Een laptopoplader lenen op het werk | Leer koreaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 내 노트북 배터리가 거의 다 됐어.

   De batterij van mijn laptop is bijna leeg.

   내

   mijn

   노트북

   laptop

   배터리가

   batterij

   거의

   bijna

   다 됐어

   is leeg

   Uitgebreide uitleg

   내 betekent hier “mijn”. Het is de informele verkorte vorm van 나의 (“van mij”) en staat vóór het zelfstandig naamwoord: 내 노트북 = “mijn laptop”. De vorm zegt wie de bezitter is; ze drukt op zichzelf geen formele of informele eigendomssituatie uit. 노트북 is het leenwoord voor “laptop”. Het is een zelfstandig naamwoord en blijft in deze zin onveranderd. Samen met 내 vormt het 내 노트북, “mijn laptop”. 배터리가 betekent hier “de batterij” als onderwerp. 배터리 is het zelfstandig naamwoord “batterij”; 가 is de onderwerpmarker, die na een vorm zonder eindmedeklinker staat. De marker hoort dus bij 배터리, niet bij 노트북. De combinatie 내 노트북 배터리 betekent “de batterij van mijn laptop”. 거의 is een bijwoord met de betekenis “bijna” of “nagenoeg”. Het beperkt hier de mate waarin de batterij leeg is: de toestand is nog niet volledig bereikt, maar wel dichtbij. Bijvoorbeeld: 거의 다 왔어. betekent “Ik ben er bijna.” 다 됐어 is hier een vaste, alledaagse manier om te zeggen dat iets volledig opgebruikt of niet meer beschikbaar is; met een batterij betekent het “is leeg” of “is op”. 되다 is de basisvorm (“worden”, “tot een toestand komen”); 됐어 is de informele verleden/tot-een-toestand-vorm van 되다, ontstaan uit 되었어. In 배터리가 다 됐어 beschrijft die vorm het bereikte resultaat: de batterij is op. 다 versterkt het idee van volledigheid. In andere contexten kan 다 됐어 ook “het is klaar” betekenen, dus 배터리 en de context bepalen hier de betekenis “leeg”. De zin bouwt op als 내 노트북 (“mijn laptop”) + 배터리가 (“de batterij [als onderwerp]”) + 거의 (“bijna”) + 다 됐어 (“is helemaal op”). Het geheel betekent: “De batterij van mijn laptop is bijna leeg.” De informele eindvorm -어 past bij gewone, niet-formele spreektaal.

2. 회의 때까지 내 충전기를 빌려도 돼.

   Je kunt mijn oplader tot de vergadering lenen.

   회의

   vergadering

   때까지

   tot (een bepaald tijdstip)

   내

   mijn

   충전기

   oplader

   빌려도 돼

   mag lenen

   Uitgebreide uitleg

   회의 betekent hier ‘vergadering’. Het is een zelfstandig naamwoord en kan ook in andere tijdsaanduidingen staan, bijvoorbeeld 회의 전에 — ‘voor de vergadering’. In de vaste zin is het de gebeurtenis die als tijdsgrens wordt genoemd. 때까지 maakt van een tijdsaanduiding een grens: ‘tot [dat tijdstip of die gebeurtenis]’. In 회의 때까지 betekent het dus ‘tot de vergadering’. Het benadrukt hoe lang de toestemming geldt; 까지 kan ook na andere tijdsaanduidingen staan, bijvoorbeeld 내일까지 — ‘tot morgen’. 내 betekent hier ‘mijn’ en staat vóór het zelfstandig naamwoord. Het is de verkorte vorm van 나의; 나 is de eerste persoon (‘ik’) en 의 drukt de bezitsrelatie uit. 내 verandert niet volgens het geslacht of het aantal van het bezit: 내 충전기 is ‘mijn oplader’ en 내 노트북 is ‘mijn laptop’. 충전기 betekent ‘oplader’. Het zelfstandig naamwoord wordt in deze zin voorafgegaan door 내 en krijgt in de volledige zin het objectmarkerende 를: 내 충전기를 — ‘mijn oplader’ als object. Een bruikbaar voorbeeld is 충전기가 필요해요 — ‘Ik heb een oplader nodig.’ 빌려도 돼 drukt toestemming uit om te lenen: 빌리다 is de basisvorm ‘lenen’ in de betekenis iets van iemand anders lenen. 빌려 is de vorm die vóór 도 돼 staat. Het patroon -아/어도 되다 betekent dat iets toegestaan is; de informele vorm 돼 komt van 되다. 빌려도 돼? zou bijvoorbeeld betekenen ‘Mag ik het lenen?’; in de vaste zin is het een mededeling van toestemming, met de in het Nederlands weergegeven aangesproken persoon als degene die mag lenen. Dit verschilt van 빌려주다, ‘uitlenen/aan iemand laten lenen’: 빌리다 beschrijft het lenen door de persoon die iets meeneemt. Samen vormen 내 충전기를 en 빌려도 돼 de betekenis ‘je mag mijn oplader lenen’. 회의 때까지 voegt de tijdsgrens toe. De volledige utterance betekent daarom: ‘Je kunt mijn oplader tot de vergadering lenen.’

3. 내 노트북과 호환돼?

   Is hij geschikt voor mijn laptop?

   내

   mijn

   노트북

   laptop

   과

   en; met

   호환돼?

   is compatibel?

   Uitgebreide uitleg

   내 betekent hier “mijn”. Het is de informele bezittelijke vorm van 나 (“ik”): 나의 wordt in deze functie meestal verkort tot 내. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord dat bezeten wordt. Voorbeeld: 내 책 = “mijn boek”. 노트북 betekent “laptop” en is een zelfstandig naamwoord. Het is een leenwoord; de vorm verandert hier niet om bezit of aantal uit te drukken. Samen vormen 내 노트북 de woordgroep “mijn laptop”. 과 is een partikel dat na een zelfstandig naamwoord kan staan. Het kan onder andere “en” betekenen, maar in deze combinatie geeft het de relatie “met” aan: iets is compatibel met een bepaald apparaat. Na een woord dat op een medeklinker eindigt, verschijnt 과; na een klinker staat doorgaans 와. 호환돼? komt van 호환되다, “compatibel zijn / uitwisselbaar werken”. De vorm 호환돼 is de informele spreektaalvorm van 호환되어; 되다 draagt hier de verbale betekenis en verandert dus, niet 노트북. De vraagvorm gebruikt geen apart vraagwoord: de stijgende intonatie en het vraagteken maken van de mededeling een informele vraag. Voorbeeld: 이 케이블은 이 기기와 호환돼? = “Is deze kabel compatibel met dit apparaat?” Samen is de structuur 내 노트북과 호환돼?: “Is het compatibel met mijn laptop?” Het niet uitgesproken onderwerp wordt uit de zin zelf niet benoemd; de vraag gaat over iets dat in de gesprekssituatie al bekend is. De korte vorm is informeel en geschikt voor een gesprek.

4. 아마 맞을 거야. 하지만 연결 단자를 먼저 확인해 봐.

   Dat zou zo moeten zijn, maar controleer eerst de aansluiting.

   아마

   waarschijnlijk

   맞을 거야

   zou kloppen

   연결 단자

   aansluitpunt

   먼저

   eerst

   확인해 봐

   controleer eens

   Uitgebreide uitleg

   아마 betekent hier “waarschijnlijk” en drukt onzekerheid uit. Het staat vóór de beoordeling die volgt. Bijvoorbeeld: 아마 비쌀 거야. — “Het zal waarschijnlijk duur zijn.” 맞을 거야 betekent hier dat iets waarschijnlijk klopt of geschikt is. De basisvorm is 맞다; 맞을 is de vorm vóór 거야 in de constructie -(으)ㄹ 거야, die een verwachting of voorspelling uitdrukt. 거야 is de informele spreektaalvorm van 것이야. In deze context sluit de betekenis aan bij iets dat op de laptop past of ermee compatibel is; 맞다 kan in andere contexten ook “gelijk hebben” of “passen” betekenen. Bijvoorbeeld: 이 크기가 맞을 거야. — “Deze maat zal wel passen.” 연결 단자 is een zelfstandig naamwoordelijk begrip voor een aansluitpunt of connector. 연결 heeft te maken met verbinden en 단자 met het aansluitende contact of aansluitpunt. In de zin krijgt deze woordgroep de objectmarkeerder 를: 연결 단자 + 를 betekent “het aansluitpunt” als datgene wat gecontroleerd moet worden. Bijvoorbeeld: 연결 단자를 확인하세요. — “Controleer het aansluitpunt.” 먼저 betekent “eerst” of “allereerst” en geeft de volgorde aan: deze handeling komt vóór een andere handeling. Bijvoorbeeld: 먼저 전원을 꺼요. — “Zet eerst de stroom uit.” 확인해 봐 betekent “controleer eens” of “kijk het even na”. De basisvorm is 확인하다, “controleren”. In 확인해 보다 voegt 보다 na een werkwoord het idee toe dat je iets probeert of even nagaat; 해 봐 is daarvan de informele gebiedende vorm. Het onderwerp wordt in de Koreaanse zin niet uitgesproken, maar de vorm geeft hier een informele instructie aan de aangesprokene. Bijvoorbeeld: 주소를 확인해 봐. — “Controleer het adres even.” Samen vormt 아마 맞을 거야 de verwachting “Dat zou waarschijnlijk zo moeten zijn”. 하지만 betekent “maar” en verbindt die verwachting met een tegenstelling. Daarna geeft 연결 단자를 먼저 확인해 봐 de instructie om eerst het aansluitpunt te controleren. De volledige betekenis is dus: “Dat zou zo moeten zijn, maar controleer eerst de aansluiting.”

5. 잘 맞고, 배터리가 지금 충전되고 있어.

   Hij past en de batterij wordt nu opgeladen.

   잘

   goed

   맞고

   passen en

   배터리

   batterij

   지금

   nu

   충전되고 있어

   wordt opgeladen

   Uitgebreide uitleg

   잘 betekent hier “goed” of “op de juiste manier”. Het is een bijwoord en zegt hoe goed iets past; het is dus niet zelf de vorm die met een zelfstandig naamwoord overeenkomt. Een herbruikbaar voorbeeld is 잘 작동해 — “Het werkt goed.” 맞고 komt van het werkwoord 맞다 en betekent hier “passen”, niet “gelijk hebben”: de vaste vertaling maakt duidelijk dat het om passendheid gaat. De uitgang -고 verbindt deze mededeling met de volgende: A-고 B betekent hier “A en B”. 맞다 kan in andere contexten ook “juist zijn” of “gelijk hebben” betekenen, maar die betekenis past hier niet. 배터리 is het zelfstandig naamwoord “batterij”. Het is een leenwoord; de vorm verandert hier niet voor getal of grammaticaal geslacht. In 배터리가 krijgt het onderwerp de partikel -가; die partikel staat niet in de geselecteerde quote, maar markeert dat de batterij het onderwerp van de volgende toestand is. 지금 betekent “nu” en plaatst de toestand in het huidige moment. Het kan vóór de werkwoordelijke uitdrukking staan, zoals hier. Een kort voorbeeld is 지금 와 — “Kom nu.” 충전되고 있어 betekent hier “wordt opgeladen”. De basisvorm is 충전되다, “opgeladen worden” of “in opgeladen toestand komen”. In 충전되고 verbindt -고 deze vorm met 있어; 있다 in -고 있다 geeft aan dat de handeling of toestand op dit moment voortduurt. 있어 is de informele tegenwoordige vorm van 있다. Het onderwerp van 충전되다 is hier 배터리, en de vorm drukt niet uit wie het opladen uitvoert. Samen vormen de delen: 잘 맞고 — “past goed” — gevolgd door 배터리가 지금 충전되고 있어 — “de batterij wordt nu opgeladen”. De volledige betekenis is dus: “Hij past en de batterij wordt nu opgeladen.”

6. 다 쓰면 내 책상 위에 다시 놓아 줘.

   Leg hem terug op mijn bureau als je klaar bent.

   다 쓰면

   als je klaar bent met gebruiken

   내

   mijn

   책상

   bureau

   위에

   op; boven op

   다시

   terug; opnieuw

   놓아 줘

   leg neer, alsjeblieft

   Uitgebreide uitleg

   다 쓰면 betekent hier: “als je ermee klaar bent”. 쓰다 is de basisvorm en betekent onder meer “gebruiken” of “schrijven”; in deze zin gaat het om het gebruik van het bedoelde voorwerp. 다 geeft aan dat het gebruik volledig is afgerond. De vorm 쓰면 bestaat uit 쓰- plus -면, een voorwaardelijke vorm: “als/wanneer je gebruikt” of, met 다, “als je klaar bent met gebruiken”. Het onderwerp wordt niet apart genoemd; volgens de vertaling is het hier de aangesprokene. 내 is de verkorte vorm van 나의, “mijn”. Het drukt bezit uit en verandert hier niet vanwege het bezeten zelfstandig naamwoord. 책상 betekent “bureau” of “schrijftafel”. Het is het zelfstandig naamwoord voor de tafel waarop men bijvoorbeeld werkt. 위에 betekent letterlijk “op/boven op”. 위 is “bovenkant” of “boven”, en -에 markeert hier de plaats waar iets wordt neergelegd. Samen met 책상 vormt het 책상 위에: “op het bureau”. 다시 betekent “terug” of “opnieuw”. In deze zin past “terug” het best, omdat het voorwerp opnieuw op zijn eerdere plaats moet komen. Het woord staat vóór de handeling die opnieuw wordt uitgevoerd. 놓아 줘 bestaat uit 놓다, “neerzetten/neerleggen”, en 주다, “geven”. 놓아 is de verbindingsvorm van 놓다; 줘 is de verkorte spreektaalvorm van 주어 uit 주다. Samen drukt 놓아 주다 uit dat iemand iets voor de spreker neerlegt of terugplaatst. In 놓아 줘 is dit een informele verzoekende gebiedende vorm: “leg het neer” of “zet het terug, alsjeblieft”. Het object is in het Koreaans niet expliciet genoemd, maar de vaste vertaling maakt duidelijk dat het om het bedoelde voorwerp gaat. Als geheel: 다 쓰면 (“als je ermee klaar bent”) + 내 책상 위에 (“op mijn bureau”) + 다시 (“terug”) + 놓아 줘 (“leg het neer, alsjeblieft”) geeft: “Leg het terug op mijn bureau als je klaar bent.” De Koreaanse zin laat zowel het onderwerp als het object weg, omdat die uit de context worden begrepen. De toon van -아/어 줘 is informeel en vraagt de aangesprokene om iets voor de spreker te doen.

7. 네가 가기 전에 다시 갖다 놓을게.

   Ik leg hem terug voordat je weggaat.

   네가

   jij (als onderwerp)

   가기 전에

   voor het gaan

   다시

   opnieuw

   갖다 놓을게

   ik zal het brengen en neerzetten

   Uitgebreide uitleg

   네가 betekent hier “jij” als onderwerp. 너 is de basisvorm; vóór het onderwerp-deeltje 가 verschijnt de vorm 네가. Het onderwerp is dus de persoon die daarna weggaat, niet de spreker. Voorbeeld: 네가 와 betekent “jij komt”. 가기 전에 bestaat uit 가다 “gaan”, de vorm 가기 en 전에 “ervoor; voordat”. Het patroon -기 전에 betekent “voordat iemand iets doet”. Het voorafgaande 네가 levert hier de persoon bij die handeling: 네가 가기 전에 betekent “voordat jij weggaat”. Voorbeeld: 밥 먹기 전에 손을 씻어 betekent “Was je handen voordat je eet”. 다시 betekent hier “opnieuw” en krijgt samen met het terugzetten de betekenis “terug”. Het geeft aan dat de spreker het voorwerp opnieuw op zijn eerdere plaats legt. Voorbeeld: 다시 읽어 betekent “Lees het opnieuw”. 갖다 놓을게 komt van 갖다 놓다, “brengen en neerzetten”, en betekent hier samen met 다시 “terugleggen”. 놓을게 bestaat uit de stam 놓- van 놓다 en -을게; na deze op een medeklinker eindigende stam drukt -을게 een toezegging of voornemen van de spreker uit: “ik zal het doen”. Het onderwerp staat in het Koreaans niet apart uitgedrukt, maar de spreker is hier degene die de toezegging doet. Voorbeeld: 내가 책을 갖다 놓을게 betekent “Ik zal het boek brengen en neerzetten”. Samen vormen de delen: 네가 가기 전에 = “voordat jij weggaat”, 다시 = “terug/opnieuw” en 갖다 놓을게 = “zal ik het brengen en neerzetten”. De volledige betekenis is daarom: “Ik leg hem terug voordat je weggaat.”

8. 그럼 내가 다시 필요할 때까지 시간이 충분해.

   Dan heb ik genoeg tijd voordat ik hem weer nodig heb.

   그럼

   dan; in dat geval

   내가

   ik (als onderwerp)

   다시

   weer; opnieuw

   필요할 때까지

   totdat iemand het nodig heeft

   시간

   tijd

   충분해

   is genoeg

   Uitgebreide uitleg

   그럼 verbindt deze uitspraak met de vorige situatie en betekent hier “dan” of “in dat geval”. Het benoemt zelf geen handeling. 내가 betekent hier “ik” als onderwerp van 필요하다 in de bijzin. Het is de combinatie van 나 (“ik”) met de onderwerpmarkeerder -가; 나 + 가 wordt 내가. Dit moet je niet verwarren met 내 (“mijn”), dat vóór een zelfstandig naamwoord staat. 다시 betekent “weer” of “opnieuw” en geeft hier aan dat het nodig hebben opnieuw zal plaatsvinden. Voorbeeld: 다시 말해요. — “Zeg het nog eens.” 필요할 때까지 betekent “totdat iemand het nodig heeft” en bevat de tijdsconstructie -(으)ㄹ 때까지 (“totdat; tot het moment waarop”). 필요할 is de vorm van 필요하다 vóór 때; de vorm eindigt hier op -할 omdat de stam op een klinker eindigt. In deze zin wordt het onderwerp van 필요하다 door 내가 geleverd: de spreker heeft hem weer nodig. Het patroon kan ook met een ander onderwerp worden gebruikt. Voorbeeld: 비가 그칠 때까지 기다려요. — “Ik wacht totdat de regen ophoudt.” 시간 betekent “tijd”. In de zin krijgt het de onderwerpmarkeerder -이 in 시간이. Dat is geen meervoudsvorm. -이 staat doorgaans na een medeklinker; na een klinker staat doorgaans -가. 충분해 komt van 충분하다, “voldoende zijn; genoeg zijn”. 충분해 is de informele, niet-formele eindvorm in de 해-vorm. Het onderwerp is 시간이, dus 시간이 충분해 betekent letterlijk “de tijd is voldoende”. Een bruikbaar contrast is 부족해 — “het is onvoldoende; er is niet genoeg”. Samen vormen de delen 그럼 (“dan”), 내가 다시 필요할 때까지 (“totdat ik hem weer nodig heb”) en 시간이 충분해 (“de tijd is genoeg”). De volledige betekenis is: “Dan heb ik genoeg tijd voordat ik hem weer nodig heb.” -(으)ㄹ 때까지 markeert de tijdsgrens; hier wordt gezegd dat er vóór die grens voldoende tijd is.