Een plan aanpassen en je verontschuldigen | Leer koreaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 미안해요, 우리 계획을 바꿔야 해요.

   Het spijt me, ik moet ons plan aanpassen.

   미안해요

   Het spijt me

   우리

   ons

   계획

   plan

   바꿔야 해요

   moet aanpassen

   Uitgebreide uitleg

   미안해요 betekent hier “het spijt me”. Het is een beleefde 해요-vorm van 미안하다, “het spijtig zijn / zich verontschuldigen”. De vorm is een vaste, alledaagse manier om excuses aan te bieden; ze zegt niet op zichzelf waarom iemand zich verontschuldigt. 우리 betekent hier “ons” en staat vóór 계획 om bezit of verbondenheid aan te geven: “ons plan”. In het Koreaans kan 우리 ook “wij/ons” als zelfstandig voornaamwoord betekenen; hier wordt het door het daaropvolgende zelfstandig naamwoord bezittelijk gebruikt. 계획 betekent “plan”. In 계획을 krijgt het de objectmarkeerder 을; daardoor is het plan het object van de handeling die volgt. Een bruikbaar patroon is zelfstandig naamwoord + 을/를 voor het object van een werkwoord. 바꿔야 해요 betekent “moet aanpassen/veranderen”. De vorm 바꿔 komt van 바꾸다, “veranderen of aanpassen”; vóór -어야 하다 wordt 바꾸어야 verkort tot 바꿔야. -어야 하다 drukt noodzakelijkheid uit, en 해요 is hier de beleefde vorm van 하다 in die constructie. Het werkwoord 바꾸다 is dus zelf het woord dat de verandering uitdrukt; 해야 해요 maakt er “moeten” van. Voorbeeld: 계획을 바꿔야 해요. — “Ik moet het plan aanpassen.” Samen vormen de delen 미안해요, 우리 계획을 바꿔야 해요. de betekenis: “Het spijt me, ik moet ons plan aanpassen.” De komma scheidt de verontschuldiging van de mededeling over wat noodzakelijk is. De hele zin is beleefd en geschikt voor een gewone gesprekssituatie.

2. 제가 떠나기 전에 말해 줘서 다행이에요.

   Ik ben blij dat je het me vertelde voordat ik wegging.

   제가

   ik

   떠나기 전에

   voordat ik vertrek

   말해 줘서

   omdat je het me vertelde

   다행이에요

   dat is een opluchting; ik ben blij

   Uitgebreide uitleg

   제가 betekent hier “ik” als onderwerp. De vorm bestaat uit 저 (“ik”, de bescheiden vorm tegenover 나) plus de onderwerpmarker 가. In 제가 떠나기 전에 is 제가 het onderwerp van het vertrek. Voorbeeld: 제가 할게요. — “Ik zal het doen.” 떠나기 전에 betekent “voordat ik vertrek” of, in de vaste vertaling, “voordat ik wegging”. 떠나다 is het werkwoord “vertrekken”; 떠나기 maakt van dat werkwoord een naamwoordelijke vorm, en 전에 betekent “vóór”. De vorm 떠나기 markeert op zichzelf geen verleden tijd; de tijd blijkt hier uit de situatie en de vaste vertaling. Voorbeeld: 자기 전에 이를 닦아요. — “Ik poets mijn tanden voordat ik ga slapen.” 말해 줘서 komt van 말하다 (“zeggen, vertellen”) en 주다 (“geven”, hier in de constructie “iets voor iemand doen”). 말해 주다 betekent “iemand iets vertellen” of “iets voor iemand zeggen”. De vorm 말해 줘서 is de verkorte vorm van 말해 주어서: -아서/-어서 verbindt deze woordgroep met het volgende deel en geeft hier de reden. Het onderwerp van 말해 staat niet uitgedrukt; de vaste vertaling identificeert die persoon als “je”. Ook de ontvanger is niet als afzonderlijk Koreaans woord uitgedrukt: de vaste vertaling maakt duidelijk dat het om “mij” gaat. Die ontvanger wordt dus niet door 제가 aangegeven; 제가 markeert het onderwerp van 떠나기. Voorbeeld: 알려 줘서 고마워요. — “Bedankt dat je het me hebt laten weten.” 다행이에요 is een beleefde beoordeling: “dat is een opluchting” of “gelukkig maar”. 다행이다 is de basisvorm; 이에요 is de beleefde vorm van de koppelingsuitdrukking na een vorm die op een medeklinker eindigt, zoals 다행. Het zegt niet letterlijk “blij” als emotiewoord, maar drukt uit dat de situatie gelukkig of geruststellend is. Daarom past de vaste vertaling “Ik ben blij dat …” goed. Voorbeeld: 늦지 않아서 다행이에요. — “Gelukkig ben je niet te laat.” Samen vormen de delen: 제가 떠나기 전에 (“voordat ik wegging”) + 말해 줘서 (“omdat je het me vertelde”) + 다행이에요 (“dat is een opluchting/ik ben blij”). De Koreaanse zin zegt dus: “Ik ben blij dat je het me vertelde voordat ik wegging.” De beleefde vorm maakt de uitspraak geschikt voor een beleefde alledaagse situatie.

3. 예상하지 못한 일이 생겼어요.

   Er kwam iets onverwachts tussen.

   예상하지 못한

   onverwacht

   일

   gebeurtenis; zaak

   생겼어요

   is gebeurd; is ontstaan

   Uitgebreide uitleg

   예상하지 못한 betekent hier ‘onverwacht’. De basisvorm is 예상하다, ‘verwachten’ of ‘voorzien’. In 예상하지 못하다 geeft 못하다 aan dat iets niet voorzien kon worden; de vorm 못한 staat vóór een zelfstandig naamwoord en beschrijft dat zelfstandig naamwoord. Bijvoorbeeld: 예상하지 못한 문제가 생겼어요. — ‘Er is een onverwacht probleem ontstaan.’ 일 betekent hier ‘gebeurtenis’ of ‘zaak’: iets dat is voorgevallen. Het woord kan in andere contexten ook ‘werk’ betekenen, maar die betekenis past hier niet bij de vaste vertaling. In 예상하지 못한 일 beschrijft 예상하지 못한 het soort gebeurtenis. 생겼어요 komt van 생기다, ‘ontstaan’ of ‘zich voordoen’. De vorm 생겼어요 is verleden tijd in een beleefde stijl: er is iets ontstaan of gebeurd. Bij 생기다 ligt de nadruk vaak op het verschijnen of ontstaan van iets, niet op wie het bewust heeft veroorzaakt. Bijvoorbeeld: 문제가 생겼어요. — ‘Er is een probleem ontstaan.’ Samen vormen 예상하지 못한 일 en 생겼어요 de betekenis: ‘Er is een onverwachte gebeurtenis ontstaan’ of natuurlijker in het Nederlands: ‘Er kwam iets onverwachts tussen.’ De Koreaanse zin zegt dat zo’n onverwachte gebeurtenis zich heeft voorgedaan; de deelnemers of precieze aard van die gebeurtenis worden niet nader genoemd.

4. 괜찮아요. 다른 날을 정할 수 있어요.

   Dat geeft niet. We kunnen een andere dag kiezen.

   괜찮아요

   Dat geeft niet; het is oké.

   다른

   andere

   날

   dag

   정할

   kiezen; bepalen

   수 있어요

   kunnen

   Uitgebreide uitleg

   괜찮아요 betekent hier dat iets geen probleem is of dat het oké is. Het is de beleefde vorm in de 해요-stijl van 괜찮다. In deze context stelt de spreker gerust na de onverwachte gebeurtenis uit de vorige zin. Voorbeeld: 오늘은 괜찮아요. — “Vandaag is het oké.” 다른 betekent “andere” en staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het beschrijft. Het is de attributieve vorm van 다르다 (“anders zijn”): 다르다 → 다른 vóór een zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: 다른 방법이 있어요. — “Er is een andere manier.” 날 is hier het zelfstandig naamwoord “dag”. De vorm blijft 날; in de zin krijgt het daarna het objectpartikel 을, waardoor 날을 ontstaat. 날 wordt vaak gebruikt voor een concrete dag of datum; 일 kan ook “dag” betekenen, maar heeft daarnaast onder andere de betekenis “werk” of “zaak”. Voorbeeld: 좋은 날이에요. — “Het is een mooie dag.” 정할 komt van het werkwoord 정하다, “bepalen” of “kiezen”. De vorm 정할 is 정하다 met -(으)ㄹ; vóór 수 있다 maakt die vorm deel uit van het patroon V-(으)ㄹ 수 있다, “kunnen V” of “de mogelijkheid hebben om V”. Het is dus niet de vorm van 날, maar van 정하다. Voorbeeld: 시간을 정할 수 있어요. — “We kunnen het tijdstip bepalen.” 수 있어요 vormt met 정할 de constructie 정할 수 있어요: “kunnen kiezen/bepalen”. 수 is in dit patroon een afhankelijk zelfstandig naamwoord dat de mogelijkheid aanduidt, en 있어요 is de beleefde vorm van 있다. De ontkenning gebruikt hetzelfde patroon met 없어요: 정할 수 없어요 — “We kunnen het niet bepalen.” Samen betekent 다른 날을 정할 수 있어요: “We kunnen een andere dag kiezen.” 다른 beschrijft 날, 날을 is het object van 정할, en 정할 수 있어요 zegt dat die handeling mogelijk is. Met 괜찮아요 ervoor wordt de volledige boodschap: “Dat geeft niet. We kunnen een andere dag kiezen.”

5. 이번 주 후반은 괜찮아요?

   Zou later deze week voor jou uitkomen?

   이번 주

   deze week

   후반

   de tweede helft; het latere deel

   괜찮아요

   is goed; komt uit

   Uitgebreide uitleg

   이번 주 betekent hier “deze week”. 이번 verwijst naar de huidige of bedoelde lopende periode; 주 is het zelfstandige naamwoord “week”. Samen vormt dit een gewone tijdsaanduiding: 이번 주 월요일 betekent bijvoorbeeld “maandag deze week”. 후반 betekent “het latere deel” of “de tweede helft”. In 이번 주 후반 gaat het dus om het latere deel van deze week, niet noodzakelijk om één exact genoemde dag. 후반 kan ook bij andere afgebakende periodes staan, bijvoorbeeld 달 후반 voor “het latere deel van de maand”. 괜찮아요 is de beleefde 해요-stijl van 괜찮다, “in orde zijn”, “goed zijn” of, bij een voorgestelde tijd, “uitkomen”. De vorm drukt hier geen meervoud of geslacht uit. In een vraag krijgt de uitdrukking door de vraagintonatie en het vraagteken de betekenis “komt dat uit?” of “is dat goed?”. Een bevestigend antwoord kan dezelfde vorm gebruiken: 괜찮아요. — “Dat is goed.” Samen betekent 이번 주 후반은 괜찮아요? letterlijk ongeveer “Is het latere deel van deze week goed?” Natuurlijk Nederlands is: “Zou later deze week voor jou uitkomen?” Het onderwerp of de persoon voor wie de tijd geschikt is, wordt in het Koreaans niet expliciet genoemd; de context maakt duidelijk dat het om de geschiktheid van dat tijdstip in de afspraak gaat.

6. 이번 주 후반이면 괜찮아요.

   Later deze week komt voor mij goed uit.

   이번 주

   deze week

   후반

   de tweede helft; het latere deel

   이면

   als het ... is

   괜찮아요

   komt goed uit; is prima

   Uitgebreide uitleg

   이번 주 betekent hier “deze week”. 이번 staat vóór 주 en vormt met het zelfstandig naamwoord een tijdsaanduiding; 주 betekent “week”. Een bruikbaar patroon is 이번 + tijdseenheid, bijvoorbeeld 이번 달 = “deze maand”. 후반 betekent “het latere deel” of “de tweede helft”. In combinatie met 이번 주 verwijst het naar het latere deel van deze week, zonder dat hier een precieze dag wordt genoemd. Het bijbehorende woord voor het eerdere deel is 초반, “het begin of de eerste helft”. 이면 bestaat uit 이다 (“zijn”) plus -면 (“als/wanneer”). Na een zelfstandig naamwoord maakt dit een voorwaardelijke formulering: N이면 = “als het N is” of, in een afspraakcontext, “als het N wordt/is”. Hier verbindt 후반 zich met de beoordeling in 괜찮아요; samen gaat het dus om de voorwaarde “als het later deze week is”. -면 kan ook met werkwoorden en beschrijvende woorden voorkomen, maar de vorm na 후반 is hier die van 이다. 괜찮아요 is de beleefde vorm in de 해요-stijl van 괜찮다. In deze zin betekent het niet alleen “in orde zijn”, maar “goed uitkomen” of “geschikt zijn” voor de spreker. De vorm 괜찮아요 is beleefd en staat hier als beoordeling van het voorgestelde tijdstip. Bijvoorbeeld: 내일 괜찮아요. — “Morgen komt goed uit.” Samen geeft 이번 주 후반이면 괜찮아요 de structuur tijdsaanduiding + -이면 + 괜찮아요: “Als het later deze week is, komt het goed uit.” In natuurlijk Nederlands, aansluitend bij de vaste vertaling, is dat: “Later deze week komt voor mij goed uit.”

7. 새 계획을 보내 줄 수 있어요.

   Ik kan je het nieuwe plan sturen.

   새

   nieuw

   계획

   plan

   보내

   sturen

   줄 수 있어요

   kunnen doen voor iemand

   Uitgebreide uitleg

   새 betekent hier ‘nieuw’ en staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het beschrijft. Het is een onveranderlijke vorm: 새 계획 betekent dus ‘een nieuw plan’. Voorbeeld: 새 책을 읽어요. — ‘Ik lees een nieuw boek.’ 계획 betekent ‘plan’. De vorm 계획을 maakt duidelijk dat het plan het directe object is van de handeling; 을 is hier de objectmarkeerder. De basisvorm van het zelfstandig naamwoord blijft 계획. Voorbeeld: 계획을 세워요. — ‘Ik maak een plan.’ 보내 komt van het werkwoord 보내다, ‘sturen’ of ‘verzenden’. In deze vorm is de stam verbonden met de volgende constructie: 보내다 → 보내 vóór 주다. Een gewone beleefde vorm zonder die constructie is 보내요, ‘ik stuur’. Voorbeeld: 파일을 보내요. — ‘Ik stuur een bestand.’ 줄 수 있어요 maakt samen met het voorafgaande werkwoord een mogelijkheid- of bekwaamheidsconstructie. 보내 줄 수 있어요 betekent hier ‘kan het voor jou sturen’: 주다 in -아/어 주다 voegt toe dat de handeling voor iemand wordt verricht, en -(으)ㄹ 수 있다 geeft aan dat iets mogelijk is of kan. 있어요 is de beleefde vorm van 있다 in deze constructie. Voorbeeld: 제가 도와줄 수 있어요. — ‘Ik kan je helpen.’ Het onderwerp kan in het Koreaans worden weggelaten; de vaste vertaling maakt hier duidelijk dat de spreker de handeling kan uitvoeren. Samen bestaat de zin uit 새 계획을 (‘het nieuwe plan’ als object), 보내 (‘sturen’) en 줄 수 있어요 (‘voor jou kan doen’). De volledige betekenis is: ‘Ik kan je het nieuwe plan sturen.’ In het Koreaans staat het object vóór het werkwoord, terwijl het Nederlandse ‘je’ de ontvanger weergeeft die door -아/어 주다 als begunstigde van het sturen wordt aangeduid.

8. 그럼 제 일정을 조정하는 데 도움이 돼요.

   Daarmee kan ik mijn planning aanpassen.

   그럼

   dan; in dat geval

   제

   mijn

   일정을

   planning

   조정하는

   aanpassen

   도움이 돼요

   helpt

   Uitgebreide uitleg

   그럼 is een verkorte vorm van 그러면 en betekent hier “dan” of “in dat geval”. Het verbindt de voorafgaande informatie met het gevolg in deze zin. Voorbeeld: 그럼 지금 시작해요. — Dan beginnen we nu. 제 betekent “mijn” en is de vaste verkorte vorm van 저의: 저 is een bescheiden vorm voor “ik”, en 의 drukt bezit uit. De vorm 제 verandert niet naar geslacht of meervoud. Voorbeeld: 제 이름은 수진이에요. — Mijn naam is Sujin. 일정을 bestaat uit 일정, “planning/schema”, en de objectmarkeerder 을. De planning is hier dus het object van de handeling. Voorbeeld: 일정을 확인해요. — Ik controleer de planning. 조정하는 komt van het werkwoord 조정하다, “aanpassen/regelen”. De vorm 조정하는 is de vorm die een handeling beschrijft vóór een daaropvolgend zelfstandig of afhankelijk element. In 조정하는 데 betekent dit ongeveer “bij het aanpassen”. De basisvorm is 조정하다; bijvoorbeeld 회의 시간을 조정해요. — We passen de tijd van de vergadering aan. 도움이 돼요 komt van 도움이 되다, “helpen” of “nuttig zijn”. 도움 is “hulp” en 이 markeert dit als het onderwerp; 돼요 is de beleefde tegenwoordige vorm van 되다. De combinatie V-는 데 도움이 되다 betekent “helpen bij het doen van V”. Voorbeeld: 이 정보가 준비하는 데 도움이 돼요. — Deze informatie helpt bij de voorbereiding. Samen betekent de zin: “Dan helpt het bij het aanpassen van mijn planning.” In de vaste vertaling wordt hetzelfde gevolg natuurlijk weergegeven als: “Daarmee kan ik mijn planning aanpassen.”