제가
제가 betekent hier ‘ik’ als onderwerp: de spreker neemt verantwoordelijkheid voor wat er is gebeurd. De vorm bestaat uit 저 (‘ik’, beleefd) met de onderwerpmarkering 가. Je gebruikt deze vorm vóór het werkwoord wanneer je jezelf als handelende persoon noemt.
빌린
빌린 betekent hier ‘geleend’ en beschrijft het gereedschap in ‘빌린 도구’. De vorm komt van 빌리다 en geeft aan dat het gereedschap eerder geleend is. Je gebruikt een dergelijke beschrijvende werkwoordsvorm direct vóór een zelfstandig naamwoord.
도구에
도구에 betekent hier ‘aan of met het gereedschap’: het gereedschap is het ding waarmee de gebeurtenis verbonden is. 에 markeert in deze zin het object waarnaar wordt verwezen bij ‘wat ermee is gebeurd’. De vorm 도구에 staat vóór de beschrijving van de gebeurtenis.
무슨
무슨 betekent hier ‘wat voor’ in de vraag ‘무슨 일이 있었는지’: wat voor gebeurtenis heeft er plaatsgevonden? Het staat direct vóór het zelfstandig naamwoord 일이. Je gebruikt 무슨 + zelfstandig naamwoord om naar de aard van iets te vragen.
일이
일이 betekent hier ‘een gebeurtenis of wat er aan de hand is’, als onderwerp van de vraag naar wat er gebeurd is. 일 is het zelfstandig naamwoord en 이 markeert het als onderwerp. In ‘무슨 일이’ vormt het de gebruikelijke vraag naar wat er is gebeurd.
있었는지
있었는지 sluit hier de indirecte vraag af over wat er met het gereedschap is gebeurd. De vorm verwijst naar iets dat eerder heeft plaatsgevonden en maakt van de inhoud een ingebedde vraag. Je gebruikt zo’n vorm na een vraagwoord wanneer de vraag onderdeel is van een groter werkwoordelijk geheel.
사과해야
사과해야 betekent hier ‘moeten verontschuldigen’ en is het eerste deel van ‘사과해야 해요’. De vorm 사과해야 drukt de noodzakelijkheid uit; het volgende 해요 maakt de verplichting beleefd af. Je gebruikt de constructie 사과해야 해요 wanneer je zegt dat je excuses moet aanbieden.
해요
해요 maakt in ‘사과해야 해요’ de uitdrukking voor verplichting beleefd compleet; samen betekent de zin ‘ik moet mijn excuses aanbieden’. Hier betekent 해요 niet zelfstandig alleen ‘doen’. De combinatie met een vorm op 해야 wordt gebruikt om een noodzakelijkheid uit te drukken.
그
그 betekent hier ‘dat’ en verwijst naar het eerder genoemde gereedschap in ‘그 도구’. Het staat vóór het zelfstandig naamwoord 도구 en bepaalt welk voorwerp bedoeld wordt. Je gebruikt 그 wanneer de gesprekspartners weten over welk eerder genoemd ding het gaat.
생겼어요
생겼어요 betekent hier ‘is gebeurd’ of ‘is ontstaan’ in de vraag naar wat er met het gereedschap is gebeurd. De vorm komt van 생기다 en beschrijft dat er iets is ontstaan of gebeurd. ‘무슨 일이 생겼어요?’ gebruik je om te vragen wat er aan de hand is.
사용하고
사용하고 betekent hier ‘aan het gebruiken’ als eerste deel van ‘사용하고 있을 때’. Het verbindt de handeling van gebruiken met 있을, dat de voortdurende handeling verder vormt. Je gebruikt een werkwoordsvorm op 고 vóór 있다 om een lopende handeling te beschrijven.
있을
있을 betekent in ‘사용하고 있을 때’ dat de handeling op dat moment aan de gang is. Samen met 사용하고 beschrijft het dus ‘aan het gebruiken zijn’, niet simpelweg bestaan of aanwezig zijn. De constructie met 있을 때 gebruik je voor ‘terwijl of wanneer iemand iets aan het doen is’.
때
때 betekent hier ‘toen’ of ‘op het moment dat’ en verwijst naar de tijd waarin de handeling plaatsvond. In ‘사용하고 있을 때’ volgt het op de beschrijving van de lopende handeling. Je gebruikt 때 na een tijdsbepaling of handeling om aan te geven wanneer iets gebeurt.
손잡이에
손잡이에 betekent hier ‘aan het handvat’: het handvat is de plaats waar de barst ontstond. 손잡이 betekent ‘handvat’ en 에 markeert de plaats die met de gebeurtenis verbonden is. Je gebruikt de vorm vóór een beschrijving van wat er op of aan een voorwerp gebeurt.
금이 갔어요
De hele uitdrukking 금이 갔어요 betekent hier ‘er is een barst ontstaan’. 금이 noemt de barst of scheur als onderwerp, terwijl 갔어요 samen met 금이 de betekenis ‘barsten’ vormt in deze uitdrukking. ‘손잡이에 금이 갔어요’ gebruik je om schade aan een oppervlak of onderdeel te melden.
손상이
손상이 betekent hier ‘de schade’ als onderwerp van de beoordeling in ‘손상이 얼마나 심한지’. 손상 betekent ‘schade’ en 이 markeert dit woord als onderwerp. Je gebruikt de vorm wanneer de ernst of toestand van de schade wordt beschreven.
얼마나
얼마나 betekent hier ‘hoe’ in de betekenis ‘hoe ernstig’, vóór 심한지. Het vraagt naar de mate van een eigenschap, niet naar een hoeveelheid voorwerp. Je gebruikt 얼마나 vóór een beschrijving wanneer je de graad ervan wilt weten.
심한지
심한지 betekent hier ‘hoe ernstig het is’ in de ingebedde vraag ‘얼마나 심한지’. De vorm verbindt de beschrijving van ernst met een vraag naar de mate daarvan. Je gebruikt de combinatie 얼마나 + 심한지 om de ernst van bijvoorbeeld schade te beoordelen.
볼게요
볼게요 betekent hier ‘ik zal kijken’ of ‘laat mij kijken’ en klinkt als een beleefd aanbod of voornemen van de spreker. De vorm komt van 보다 (‘kijken’) en geeft aan wat de spreker nu voor de ander gaat doen. ‘제가 볼게요’ gebruik je wanneer je aanbiedt iets zelf te bekijken.
그걸
그걸 betekent hier ‘dat’ of ‘het’ als lijdend voorwerp, namelijk het gereedschap. Het is de verkorte vorm van 그것을. Je gebruikt zo’n objectvorm vóór een werkwoord wanneer je naar een al bekend voorwerp verwijst.
새것으로
새것으로 betekent hier ‘voor een nieuw exemplaar’ in ‘새것으로 바꾸거나’. 새것 betekent ‘iets nieuws’ en 으로 markeert wat het resultaat of de vervanging wordt. Je gebruikt deze vorm bij 바꾸다 wanneer je zegt waardoor iets vervangen wordt.
바꾸거나
바꾸거나 betekent hier ‘vervangen of omwisselen’ en vormt de eerste optie in ‘새것으로 바꾸거나 ... 도울 수 있어요’. De uitgang 거나 verbindt deze optie met de andere mogelijkheid, namelijk helpen met het repareren. Je gebruikt de vorm om alternatieven in één zin naast elkaar te zetten.
고치는
고치는 betekent hier ‘repareren’ in de beschrijving ‘고치는 일’: reparatiewerk of de handeling van repareren. De vorm komt van 고치다 en staat vóór 일 om dat werk te beschrijven. Je gebruikt een dergelijke vorm op 는 vóór een zelfstandig naamwoord voor een handeling of activiteit.
일을
일을 betekent hier ‘het werk’ of ‘de handeling’ als object van 도울. In ‘고치는 일을’ verwijst 일 specifiek naar het werk van repareren. 을 markeert dit werk als datgene waarbij de spreker helpt.
도울
도울 betekent hier ‘helpen’ in ‘도울 수 있어요’: de spreker kan helpen met het reparatiewerk. De vorm komt van 돕다 en staat vóór 수 in de constructie voor mogelijkheid of vermogen. Je gebruikt 도울 수 있어요 om beleefd te zeggen dat je kunt helpen.
수
수 betekent hier een mogelijkheid in ‘도울 수 있어요’; de hele constructie betekent ‘kunnen helpen’. 수 draagt deze betekenis niet los van de voorafgaande werkwoordsvorm 도울. Je gebruikt de constructie werkwoord + 수 있어요 om te zeggen dat iets mogelijk is of dat iemand iets kan doen.
있어요
있어요 maakt in ‘도울 수 있어요’ de constructie voor mogelijkheid compleet; hier betekent het geheel ‘kan helpen’, niet ‘is aanwezig’. De vorm geeft de zin een beleefde afsluiting. Je gebruikt deze combinatie na 수 om vermogen of mogelijkheid uit te drukken.
오래갈지
오래갈지 betekent hier ‘of het lang zal meegaan’ in de vraag of de reparatie duurzaam is. De vorm komt van 오래가다 en maakt met 지 een indirecte vraag of onzeker punt. Je gebruikt 오래갈지 vóór een werkwoord als 확인해 om te zeggen dat je wilt nagaan of iets standhoudt.
확인해
확인해 betekent hier ‘controleren’ of ‘nagaan’ en verbindt 확인하다 met 봐야 in ‘확인해 봐야 해요’. De vorm maakt duidelijk wat er gecontroleerd moet worden, namelijk of de reparatie lang meegaat. Je gebruikt 확인해 vóór 봐야 wanneer je zegt dat iets nagegaan moet worden.
봐야
봐야 betekent hier ‘moeten proberen of bekijken’ als onderdeel van ‘확인해 봐야 해요’. In deze combinatie geeft 봐야 aan dat het controleren noodzakelijk is; de volledige uitdrukking betekent ‘we moeten het controleren’. Je gebruikt een werkwoordsvorm op 아야 vóór 해요 om een verplichting uit te drukken.
추가로
추가로 betekent hier ‘extra’ en beschrijft werk dat boven op het gewone werk komt. In ‘추가로 일을 하게 해서’ geeft het aan dat iemand bijkomend werk moest doen. Je gebruikt 추가로 vóór een handeling of taak wanneer die bovenop iets bestaands komt.
하게
하게 betekent hier ‘ertoe brengen dat iemand iets doet’ in ‘일을 하게 해서’. Het verbindt 하다, ‘doen’, met 해서 en maakt duidelijk dat de spreker de extra handeling heeft veroorzaakt. Je gebruikt deze vorm wanneer je uitlegt dat iemand door een situatie of persoon iets moest gaan doen.
해서
해서 betekent hier ‘door ... te doen’ of ‘omdat ...’, en verbindt de veroorzaakte extra handeling met de verontschuldiging ‘미안해요’. De vorm geeft dus de reden voor het spijt betuigen aan. Je gebruikt een reden op 해서 vóór een gevolg, reactie of gevoel.
미안해요
미안해요 betekent hier ‘het spijt me’ en is een beleefde verontschuldiging voor het extra werk. In ‘하게 해서 미안해요’ verwijst het naar de handeling die de spreker heeft veroorzaakt. Je gebruikt de combinatie met een reden op 해서 wanneer je je voor een bepaalde handeling verontschuldigt.
다음에는
다음에는 betekent hier ‘de volgende keer’ en maakt de toekomstige situatie tot onderwerp van de aanwijzing. 다음 is ‘de volgende keer’ en 는 legt nadruk op die situatie. Je gebruikt 다음에는 wanneer je een verwachting of verzoek voor een volgende gelegenheid formuleert.
바로
바로 betekent hier ‘meteen’ of ‘direct’ en bepaalt wanneer iemand het moet zeggen. In ‘바로 말해 주세요’ vraagt het om zonder uitstel te spreken. Je gebruikt 바로 vóór een handeling die onmiddellijk moet gebeuren.
말해
말해 betekent hier ‘zeg’ of ‘vertel’ en staat vóór 주세요 in ‘말해 주세요’. De vorm komt van 말하다 en noemt de handeling die de luisteraar moet uitvoeren. Je gebruikt 말해 주세요 als beleefd verzoek om iets te vertellen of te melden.
주세요
주세요 maakt in ‘말해 주세요’ van 말해 een beleefd verzoek: ‘vertel het alstublieft’. Hier draagt 주세요 dus bij aan de beleefde verzoeksvorm, niet alleen aan de letterlijke betekenis ‘geef’. Je gebruikt een werkwoordsvorm vóór 주세요 wanneer je iemand vriendelijk vraagt iets te doen.
우리는
우리는 betekent hier ‘wij’ als onderwerp of gespreksthema van de oplossing. 우리 betekent ‘wij’ en 는 markeert dit als onderwerp van de mededeling. Je gebruikt 우리는 wanneer je de groep waartoe de spreker en de gesprekspartner behoren centraal stelt.
이
이 betekent hier ‘dit’ in ‘이 문제를’: het wijst naar het probleem dat in de situatie besproken wordt. Het staat direct vóór 문제 en bepaalt welk probleem bedoeld is. Je gebruikt 이 + zelfstandig naamwoord voor iets dat als dichtbij of actueel wordt aangewezen.
문제를
문제를 betekent hier ‘het probleem’ als lijdend voorwerp van 해결할. 문제 betekent ‘probleem’ en 를 markeert het als datgene wat opgelost wordt. Je gebruikt deze vorm vóór een werkwoord dat rechtstreeks op het probleem gericht is.
해결할
해결할 betekent hier ‘oplossen’ in ‘해결할 수 있어요’: de spreker zegt dat het probleem opgelost kan worden. De vorm komt van 해결하다 en staat vóór 수 in de constructie voor mogelijkheid. Je gebruikt 해결할 수 있어요 om te zeggen dat een probleem opgelost kan worden.