Een fietsband oppompen | Leer koreaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 제 자전거 뒷바퀴의 바람이 거의 다 빠졌어요.

   Mijn achterband is bijna leeg.

   제

   mijn

   자전거

   fiets

   뒷바퀴

   achterwiel

   바람

   lucht

   거의 다

   bijna helemaal

   빠졌어요

   is eruit gelopen

   Uitgebreide uitleg

   제 betekent hier “mijn”. Het is de bezitsvorm van het bescheiden voornaamwoord 저 (“ik”): 저의 wordt vaak verkort tot 제. Voorbeeld: 제 가방 = “mijn tas”. 자전거 betekent “fiets”. Samen met 뒷바퀴 vormt het de nominale bepaling “het achterwiel van de fiets”. 뒷바퀴 betekent “achterwiel”: 뒤 betekent “achter” en 바퀴 “wiel”. 앞바퀴 betekent daartegenover “voorwiel”. Voorbeeld: 자전거 앞바퀴 = “het voorwiel van de fiets”. 바람 betekent hier “lucht”, namelijk de lucht in een band. In andere contexten kan hetzelfde woord “wind” betekenen. In 뒷바퀴의 바람 markeert 의 de betrekking: “de lucht van het achterwiel”. 거의 다 betekent “bijna helemaal”. 거의 geeft aan dat iets net niet volledig is; 다 benadrukt dat het om de volledige hoeveelheid of toestand gaat. Voorbeeld: 물이 거의 다 없어졌어요. = “Het water is bijna helemaal op.” 빠졌어요 komt van 빠지다 en is de verleden vorm in de beleefde 해요-stijl. Hier betekent het dat de lucht eruit is gelopen of ontsnapt. 빠지다 kan afhankelijk van de context ook andere betekenissen hebben. Voorbeeld: 공기가 빠졌어요. = “De lucht is eruit gelopen.” De volledige structuur is 제 자전거 뒷바퀴의 바람이 거의 다 빠졌어요. 이 markeert 바람 als onderwerp; 의 verbindt 뒷바퀴 met 바람. Samen betekent de zin dat bijna alle lucht uit het achterwiel van de fiets van de spreker is ontsnapt. Natuurlijk vertaald: “Mijn achterband is bijna leeg.”

2. 빌려 쓸 수 있는 펌프가 있어요.

   Ik heb een pomp die je kunt lenen.

   빌려 쓸 수 있는

   die je kunt lenen en gebruiken

   펌프

   pomp

   있어요

   is er; is beschikbaar

   Uitgebreide uitleg

   빌려 쓸 수 있는 betekent hier “die je kunt lenen en gebruiken”. 빌려 is de verbindingsvorm van 빌리다 (“lenen”, in de zin van iets van iemand lenen). 쓸 komt van 쓰다 (“gebruiken”) en heeft hier de vorm 쓰다 + -(으)ㄹ. Samen is 빌려 쓰다 het herbruikbare patroon “lenen en gebruiken”. -(으)ㄹ 수 있다 drukt mogelijkheid uit: “kunnen”. In 쓸 수 있는 wordt 있다 met -는 omgevormd tot 있는, zodat de hele beschrijving vóór het volgende zelfstandig naamwoord staat. Voorbeeld: 읽을 수 있는 책 betekent “een boek dat je kunt lezen”. 펌프 betekent “pomp”. Het is een zelfstandig naamwoord; in deze zin krijgt het geen aparte tijds- of persoonsuitgang. 있어요 komt van 있다 en is de beleefde, alledaagse eindvorm. Met 펌프가 geeft deze vorm aan dat er een pomp aanwezig of beschikbaar is. In deze context wordt dat in de vaste vertaling natuurlijk weergegeven als “ik heb”. 펌프가 gebruikt de onderwerpmarkeerder 가; die markeert de pomp als datgene wat aanwezig is. Samen vormt 빌려 쓸 수 있는 펌프가 있어요 de structuur [beschrijving] + zelfstandig naamwoord + 가 있어요: “Ik heb een pomp die je kunt lenen.” De beschrijving 빌려 쓸 수 있는 bepaalt welke pomp bedoeld wordt, en 있어요 drukt de aanwezigheid of beschikbaarheid ervan uit.

3. 먼저 바람이 새는지 확인해야 하나요?

   Moet ik eerst controleren of er een lek is?

   먼저

   eerst

   바람이

   lucht

   새는지

   of het lekt

   확인해야

   moeten controleren

   Uitgebreide uitleg

   먼저 betekent hier dat de controle als eerste gebeurt: “eerst”. Het is een bijwoord en kan bijvoorbeeld ook in 먼저 읽고 나중에 써요 staan: “Lees eerst en schrijf later.” 바람이 bestaat uit 바람 (“lucht” in deze context) en de onderwerpmarkeerder 이. 바람 kan in andere contexten ook “wind” betekenen; samen met 새다 gaat het hier om lucht die ontsnapt. De vorm 이 markeert het onderwerp en is de vorm die na een zelfstandig naamwoord als 바람 wordt gebruikt. 새는지 komt van het werkwoord 새다, “lekken” of “ontsnappen”, met -는지, een vorm voor een onzekere vraag zoals “of …”. Hier betekent 바람이 새는지 dus “of er lucht lekt”. Dezelfde patroonvorm is bruikbaar in 비가 오는지 확인해요: “Ik controleer of het regent.” 확인해야 komt van 확인하다, “controleren”. In 확인해야 하다 drukt -아/어야 하다 de noodzaak uit: “moeten controleren”. In de waargenomen vorm wordt 하 vóór -여야 samengetrokken tot 해야; het is dus niet een vorm van 바람 of 새다. Vergelijk 가야 해요 (“ik moet gaan”) met 가도 돼요 (“ik mag gaan”): noodzakelijk zijn en toestemming hebben zijn verschillende patronen. Samen vormen 먼저 바람이 새는지 확인해야 하나요? een beleefde vraag. 먼저 bepaalt de volgorde, 바람이 새는지 is wat gecontroleerd moet worden, en 확인해야 하나요? vraagt of die controle verplicht of nodig is. De vaste Nederlandse vertaling geeft dit natuurlijk weer als: “Moet ik eerst controleren of er een lek is?”

4. 바람을 넣기 전에 타이어 옆면을 살펴보세요.

   Kijk langs de zijkant van de band voordat je lucht bijpompt.

   바람

   lucht

   넣기 전에

   voordat je bijpompt

   타이어

   band

   옆면

   zijkant

   살펴보세요

   kijk alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   바람 betekent hier lucht. In de vaste uitdrukking 바람을 넣다 betekent het samen met het werkwoord “lucht in iets doen”, dus bijvoorbeeld een band oppompen. 바람 kan buiten deze context ook “wind” betekenen; hier bepaalt de combinatie met 넣다 de betekenis. 넣기 전에 betekent “voordat je erin doet” of hier natuurlijker “voordat je oppompt”. De basisvorm is 넣다 (“erin doen”); 넣기 maakt van die handeling een zelfstandig benoemde activiteit, en 전에 betekent “ervoor/voordat”. Dit patroon is herbruikbaar: V-기 전에 = “voordat je V”. Voorbeeld: 자기 전에 이를 닦아요. — “Ik poets mijn tanden voordat ik ga slapen.” 타이어 is het leenwoord voor “band”. Het is een zelfstandig naamwoord en krijgt hier de objectmarkeerder niet zelf; de daaropvolgende woordgroep 타이어 옆면 wordt als geheel gemarkeerd met 을. 옆면 betekent “zijkant” of, bij een band, “zijwand”. Het is een zelfstandig naamwoord voor het zijoppervlak van iets. In 타이어 옆면 specificeert 타이어 welk zijvlak bedoeld wordt: “de zijkant van de band”. Voorbeeld: 상자 옆면을 보세요. — “Kijk naar de zijkant van de doos.” 살펴보세요 is een beleefde aansporing van 살펴보다, “bekijken” of “inspecteren”. De vorm vraagt de aangesprokene om iets te controleren; in deze zin is dat de zijwand van de band. De beleefde verzoeksvorm is bruikbaar in aanwijzingen en instructies. Voorbeeld: 표를 살펴보세요. — “Bekijk de tabel alstublieft.” Samen markeert 바람을 wat er wordt ingebracht, terwijl 넣기 전에 de tijdsrelatie aangeeft: die handeling komt vóór de inspectie. 타이어 옆면을 is het object van 살펴보세요. De hele zin betekent daarom: “Kijk naar de zijkant van de band voordat je lucht bijpompt.”

5. 그걸 어떻게 연결하는지 보여 줄 수 있어요?

   Kun je me laten zien hoe ik hem moet vastmaken?

   그걸

   dat ding / dat

   어떻게

   hoe

   연결하는지

   of/het verbinden

   보여 줄

   laten zien

   수 있어요

   kunnen

   Uitgebreide uitleg

   그걸 is de verkorte vorm van 그것을: 그것 betekent “dat ding/het”, en -을 markeert het als voorwerp van de handeling. De vorm zegt zelf niet welk voorwerp bedoeld wordt; in deze zin is het datgene wat verbonden of vastgemaakt moet worden. De vertaling maakt de uitvoerder van de handeling “ik”, maar de Koreaanse vorm 연결하는지 markeert die persoon niet afzonderlijk. 어떻게 vraagt naar de manier waarop iets gebeurt: “hoe”. Het staat vóór de ingesloten handeling, dus 어떻게 연결하는지 betekent “hoe [ik] het verbind/vastmaak”. 연결하는지 komt van 연결하다, “verbinden, aansluiten”. 연결하다 is de basisvorm; 연결하는지 gebruikt -는지 om een vraaginhoud in een grotere zin op te nemen. Na een werkwoord verwijst -는지 naar iets als “of iemand iets doet”; met 어떻게 ligt hier de betekenis “hoe iemand het doet” vast. Voorbeeld: 어떻게 여는지 알아요. — “Ik weet hoe je het opent.” 보여 줄 hoort bij de constructie 보여 주다, “iemand iets laten zien”. 보여 줄 is de vorm die vóór 수 nodig is: 보여 주다 wordt hier 보여 줄 수 있다. Het 줄-deel komt dus van 주다 (“geven”) binnen deze hulpconstructie; hier betekent de volledige constructie niet “een lijn”, maar “laten zien”. 수 있어요 drukt mogelijkheid of vermogen uit. 수 is een afhankelijk zelfstandig naamwoord in de patroonvorm -(으)ㄹ 수 있다; 있어요 is de beleefde vorm van 있다, “er zijn/kunnen”. Samen met 보여 줄 vormt dit 보여 줄 수 있어요, “kun je laten zien”. De beleefde uitgang -어요 maakt de formulering beleefd; de vraagintonatie blijkt hier ook uit het vraagteken. De hele zin bouwt dus op als 그걸 (“dat ding”) + 어떻게 연결하는지 (“hoe [ik] het verbind”) + 보여 줄 수 있어요? (“kun je laten zien?”). De bedoelde betekenis is: “Kun je me laten zien hoe ik het moet vastmaken?”

6. 이 부분을 밸브에 눌러 대고 천천히 펌프질하세요.

   Druk dit deel op het ventiel en pomp langzaam.

   이

   dit/deze

   부분

   deel

   밸브

   ventiel

   눌러 대고

   ertegenaan drukken en

   천천히

   langzaam

   펌프질하세요

   pomp alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   이 betekent hier “dit/deze” en staat vóór 부분 om het aangewezen deel te bepalen. Deze vorm is een aanwijzend woord; de precieze referent wordt door de situatie aangewezen, niet door 이 zelf. 부분 betekent “deel” of “gedeelte”. Het is een zelfstandig naamwoord en kan ook in andere combinaties voorkomen, bijvoorbeeld 작은 부분 (“een klein deel”). In deze zin is 부분을 het voorwerp van de handeling; 을 markeert dat voorwerp. 밸브 betekent “ventiel”. De vorm is hier een leenwoord als zelfstandig naamwoord. In 밸브에 markeert 에 de plaats of het doel waartegen de handeling wordt gericht: tegen/op het ventiel. 눌러 대고 betekent “ertegenaan drukken en”. De combinatie 눌러 대다 geeft het beeld van iets tegen een oppervlak drukken of houden. 눌러 is de verbindingsvorm van 누르다 (“drukken”), en 대고 is de vorm van 대다 vóór de volgende handeling. -고 verbindt deze handeling met wat volgt. 천천히 betekent “langzaam” of “langzaam aan”. Het is een bijwoord en beschrijft hier hoe de daaropvolgende pompbeweging moet gebeuren. Het verandert dus niet de betekenis van 밸브, maar de manier waarop er wordt gepompt. 펌프질하세요 betekent “pomp alstublieft”. Het werkwoord 펌프질하다 is opgebouwd uit het leenwoord 펌프 (“pomp”), het achtervoegsel -질 voor een handeling of activiteit, en 하다 (“doen”). 하세요 is hier de beleefde verzoekende of bevelende vorm van 하다; het is geen mededeling dat iemand al pompt. Een bruikbaar patroon is 동사-(으)세요, bijvoorbeeld 천천히 하세요 — “doe het langzaam, alstublieft”. Samen vormen 이 부분을 (“dit deel” als voorwerp), 밸브에 눌러 대고 (“het tegen het ventiel aandrukken en”), 천천히 (“langzaam”) en 펌프질하세요 (“pomp alstublieft”) de betekenis: “Druk dit deel op het ventiel en pomp langzaam.” De twee handelingen worden als opeenvolgende instructies verbonden: eerst wordt het deel tegen het ventiel gedrukt, daarna wordt er langzaam gepompt. De beleefde vorm maakt de tweede handeling tot een beleefd verzoek of instructie.

7. 이제 타이어가 충분히 단단하게 느껴져요.

   De band voelt nu stevig genoeg aan.

   이제

   nu

   타이어

   band

   충분히

   voldoende

   단단하게

   stevig

   느껴져요

   voelt aan

   Uitgebreide uitleg

   이제 betekent hier ‘nu’: het markeert de huidige toestand na een eerdere handeling. Vergelijk bijvoorbeeld 이제 괜찮아요 — ‘Nu is het goed.’ 타이어 betekent ‘band’. Het is een leenwoord en blijft in deze zin de benaming van het voorwerp; de vorm verandert hier niet. 충분히 betekent ‘voldoende’ of ‘genoeg’ en staat vóór wat in voldoende mate het geval is. In 충분히 단단하게 maakt het dus duidelijk dat de band stevig genoeg is, niet alleen dat hij stevig is. 단단하게 is de bijwoordelijke vorm van 단단하다 (‘stevig, hard’). De uitgang -게 maakt van deze beschrijvende vorm een bijwoord: 단단하게 느껴지다 betekent letterlijk dat iets stevig aanvoelt. Een voorbeeld is 문이 단단하게 닫혀 있어요 — ‘De deur zit stevig dicht.’ 느껴져요 komt van 느껴지다, ‘aanvoelen’ of ‘gevoeld worden’. De vorm eindigt op -어요, een beleefde alledaagse stijl. Hier beschrijft 느껴져요 hoe de band voor de waarnemer aanvoelt; het is niet hetzelfde als 느껴요, dat doorgaans betekent dat iemand iets voelt of waarneemt. Bijvoorbeeld: 부드럽게 느껴져요 — ‘Het voelt zacht aan.’ Samen vormen 충분히 단단하게 느껴져요 de betekenis ‘voelt stevig genoeg aan’. Met 이제 en 타이어 wordt de volledige zin: ‘De band voelt nu stevig genoeg aan.’

8. 다 끝나면 펌프를 돌려주세요.

   Breng de pomp terug als je klaar bent.

   다 끝나면

   als alles klaar is

   펌프

   pomp

   돌려주세요

   breng terug, alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   다 끝나면 betekent hier “als je helemaal klaar bent” of letterlijker “als het helemaal afgelopen is”. 끝나다 is de basisvorm “eindigen/klaar zijn”; 끝나면 bestaat uit die vorm plus -면, een vorm voor een voorwaarde of tijdstip: “als/wanneer …”. 다 versterkt hier het idee van volledigheid: eerst moet het geheel klaar zijn. In deze zin wordt niet specifiek gezegd welk onderdeel klaar is; de vertaling maakt de bedoelde lezing als “je klaar bent” duidelijk. Voorbeeld: 일이 끝나면 집에 가요. — “Als het werk klaar is, ga ik naar huis.” Hier maakt -면 de eerste gebeurtenis de voorwaarde voor de tweede. 펌프 is het zelfstandig naamwoord “pomp”. Het is een leenwoord dat in deze vorm niet voor aantal of grammaticaal geslacht verandert. In de zin is het de zaak die moet worden teruggebracht. 돌려주세요 betekent hier “breng het alstublieft terug”. De basisvorm 돌리다 heeft onder meer de betekenis “draaien/laten draaien” en, afhankelijk van de context, “terugbrengen/teruggeven”. In combinatie met de context van een geleende pomp en de vaste vertaling is hier de betekenis “terugbrengen” bedoeld, niet “de pomp laten draaien”. -아/어 주세요 is een beleefde verzoeksvorm: “doe alstublieft …”. De vorm 돌려주세요 bevat dus zowel het werkwoord als het beleefde verzoek; het onderwerp van het verzoek wordt niet expliciet genoemd. Samen vormt 다 끝나면 de tijdsvoorwaarde “als je helemaal klaar bent”, 펌프를 betekent “de pomp” met 를 als objectmarkering, en 돌려주세요 is het verzoek “breng hem alstublieft terug”. De hele uiting betekent daarom: “Breng de pomp terug als je klaar bent.”