Een schroevendraaier lenen en een tijd afspreken om hem terug te brengen | Leer koreaans…

Uitleg van de zinnen

1. 작은 수리를 하려고 네 드라이버를 빌려도 될까?

   Kan ik je schroevendraaier lenen voor een kleine reparatie?

   작은

   klein

   수리를

   reparatie

   하려고

   om te doen

   네

   jouw

   드라이버를

   schroevendraaier

   빌려도 될까?

   mag ik lenen?

   Uitgebreide uitleg

   작은 betekent hier ‘kleine’ en staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het beschrijft. Het is de vorm van 작다 (‘klein’) die vóór een zelfstandig naamwoord wordt gebruikt: 작은 수리 = ‘een kleine reparatie’. Voorbeeld: 작은 가방 = ‘een kleine tas’. 수리를 betekent hier ‘een reparatie’ als datgene wat men wil doen. 수리 is het zelfstandig naamwoord ‘reparatie’; 를 markeert het lijdend voorwerp. Het woord kan in andere contexten ook naar repareren of onderhoud als activiteit verwijzen, maar hier gaat het om de reparatie in de uitdrukking 수리를 하다 (‘een reparatie uitvoeren’). 하려고 komt van 하다 (‘doen’) en drukt hier een bedoeling of doel uit: ‘om te doen’ of ‘met de bedoeling om te doen’. De vorm -려고 wordt aan de stam gekoppeld: 하- + -려고 → 하려고. In deze zin hoort het bij 수리를 하다, dus 수리를 하려고 betekent ‘om een reparatie te doen’. Voorbeeld: 공부하려고 도서관에 갔어요. = ‘Ik ging naar de bibliotheek om te studeren.’ 네 betekent hier ‘jouw’. Het is een vorm van 너의 (‘van jou’), vaak uitgesproken als 네 of in de omgangstaal als 니. Het bepaalt 드라이버, dus 네 드라이버 betekent ‘jouw schroevendraaier’. Deze vorm geeft bezit aan; het is niet het onderwerp van de zin. 드라이버를 betekent hier ‘schroevendraaier’ als lijdend voorwerp. 드라이버 is een leenwoord voor een schroevendraaier en 를 markeert dat deze wordt geleend. De uitgang 를 hangt aan het zelfstandig naamwoord, niet aan 네. Voorbeeld: 펜을 빌려요. = ‘Ik leen een pen.’ 빌려도 될까? is een vaste, herbruikbare manier om toestemming te vragen: ‘mag ik lenen?’ Het werkwoord is 빌리다 (‘lenen’ in de betekenis iets van iemand lenen); de vorm 빌려 is de verbindingsvorm. In -아/어도 되다 betekent 되다 letterlijk ongeveer ‘in orde zijn’, zodat de constructie vraagt of iets toegestaan is: 빌려도 될까? = ‘zou het oké zijn als ik het leen?’ De vraaguitgang -ㄹ까? maakt hier een informele vraag. Vergelijk 써도 될까? = ‘mag ik het gebruiken?’ Samen bouwt de zin op van doel naar voorwerp: 작은 수리를 하려고 = ‘voor een kleine reparatie’ of ‘om een kleine reparatie te doen’, 네 드라이버를 = ‘jouw schroevendraaier’, en 빌려도 될까? = ‘mag ik die lenen?’. De volledige betekenis is daarom: ‘Kan ik je schroevendraaier lenen voor een kleine reparatie?’ De vraag is informeel en geschikt voor een vertrouwde gesprekspartner.

2. 파란 공구함 안에 있어.

   Die ligt in de blauwe gereedschapskist.

   파란

   blauw

   공구함

   gereedschapskist

   안에

   erin; binnenin

   있어

   is er; bevindt zich

   Uitgebreide uitleg

   파란 beschrijft hier 공구함: “blauw”. De vorm komt van 파랗다 (“blauw zijn”). Voor een zelfstandig naamwoord gebruikt het Koreaans hier de attributieve vorm 파란, niet de basisvorm 파랗다. Voorbeeld: 파란 차 betekent “een blauwe auto”. 공구함 betekent “gereedschapskist”. Het is een zelfstandig naamwoord; in deze zin is het de plaats waar iets zich bevindt. Voorbeeld: 공구함이 커요. — “De gereedschapskist is groot.” 안에 betekent letterlijk “binnenin/in”. 안 betekent “binnenkant” en -에 markeert hier de plaats waar iets zich bevindt. Het is dus een locatie-uitdrukking: 공구함 안에 betekent “in de gereedschapskist”. 있어 is de informele, niet-honorifieke vorm van 있다, gebruikt voor het bestaan of bevinden van iets op een plaats. In deze zin betekent het “bevindt zich” of natuurlijker in het Nederlands “ligt”. Voor een persoon of voorwerp kan 있다 een locatie aangeven; het betekent hier niet “hebben”. Voorbeeld: 책상 위에 있어. — “Het ligt op het bureau.” Samen vormen 파란 공구함 안에 en 있어 de betekenis “bevindt zich in de blauwe gereedschapskist”. Het onderwerp is in het Koreaans weggelaten. Volgens de vaste vertaling en de voorafgaande context gaat het hier om de schroevendraaier uit de vorige zin; de Koreaanse zin noemt die niet opnieuw. De volledige vertaling is daarom: “Die ligt in de blauwe gereedschapskist.”

3. 선반 받침대를 조여야 해.

   Ik moet de planksteunen aandraaien.

   선반

   plank of schap

   받침대를

   de steun(en)

   조여야 해

   moet aandraaien

   Uitgebreide uitleg

   선반 betekent hier “plank” of “schap”. Het is een zelfstandig naamwoord; bijvoorbeeld 선반 위에 책이 있어요 betekent “Er liggen boeken op de plank”. 받침대 betekent “steun” of “beugel”. In 선반 받침대 vormt het samen met 선반 de combinatie “planksteun”. Het Koreaans markeert het meervoud hier niet aan het zelfstandig naamwoord; de vaste vertaling maakt duidelijk dat het in deze zin om “planksteunen” gaat. In 받침대를 markeert -를 het voorafgaande woord als lijdend voorwerp. Na een klinker komt -를, na een medeklinker -을; bijvoorbeeld 나사를 조여요 betekent “Ik draai de schroef aan”. 조여야 해 betekent hier “moet aandraaien”. De basisvorm is 조이다, “aandraaien” of “vastdraaien”. De constructie -아/어야 하다 drukt noodzakelijkheid uit; 해 is hier de informele vorm van 하다. Bijvoorbeeld: 문을 닫아야 해 — “Ik moet de deur sluiten.” Samen vormen 선반 받침대를 조여야 해 de betekenis: “Ik moet de planksteunen aandraaien.” 선반 받침대 is het object, -를 markeert dat object, en 조여야 해 zegt dat het aandraaien noodzakelijk is.

4. 중간 크기의 드라이버를 사용해.

   Gebruik de middelgrote schroevendraaier.

   중간 크기의

   van middelgroot formaat

   드라이버

   schroevendraaier

   사용해

   gebruik

   Uitgebreide uitleg

   중간 크기의 beschrijft het formaat van het daaropvolgende zelfstandig naamwoord. 중간 betekent hier “middel-” en 크기 betekent “formaat/grootte”; samen vormen ze “middelgroot formaat”. 의 verbindt deze omschrijving met het volgende naamwoord, vergelijkbaar met “van”. Het patroon 중간 크기의 + zelfstandig naamwoord is herbruikbaar, bijvoorbeeld: 중간 크기의 상자 — “een doos van middelgroot formaat”. 드라이버 is hier het leenwoord voor “schroevendraaier”. In de volledige zin staat er de objectmarkeerder 를 achter: 드라이버를. Koreaanse zelfstandige naamwoorden veranderen hier niet voor enkelvoud of meervoud. De vorm kan dus ook in andere aantallen voorkomen wanneer de context dat aangeeft. 사용해 komt van 사용하다, “gebruiken”. De vorm 해 is de informele 해-vorm van 하다; in deze zin wordt zij, volgens de vaste vertaling, gebruikt als een directe instructie: “gebruik”. Het onderwerp is niet uitgesproken, zoals vaak in het Koreaans wanneer het uit de situatie duidelijk is. Het patroon X를 사용해 betekent “gebruik X”. Een voorbeeld: 이 펜을 사용해. — “Gebruik deze pen.” Samen vormen de delen 중간 크기의 드라이버를 사용해. de instructie “Gebruik de middelgrote schroevendraaier.” 중간 크기의 bepaalt het formaat van 드라이버, 를 markeert die schroevendraaier als het object van 사용하다, en 사용해 geeft de handeling als instructie.

5. 그 드라이버가 그 받침대에 더 잘 맞아.

   Die past beter bij die planksteunen.

   그

   die

   드라이버

   schroevendraaier

   그

   die

   받침대

   steun

   더

   beter; meer

   잘

   goed

   맞아

   past

   Uitgebreide uitleg

   그 voor 드라이버 betekent hier “die” en staat vóór het zelfstandig naamwoord. Het is een aanwijzend bepalend woord; de vorm verandert niet voor het getal van het zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: 그 책 — “dat boek”. 드라이버 is een leenwoord voor “schroevendraaier”. Het is hier het onderwerp van de zin. In het Koreaans wordt het onderwerp gemarkeerd met 가 na een woord waarvan de laatste klank een klinker is; daarom staat er 드라이버가. Het tweede 그 staat vóór 받침대 en betekent opnieuw “die”. Het bepaalt dus het volgende zelfstandig naamwoord, niet het eerdere 드라이버. 받침대 betekent een steun, houder of steunconstructie. In deze context geeft de vertaling aan dat het om de bedoelde planksteunen gaat. Het Koreaans markeert in deze vorm geen meervoud: 받침대 kan afhankelijk van de context één of meer steunen aanduiden. 더 betekent “meer” en maakt samen met 잘 de vergelijkende betekenis “beter”. Het is niet zelf de vorm van het bijwoord; het versterkt de vergelijking. 잘 betekent “goed” en beschrijft hier hoe goed iets past. De combinatie 더 잘 betekent dus “beter”. Voorbeeld: 이것이 더 잘 맞아. — “Dit past beter.” 맞아 komt van 맞다, “passen” of “kloppen”. In deze zin betekent het “passen”, niet bijvoorbeeld “gelijk hebben”. 맞아 is de informele mededelende vorm in de tegenwoordige tijd. De vorm 맞다 verschijnt als basisvorm; 맞아 is de vorm die in deze losse, informele zin wordt gebruikt. Het bruikbare patroon is A가 B에 잘 맞다: “A past goed bij/op B”. 에 markeert hier het doel of de plaats waarmee iets overeenkomt. Met 더 wordt dat A가 B에 더 잘 맞다: “A past beter bij/op B”. De volledige zin bouwt zo op: 그 드라이버가 — “die schroevendraaier” als onderwerp, 그 받침대에 — “bij/op die steun(en)” als doel, en 더 잘 맞아 — “past beter”. Samen betekent hij: “Die schroevendraaier past beter bij die planksteunen.”

6. 내가 언제 돌려주면 돼?

   Wanneer moet ik hem terugbrengen?

   내가

   ik

   언제

   wanneer

   돌려주면

   teruggeven als / wanneer

   돼?

   is het goed?

   Uitgebreide uitleg

   내가 betekent hier “ik” als onderwerp. Het is de vorm van 나 (“ik”) met de onderwerpsmarkeerder 가: 나 + 가 wordt 내가. Vergelijk bijvoorbeeld 내가 해. — “Ik doe het.” 언제 is het vraagwoord “wanneer”. Het vraagt naar het tijdstip van een handeling, niet naar de persoon die die handeling uitvoert. 돌려주면 komt van 돌려주다, “teruggeven” of “terugbrengen”. De vorm 돌려주면 gebruikt -면, een voorwaardelijke of temporele uitgang: “als/wanneer [iemand] teruggeeft”. In deze zin gaat het om het terugbrengen van het bedoelde voorwerp; het object staat in het Koreaans niet uitgedrukt, terwijl de vertaling dat als “hem” weergeeft. 돼? is de informele vraagvorm van 되다, letterlijk “goed zijn” of “mogelijk zijn”. In de constructie 동사-(으)면 되다 betekent het geheel “het is voldoende om … te doen” of “je moet … doen”. Als vraag, 동사-(으)면 돼?, betekent het “moet/kan ik … doen?” of “is het goed als ik … doe?”. 돼 is hier dus geen afzonderlijk woord met de betekenis “moeten”; die betekenis ontstaat samen met de voorafgaande -면-constructie. Samen vormen 돌려주면 돼? en 내가 de vraag 내가 언제 돌려주면 돼?: “Wanneer moet ik het terugbrengen?” 언제 bepaalt het gevraagde tijdstip, 내가 maakt de spreker tot onderwerp, en het weggelaten object wordt volgens de vaste vertaling als “hem” begrepen. De informele stijl past bij een gesprek tussen bekenden.

7. 저녁 먹기 전에 돌려줘.

   Breng hem alsjeblieft voor het avondeten terug.

   저녁

   avondeten

   먹기

   eten

   전에

   voor die tijd

   돌려줘

   breng het terug

   Uitgebreide uitleg

   저녁 betekent hier “avondeten” of “het avondmaal”. Het woord kan ook algemener naar “avond” verwijzen; in 저녁 먹기 gaat het door de combinatie met “eten” om de maaltijd. 먹기 komt van het werkwoord 먹다 (“eten”). De uitgang -기 maakt van een werkwoord een zelfstandig gebruikte activiteit: 먹기 is “het eten”. Vergelijk bijvoorbeeld 읽기 (“het lezen”), van 읽다 (“lezen”). In deze zin vormt 저녁 먹기 samen “avondeten”/“het avondeten”. 전에 betekent “voor” in de tijd: letterlijk “daarvoor” of “voordat”. Na een activiteit of gebeurtenis kan de constructie [werkwoord + -기] 전에 worden gebruikt: 자기 전에 betekent “voordat je gaat slapen”. Hier betekent 저녁 먹기 전에 dus “voordat je gaat eten” of natuurlijker “voor het avondeten”. 돌려줘 komt van 돌려주다, “terugbrengen” of “teruggeven”. 돌려주다 is opgebouwd rond 돌리다 (“terugdraaien/terugbrengen”) plus 주다 (“geven”), maar de combinatie betekent hier als geheel “terugbrengen/teruggeven”. De vorm -어 줘 maakt een informele vraag of opdracht met de betekenis “doe dit alsjeblieft voor mij”; 돌려줘 is daarom “breng het terug, alsjeblieft”. De vorm maakt het object niet zelfstandig expliciet; de vertaling en de context maken duidelijk dat het om het eerder genoemde voorwerp gaat. Samen betekent 저녁 먹기 전에 “voor het avondeten” en 돌려줘 “breng het terug, alsjeblieft”. De volledige uiting is dus: “Breng hem alsjeblieft voor het avondeten terug.”

8. 먼지가 묻으면 내가 먼저 닦을게.

   Als hij stoffig wordt, veeg ik hem eerst af.

   먼지

   stof

   묻으면

   als het eraan komt te zitten

   내가

   ik

   먼저

   eerst

   닦을게

   ik zal het afvegen

   Uitgebreide uitleg

   먼지 betekent hier “stof” en is een zelfstandig naamwoord. Het kan in andere zinnen ook als onderwerp of object optreden, bijvoorbeeld: 먼지가 많아요. — “Er is veel stof.” 묻으면 komt van 묻다 in de betekenis “eraan komen vastzitten / erop terechtkomen”, niet van de andere betekenis van 묻다, “vragen”. De vorm -(으)면 maakt een voorwaarde: 묻다 + -으면 → 묻으면, “als het eraan komt te zitten”. Het onderwerp van deze voorwaardelijke bijzin is in de vaste zin 먼지가: als er stof op het bedoelde voorwerp komt. 내가 betekent “ik” als onderwerp. 나 is de basisvorm voor “ik”; met de onderwerpsmarkeerder -가 wordt dat 내가. Deze vorm maakt duidelijk dat de spreker zelf de handeling uitvoert. 먼저 betekent “eerst” of “als eerste”. Het bepaalt de volgorde van de handeling: het afvegen gebeurt vóór andere mogelijke handelingen. 닦을게 komt van 닦다, “afvegen” of “schoonmaken”, met -(으)ㄹ게. 닦다 + -을게 → 닦을게; de stam eindigt op een medeklinker, daarom staat hier -을게. Deze uitgang drukt in deze zin een toezegging of voornemen van de spreker uit: “ik zal het afvegen”. Het object is niet uitgesproken, maar de vaste vertaling maakt duidelijk dat het om het voorwerp gaat waarop het stof zit. Het patroon is: N이/가 V-(으)면, 내가 먼저 V-을게. — “Als N ..., zal ik het eerst ...”. In deze zin vormt 먼지가 묻으면 de voorwaarde. 내가 먼저 닦을게 zegt vervolgens dat de spreker het bedoelde voorwerp eerst zal afvegen. Samen betekent de uiting: “Als het stoffig wordt / als er stof op komt, veeg ik het eerst af.” -ㄹ게/-을게 klinkt hier als een directe toezegging van de spreker, niet als een algemene voorspelling.

9. 그러면 공구를 좋은 상태로 유지하는 데 도움이 돼.

   Dat helpt om het gereedschap in goede staat te houden.

   그러면

   dan / in dat geval

   공구

   gereedschap

   좋은

   goed

   상태

   staat / toestand

   유지하는

   in stand houden

   도움이 돼

   helpt

   Uitgebreide uitleg

   그러면 betekent hier “dan” of “in dat geval”. Het verwijst naar een eerder genoemde voorwaarde of situatie en leidt de gevolgtrekking in. Voorbeeld: 그러면 시작해요. — “Dan beginnen we.” 공구 betekent “gereedschap”. In deze zin is het, met de objectmarkeerder 를, het voorwerp dat in goede staat wordt gehouden. Voorbeeld: 공구가 필요해요. — “Ik heb gereedschap nodig.” 좋은 is de attributieve vorm van het bijvoeglijk naamwoord 좋다 (“goed”). Voor een zelfstandig naamwoord staat 좋다 in deze vorm: 좋다 → 좋은 상태 (“goede staat”). Het is dus 좋은 zelf dat hier de vorm aanneemt, niet 상태. 상태 betekent “staat” of “toestand”. In 좋은 상태 beschrijft het de conditie waarin iets verkeert. 좋은 상태로 betekent “in goede staat”; 로 markeert hier de toestand waarin iets wordt gehouden. 유지하는 komt van het werkwoord 유지하다, “in stand houden” of “behouden”. De vorm 유지하는 maakt van het werkwoord een bepaling bij het daaropvolgende onderdeel. In 공구를 좋은 상태로 유지하는 데 betekent dit “het gereedschap in goede staat houden”. -는 데 kan na zo’n werkwoordelijk deel aangeven bij welke handeling iets helpt. Voorbeeld: 건강을 유지하는 데 운동이 도움이 돼요. — “Bewegen helpt om gezond te blijven.” 도움이 돼 is de informele eindvorm van 도움이 되다, met de betekenis “helpen” of “nuttig zijn”. 도움 is het zelfstandig naamwoord “hulp”; 이 markeert het onderwerp van 되다, en 돼 is de samengevoegde spreektaalvorm van 되어. De vorm 돼 staat hier aan het einde van de zin in informele stijl. Samen betekent 그러면 “dan/in dat geval”. Daarna geeft 공구를 좋은 상태로 유지하는 데 de handeling aan waarvoor iets behulpzaam is: het gereedschap in goede staat houden. 도움이 돼 zegt dat dit helpt. Het onderwerp van “helpt” staat niet uitgedrukt; volgens de vaste vertaling is de volledige betekenis: “Dan helpt dat om het gereedschap in goede staat te houden.”