Boodschappen doen met een lijstje | Leer koreaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 장보기 목록대로 하자.

   Laten we ons aan het boodschappenlijstje houden.

   장보기

   boodschappen doen

   목록대로

   volgens de lijst

   하자

   laten we doen

   Uitgebreide uitleg

   장보기 betekent hier “boodschappen doen” en functioneert als een zelfstandig naamwoord: letterlijk gaat het om het doen van boodschappen. Het is gebaseerd op 장보다 (“boodschappen doen”); 장보기 kan dus bijvoorbeeld in een samenstelling of als onderwerp voorkomen. Voorbeeld: 장보기가 필요해요. — “Boodschappen doen is nodig.” 목록대로 bestaat uit 목록 (“lijst”) en -대로 (“volgens; overeenkomstig”). -대로 geeft aan dat iets de inhoud, volgorde of instructie van iets volgt. Hier gaat het om handelen volgens de boodschappenlijst. Voorbeeld: 계획대로 하세요. — “Doe het volgens het plan.” 하자 is de vorm van 하다 (“doen”) met de voorsteluitgang -자: “laten we doen”. Deze vorm is informeel en stelt een gezamenlijke handeling voor; het onderwerp is dus niet alleen de spreker. In deze zin combineert 하자 met 목록대로 tot de betekenis “laten we het volgens de lijst doen”. Samen betekent 장보기 목록대로 하자. natuurlijk: “Laten we ons aan het boodschappenlijstje houden.” 장보기 목록 is het boodschappenlijstje, -대로 geeft “volgens” aan en 하자 maakt er een informeel gezamenlijk voorstel van.

2. 그러면 너무 많이 사지 않을 거야.

   Dan kopen we waarschijnlijk niet te veel.

   그러면

   dan; in dat geval

   너무 많이

   te veel

   사지

   kopen

   않을 거야

   zal niet

   Uitgebreide uitleg

   그러면 betekent hier “dan” of “in dat geval”. Het verwijst naar de voorafgaande situatie of het zojuist genoemde plan: als we ons aan de lijst houden, volgt deze conclusie. Het is een herbruikbare overgang naar een gevolgtrekking. Voorbeeld: 그러면 시작하자. — “Dan laten we beginnen.” 너무 많이 betekent “te veel”. 많이 betekent “veel” en beschrijft hier de hoeveelheid van het kopen; 너무 maakt die hoeveelheid boven de bedoelde grens. 많이 kan ook zonder 너무 voorkomen: 많이 샀어. — “Ik heb veel gekocht.” 사지 komt van het werkwoord 사다, “kopen”. In deze zin is 사- de werkwoordstam met -지, de vorm die vóór de ontkenning 않다 staat. De volledige combinatie 사지 않다 betekent “niet kopen”. Het is dus niet nodig om 사지 als een afzonderlijk werkwoord met een eigen betekenis te leren. Voorbeeld: 이것을 사지 마세요. — “Koop dit alstublieft niet.” 않을 거야 vormt samen met het voorafgaande 사지 de ontkenning en de toekomstige voorspelling of verwachting. 않다 is het hulpwerkwoord voor “niet doen”; na 사- verschijnt het als 사지 않다. -ㄹ 거야 wordt hier aan de ontkende werkwoordgroep gekoppeld en geeft informeel aan wat volgens de spreker zal gebeuren of waarschijnlijk zal gebeuren. Het onuitgedrukte onderwerp is in de vaste vertaling “we”. Voorbeeld: 오늘은 늦지 않을 거야. — “We zullen vandaag waarschijnlijk niet te laat zijn.” Samen betekent 그러면 + 너무 많이 + 사지 않을 거야: “Dan zullen we waarschijnlijk niet te veel kopen.” 그러면 verbindt de conclusie met de voorafgaande situatie, 너무 많이 geeft de begrensde hoeveelheid aan, en 사지 않을 거야 zegt dat het kopen volgens de spreker niet zal plaatsvinden in die mate. De informele eindvorm 거야 past bij een gesprekssituatie.

3. 파스타와 쌀은 어디에 있어?

   Waar staan de pasta en de rijst?

   파스타

   pasta

   와

   en

   쌀

   rijst

   은

   topicmarkering

   어디에

   waar

   있어?

   zijn er?

   Uitgebreide uitleg

   파스타 betekent hier “pasta”. Het is een leenwoord en blijft in deze zin onveranderd. Voorbeeld: 파스타를 먹어요. — “Ik eet pasta.” 와 betekent “en” en verbindt hier 파스타 met 쌀. Na een klinker wordt deze vorm gebruikt; na een medeklinker verschijnt doorgaans 과. Voorbeeld: 빵과 우유 — “brood en melk”. 쌀 betekent “rijst”, specifiek rijst als ingrediënt of ongekookte korrel. Het is niet hetzelfde als 밥, dat meestal gekookte rijst of een maaltijd betekent. Voorbeeld: 쌀을 사요. — “Ik koop rijst.” 은 markeert 파스타와 쌀 als het onderwerp waarover de vraag gaat. Na een medeklinker wordt 은 gebruikt; na een klinker staat doorgaans 는. Hier volgt het na de volledige naamwoordgroep, niet alleen na het laatste afzonderlijke woord. 어디에 betekent “waar” met de betekenis “op/in welke plaats”. 어디 is “waar” en 에 markeert de plaats waar iets zich bevindt. Voorbeeld: 책은 어디에 있어요? — “Waar is het boek?” 있어? is een informele vraagvorm van 있다, “zich bevinden / er zijn”. In combinatie met 어디에 vraagt deze vorm naar de locatie. De vorm 있어? is informeel; 있어요? is beleefder in gewone gesprekken. Hoewel de Nederlandse vertaling “staan” gebruikt, zegt het Koreaanse werkwoord hier niet specifiek dat de producten rechtop staan. Voorbeeld: 열쇠가 가방에 있어. — “De sleutel zit in de tas.” Samen vormt 파스타와 쌀은 het onderwerp “de pasta en de rijst”, 어디에 vraagt naar de plaats en 있어? vraagt informeel waar ze zich bevinden. De volledige betekenis is dus: “Waar zijn de pasta en de rijst?” In de gegeven context kan het antwoord de afdeling met droge etenswaren noemen.

4. 건조 식품 코너에 있어.

   Ze staan in het gangpad met droge etenswaren.

   건조

   droog; gedroogd

   식품

   voedingsmiddel; voedingswaren

   코너

   hoek; afdeling

   에 있어

   zich bevinden in/op

   Uitgebreide uitleg

   건조 betekent hier “droog” of, in de combinatie met voedsel, “gedroogd”. Het staat vóór 식품 als eerste deel van een samenstelling; het is hier niet de vervoegde vorm van een werkwoord. Bijvoorbeeld: 건조 과일 betekent “gedroogd fruit”. 식품 betekent “voedingsmiddel” of “voedingswaren”. Samen betekent 건조 식품 “droge/gedroogde voedingswaren”: een soort of categorie voedsel, niet noodzakelijk één afzonderlijk product. 코너 is een leenwoord dat letterlijk naar een hoek kan verwijzen en in een winkel ook een afdeling of sectie kan aanduiden. In 건조 식품 코너 betekent het “afdeling voor droge voedingswaren”. 에 있어 bestaat uit de plaatsmarkeerder 에 en 있어, de informele vorm van 있다. 에 geeft de plaats aan; 있어 zegt hier dat iets zich daar bevindt. 있다 kan in andere contexten ook bestaan of aanwezig zijn uitdrukken, maar hier gaat het om een locatie. Samen vormt 건조 식품 코너에 있어 de betekenis “zich in de afdeling voor droge voedingswaren bevinden”. Volgens de voorafgaande vraag zijn de pasta en de rijst de dingen die daar staan. De volledige betekenis is dus: “Ze staan in het gangpad met droge etenswaren.”

5. 이게 우리가 지난번에 산 파스타야.

   Dit is de pasta die we de vorige keer hebben gekocht.

   이게

   dit

   우리가

   wij

   지난번에

   de vorige keer

   산

   gekocht

   파스타야

   het is pasta

   Uitgebreide uitleg

   이게 is een spreektaalvorm van 이것이: 이것 betekent “dit” en -이 markeert het onderwerp. Volgens de vaste vertaling gaat het hier om het aangewezen item. In een formelere stijl kan 이것이 worden gebruikt; 이게 is alledaagser. 우리가 bestaat uit 우리 (“wij” in deze zin) en de onderwerpspartikel -가. Hier is 우리 de groep die de koopactie uitvoerde. Vergelijk als herbruikbaar patroon: 제가 샀어요 betekent “ik heb het gekocht”, terwijl 우리가 샀어요 betekent “wij hebben het gekocht”. 지난번에 betekent “de vorige keer”. 지난번 is het zelfstandig naamwoord voor “de vorige keer”, en -에 markeert hier het tijdstip of de gelegenheid. Het vormt dus een tijdsbepaling zonder dat er een aparte voorzetselvertaling nodig is. 산 komt van 사다, “kopen”. In 우리가 지난번에 산 파스타 staat 산 vóór 파스타 en beschrijft het welke pasta bedoeld is. Het werkwoord 사다 krijgt hier de bepalende vorm 산 voor een gebeurtenis in het verleden: 사다 → 산. Deze vorm hoort dus bij het werkwoord, niet bij het zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: 어제 산 빵 betekent “het brood dat gisteren is gekocht”; wie het heeft gekocht, wordt in dat voorbeeld niet genoemd. 파스타야 bestaat uit 파스타 (“pasta”) en de informele vorm -야 van de koppelvorm “zijn” na een zelfstandig naamwoord dat op een klinker eindigt. 파스타야 betekent hier “is pasta”. Na een medeklinker eindigt dezelfde informele koppelvorm op -이야, bijvoorbeeld 빵이야 (“het is brood”). De zin gebruikt daardoor een alledaags, niet-formeel register. De structuur is: 이게 + 우리가 지난번에 산 + 파스타야. Het middelste deel is een bepalende bijzin die vóór het zelfstandig naamwoord staat: ongeveer “die wij de vorige keer gekocht hebben” + “pasta”. Samen betekent de hele uiting: “Dit is de pasta die we de vorige keer hebben gekocht.”

6. 카트에 한 봉지 넣자.

   Laten we één pak in het karretje leggen.

   카트

   karretje

   한

   één

   봉지

   pak

   넣자

   laten we leggen

   Uitgebreide uitleg

   카트 betekent hier “karretje” en is het zelfstandig naamwoord voor de winkelwagen. Het woord staat met 에: 카트에 betekent “in/op het karretje” als plaats waar iets terechtkomt. 에 kan ook een andere relatie uitdrukken, bijvoorbeeld een tijdstip; de precieze betekenis komt uit het werkwoord en de context. 한 is de vorm van het telwoord 하나 (“één”) die vóór een zelfstandig naamwoord wordt gebruikt. Samen met 봉지 geeft het hier expliciet één pak aan. Vergelijk: 두 봉지 betekent “twee pakken”; 한 is dus niet alleen een onbepaald lidwoord. 봉지 betekent “zakje” of “pak” en is ook een tel-eenheid voor inhoud die in een zak of verpakking zit. In deze zin wordt het gecombineerd met 한: 한 봉지 = “één pak”. Een voorbeeld is 우유 한 봉지 — “één pak melk”. 넣자 komt van het werkwoord 넣다, “erin doen” of “ergens in plaatsen”. De uitgang -자 maakt hier een voorstel in de eerste persoon meervoud: “laten we …”. De stam blijft herkenbaar in de vorm 넣-; 넣자 is dus niet de beleefde gebiedende wijs, maar een voorstel dat de spreker ook zelf omvat. Voorbeeld: 책을 가방에 넣자. — “Laten we het boek in de tas doen.” De delen worden als volgt gecombineerd: 카트에 markeert het karretje als bestemming of plaats, 한 봉지 is het voorwerp “één pak”, en 넣자 stelt voor om dat voorwerp erin te plaatsen. De volledige betekenis is daarom: “Laten we één pak in het karretje leggen.”

7. 그다음에는 우유만 필요해.

   Daarna hebben we alleen nog melk nodig.

   그다음에는

   daarna

   우유만

   alleen melk

   필요해

   nodig zijn

   Uitgebreide uitleg

   그다음에는 betekent hier “daarna”. 그다음 verwijst naar de volgende stap; -에는 bestaat uit -에 (een tijds- of plaatsaanduiding) en -는 (een topic- of contrastpartikel). In deze zin markeert het de volgende stap in de volgorde. Voorbeeld: 그다음에는 집에 가요. — “Daarna ga ik naar huis.” 우유만 betekent “alleen melk”. 우유 is het zelfstandig naamwoord “melk” en -만 beperkt de keuze tot het woord ervoor. -만 is een apart partikel en maakt geen deel uit van het zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: 물만 주세요. — “Geef alstublieft alleen water.” 필요해 is de informele, niet-beleefde tegenwoordige vorm van 필요하다, “nodig zijn”. Bij 하다 verandert de ha-da-vorm in de 해-vorm; zo ontstaat 필요해. Deze vorm drukt op zichzelf geen persoon of expliciet onderwerp uit. In de vaste vertaling wordt het weggelaten onderwerp door de context weergegeven als “we”. Voorbeeld: 시간이 필요해요. — “Ik heb tijd nodig.” 필요해요 is de beleefde vorm; 필요해 in de vaste zin is dat niet. Samen betekent 그다음에는 우유만 필요해: “Daarna is alleen melk nodig.” De vaste Nederlandse vertaling maakt het door de context ondersteunde onderwerp expliciet: “Daarna hebben we alleen nog melk nodig.”

8. 그럼 바로 계산대로 가면 돼.

   Dan kunnen we meteen naar de kassa.

   그럼

   dan / in dat geval

   바로

   meteen

   계산대

   kassa

   가면 돼

   je hoeft alleen maar te gaan

   Uitgebreide uitleg

   그럼 sluit aan op wat eerder is gezegd en betekent hier “dan” of “in dat geval”. Het kan een volgende stap of conclusie inleiden. In deze zin verwijst het naar de handeling die daarna wordt genoemd. 바로 betekent hier “meteen” en benadrukt dat er geen tussenstap of uitstel is. Het kan ook “rechtstreeks” betekenen; in deze zin past de betekenis “meteen” bij de vaste vertaling. 계산대 is een zelfstandig naamwoord voor de kassa, de plaats waar je afrekent. Het kan in andere zinnen ook als plaatsaanduiding met een richtingsvorm worden gebruikt, zoals in 계산대에 가요 — “Ik ga naar de kassa.” 가면 돼 bestaat uit 가다 (“gaan”), de voorwaardelijke vorm 가면 (“als je gaat / door te gaan”), en 돼, een vorm van 되다 (“goed zijn / kunnen”). Samen drukt V-면 돼 uit dat het voldoende of toegestaan is om handeling V uit te voeren: “je hoeft alleen maar te …” of “je kunt gewoon …”. Het onderwerp is in het Koreaans weggelaten; in de vaste vertaling wordt dat als “we” weergegeven. Bijvoorbeeld: 여기서 기다리면 돼요. — “Je hoeft alleen maar hier te wachten.” Als geheel betekent 그럼 바로 계산대로 가면 돼.: “Dan kunnen we meteen naar de kassa.” De delen bouwen dit op als: “dan” + “meteen” + “naar de kassa” + “het volstaat om te gaan”. De vorm 돼 is informeel; een beleefde variant is 가면 돼요.