen?” Samen betekent 더 큰 사이즈는 어디에서 입어 볼 수 있나요?: “Waar kan ik de grotere maat passen?” 는 na 사이즈 markeert “de grotere maat” als het onderwerp/thema van de vraag. De vraag zoekt de plaats (어디에서) waar de handeling van passen (입어 볼 수 있나요) mogelijk is.

9. 탈의실은 저 진열대 뒤에 있어요.

   De paskamers zijn achter die display.

   탈의실

   paskamer(s)

   저

   die

   진열대

   display

   뒤에

   achter

   있어요

   is aanwezig

   Uitgebreide uitleg

   탈의실 betekent hier ‘paskamer’. Het is een zelfstandig naamwoord; het meervoud wordt in deze zin niet met een aparte uitgang gemarkeerd. De vertaling maakt duidelijk dat het om paskamers gaat. In een andere context kan 탈의실 ook naar één paskamer verwijzen. 저 betekent ‘die’ voor iets dat relatief ver van de spreker staat. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het bepaalt: 저 진열대 = ‘die display’. Het onderscheid met 이 (‘deze’, dichtbij de spreker) en 그 (‘die/dat’, doorgaans bij de hoorder of al eerder genoemde zaak) helpt bij het kiezen van de vorm. Hier bepaalt 저 het volgende woord 진열대; het is niet zelf het woord voor de display. 진열대 betekent ‘display’ of ‘displayrek’: een rek of meubel waarop artikelen worden uitgestald. Een bruikbaar patroon is 저 + zelfstandig naamwoord, bijvoorbeeld 저 문 = ‘die deur’. Dat voorbeeld introduceert een nieuw object en is geen extra feit uit de bronzin. 뒤에 betekent letterlijk ‘achteraan/achter’. Het bestaat hier uit 뒤 (‘achterkant; achterzijde’) plus -에, de plaatsaanduiding die een locatie markeert. In 진열대 뒤에 betekent het dus ‘achter de display’. Voor een andere plaats kan hetzelfde patroon worden gebruikt, bijvoorbeeld 문 뒤에 = ‘achter de deur’. 있어요 is de beleefde tegenwoordige vorm van 있다, ‘zich bevinden’ of ‘aanwezig zijn’. Met een plaatsbepaling beschrijft 있다 waar iets of iemand is; daarom past het hier bij een locatie. De vorm 있어요 is beleefd en informeel in stijl. Het onderwerp van 있다 is hier 탈의실은, terwijl 뒤에 de plaats aangeeft. In het geheel markeert 은 in 탈의실은 het onderwerp als gespreksonderwerp. Het patroon X은/는 Y에 있어요 betekent ‘X bevindt zich op/in/aan Y’. Hier is X de paskamer(s) en Y 저 진열대 뒤, ‘achter die display’. Samen betekent de zin: ‘De paskamers zijn achter die display.’