Bespreken wat er met geleend gereedschap is gebeurd | Leer koreaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 제가 빌린 도구에 무슨 일이 있었는지 사과해야 해요.

   Ik moet mijn excuses aanbieden voor wat er met het gereedschap dat ik heb geleend is gebeurd.

   제가

   ik

   빌린

   geleend

   도구

   gereedschap

   무슨 일이 있었는지

   wat er is gebeurd

   사과해야 해요

   moet mijn excuses aanbieden

   Uitgebreide uitleg

   제가 betekent hier ‘ik’ als onderwerp. Het is 저 (‘ik’, bescheiden vorm) + 가 (onderwerpsmarkeerder). In een informelere stijl kan dezelfde spreker ook 내가 gebruiken; 나 is de niet-bescheiden vorm van ‘ik’. 제가 identificeert hier de uitvoerder van de handeling. 빌린 komt van 빌리다, ‘lenen’. Deze vorm staat vóór een zelfstandig naamwoord en betekent hier ‘dat ik heb geleend’ of kortweg ‘geleend’. 빌린 도구 is dus ‘het gereedschap dat ik heb geleend’. Bij 빌리다 wordt de stam 빌리- met -ㄴ gecombineerd tot 빌린; deze vorm beschrijft hier een voorafgaande, voltooide handeling. Vergelijk 빌리는 도구: ‘gereedschap dat iemand leent’ of ‘gereedschap dat iemand aan het lenen is’. 도구 betekent ‘gereedschap’ of ‘werktuig’. Het is een zelfstandig naamwoord en verandert hier niet van vorm. In 빌린 도구에 markeert 에 het gereedschap als de plaats of het doel waarop de gebeurtenis betrekking heeft; in deze zin krijg je de betekenis ‘wat er met het gereedschap is gebeurd’. 무슨 일이 있었는지 is een ingebedde vraaginhoud. 무슨 일 betekent letterlijk ongeveer ‘wat voor gebeurtenis/wat voor kwestie’, 있었- is de verleden vorm van 있다, en -는지 maakt van de hele inhoud een ingebedde vraag. Samen betekent 무슨 일이 있었는지 hier ‘wat er is gebeurd’. In de volgende vraag staat de verwante uitdrukking 무슨 일이 생겼어요?, met de betekenis ‘Wat is ermee gebeurd?’. 사과해야 해요 betekent hier ‘moet mijn excuses aanbieden’. 사과하다 betekent ‘zich verontschuldigen’ of ‘excuses aanbieden’. In 해야 해요 drukt -아/어야 하다 noodzakelijkheid uit: 해 is de vervoegde vorm van 하다, en 해요 is beleefd. Een bruikbaar patroon is 동사-아/어야 해요: ‘moet ...’. Bijvoorbeeld: 가야 해요 betekent ‘ik moet gaan’. Samen is 제가 빌린 도구에 ‘met het gereedschap dat ik heb geleend’, waarbij 제가 de lener identificeert en 에 het gereedschap koppelt aan de gebeurtenis. 무슨 일이 있었는지 geeft aan wat daarmee is gebeurd, en 사과해야 해요 zegt dat de spreker daarvoor excuses moet aanbieden. De volledige betekenis is: ‘Ik moet mijn excuses aanbieden voor wat er met het gereedschap dat ik heb geleend is gebeurd.’

2. 그 도구에 무슨 일이 생겼어요?

   Wat is ermee gebeurd?

   그

   dat/die

   도구

   gereedschap

   무슨

   wat voor/welke

   일

   gebeurtenis/zaak

   생겼어요

   is gebeurd

   Uitgebreide uitleg

   그 verwijst hier naar iets dat als bekend of eerder genoemd wordt aangewezen: “dat”. Als bepalend woord staat het vóór het zelfstandig naamwoord. Het verandert niet voor enkelvoud/meervoud of grammaticaal geslacht. 도구 betekent “gereedschap” of “werktuig”. In 도구에 krijgt het de partikel 에; hier markeert die het gereedschap als datgene waarbij of waaraan iets gebeurt. Voor een persoon gebruikt Koreaans in zo’n relatie vaak een andere partikel, dus vervang 에 niet automatisch door een algemene vertaling van “aan”. 무슨 staat vóór een zelfstandig naamwoord en vraagt welk(e) soort of wat voor concrete zaak bedoeld wordt. In 무슨 일 gaat het natuurlijk om “wat voor gebeurtenis/zaak”, niet om een vraag naar het soort gereedschap. Vergelijk 무슨 문제 voor “welk probleem/wat voor probleem”. 일 betekent hier “gebeurtenis” of “zaak”. Het kan ook “werk” betekenen, maar in deze vaste vraag past die betekenis niet. De combinatie 무슨 일 is een veelgebruikt patroon voor “wat is er gebeurd?” of letterlijker “wat voor gebeurtenis is er?”. 생겼어요 is de beleefde verleden vorm van 생기다. De basisvorm 생기다 betekent onder meer “ontstaan”, “zich voordoen” of “gebeuren”; 생겼어요 geeft aan dat dit al gebeurd is. In deze zin beschrijft het niet dat het gereedschap zelf nieuw is geworden, maar dat er iets met het gereedschap is gebeurd. Voorbeeld: 문제가 생겼어요. — “Er is een probleem ontstaan.” Samen vormen 그 도구에 en 무슨 일이 생겼어요? de vraag naar wat er met dat gereedschap is gebeurd. De volledige betekenis is: “Wat is ermee gebeurd?”

3. 제가 사용하고 있을 때 손잡이에 금이 갔어요.

   Het handvat is gebarsten toen ik het gebruikte.

   제가

   ik (als onderwerp)

   사용하고 있을 때

   tijdens het gebruiken

   손잡이

   handvat

   금이 갔어요

   is gebarsten

   Uitgebreide uitleg

   제가 betekent hier “ik” als onderwerp. Het is de vorm van 저 (“ik”, een bescheiden eerste-persoonsvorm) met de onderwerpsmarkeerder 가: 저 + 가 → 제가. De vorm verwijst dus naar de spreker; hij verandert niet omdat het onderwerp mannelijk of vrouwelijk zou zijn. 사용하고 있을 때 geeft de tijdsomstandigheid “toen ik het gebruikte” weer. 사용하다 betekent “gebruiken”. In 사용하고 있다 combineert de stam 사용하- met -고 있다 om een handeling aan te geven die op dat moment bezig is: “aan het gebruiken zijn”. 때 betekent “wanneer/toen” en maakt van de voorafgaande situatie een tijdsbepaling. Het object van “gebruiken” staat in het Koreaans niet uitgedrukt; in deze context wordt het als “het” begrepen. Voorbeeld: 제가 책을 읽고 있을 때 전화가 왔어요. — “Toen ik een boek aan het lezen was, kwam er een telefoontje.” Het patroon is ...고 있을 때 (“toen iemand bezig was met ...”). 손잡이 is een zelfstandig naamwoord voor een “handvat” of “greep”. Het kan bijvoorbeeld ook een deur- of gereedschapshandvat aanduiden; in deze zin is het precies het onderdeel dat volgens de vertaling gebarsten is. 금이 갔어요 is de beleefde verleden vorm van de uitdrukking 금이 가다: “een barst krijgen”, “gebarsten raken” of “gebarsten zijn”. 금 betekent “barst/scheur”, en 가다 is als afzonderlijk werkwoord “gaan”, maar in deze vaste combinatie beschrijft het dat er een barst ontstaat of zichtbaar wordt. 갔어요 is gevormd met de verleden uitgang van 가다; het is geen vorm van 금 en zegt niets over geslacht. De beleefde stijl op -어요 maakt de mededeling alledaags en beleefd. Voorbeeld: 컵에 금이 갔어요. — “Er is een barst in de beker gekomen.” Samen bestaat de zin uit de tijdsbepaling 제가 사용하고 있을 때 (“toen ik het gebruikte”) en de hoofdmededeling 손잡이에 금이 갔어요 (“het handvat kreeg een barst”). 에 markeert hier de plaats of het onderdeel waar de barst ontstond: letterlijk “aan/in het handvat”. De volledige betekenis is daarom: “Het handvat is gebarsten toen ik het gebruikte.”

4. 손상이 얼마나 심한지 제가 볼게요.

   Laat me kijken hoe erg de schade is.

   손상이

   de schade

   얼마나

   hoe erg

   심한지

   hoe ernstig het is

   볼게요

   ik zal kijken

   Uitgebreide uitleg

   손상이 betekent hier “de schade”. Het zelfstandig naamwoord 손상 betekent beschadiging of schade; -이 markeert het onderwerp. In de ingebedde vraag is de schade dus datgene waarvan de ernst wordt beoordeeld. Bijvoorbeeld: 손상이 커요. — “De schade is groot.” 얼마나 vraagt naar de mate: “hoe erg”, “hoe sterk” of “in welke mate”. Het staat hier vóór de beschrijving van de schade en vormt samen met 심한지 een indirecte vraag. De vorm kan ook bij andere eigenschappen staan, bijvoorbeeld 얼마나 어려운지 — “hoe moeilijk het is”. 심한지 komt van het bijvoeglijke werkwoord 심하다, “ernstig zijn”. Voor een ingebedde vraag wordt de stam zonder 다 gebruikt met -(으)ㄴ지: 심하다 → 심한지. De combinatie 얼마나 심한지 betekent letterlijk “hoe ernstig het is”; -지 maakt hier geen losse vraag aan de gesprekspartner, maar sluit de inhoud van de vraag in. 볼게요 komt van 보다, “kijken” of “zien”, met -(으)ㄹ게요. Deze vorm presenteert de handeling als de intentie of toezegging van de spreker: “ik zal kijken” of “laat me kijken”. Hij is iets anders dan een neutrale toekomstige beschrijving; de spreker neemt hier zelf het initiatief. De stam eindigt op een klinker, daarom is het 볼게요 en niet 볼을게요. Samen is 얼마나 심한지 de inhoud van wat de spreker zal bekijken, terwijl 제가 de spreker als handelende persoon markeert. De volledige zin betekent: “Laat me kijken hoe ernstig de schade is.”

5. 제가 그걸 새것으로 바꾸거나 고치는 일을 도울 수 있어요.

   Ik kan het vervangen of helpen het te repareren.

   제가

   ik

   그걸

   het

   새것으로

   door een nieuw exemplaar

   바꾸거나

   vervangen of veranderen

   고치는

   repareren

   일을

   werk of taak

   도울 수 있어요

   kan helpen

   Uitgebreide uitleg

   제가 betekent hier ‘ik’ als onderwerp. De vorm bestaat uit 저 (‘ik’, de bescheiden of beleefde eerste persoon) plus de onderwerpmarker -가. 그걸 betekent hier ‘het’ als lijdend voorwerp. Dit is de verkorte vorm van 그것을: 그것 (‘dat ding/het’) plus -을, de objectmarker. In deze zin verwijst het naar het voorwerp dat vervangen of gerepareerd wordt; de vorm zelf specificeert niet welk soort voorwerp het is. 새것으로 geeft het resultaat van de vervanging aan: ‘door een nieuw exemplaar’. 새것 betekent ‘nieuw ding/exemplaar’, en -으로 markeert hier het resultaat waarin iets wordt veranderd. Het is niet hetzelfde als 새로운, dat vóór een zelfstandig naamwoord staat. Voorbeeld: 헌 것을 새것으로 바꿔요. — ‘Ik vervang het oude door een nieuw exemplaar.’ 바꾸거나 betekent hier ‘vervangen of veranderen’. De basisvorm is 바꾸다 (‘veranderen; vervangen’). De uitgang -거나 verbindt alternatieven en betekent ‘of’; deze vorm noemt de eerste mogelijke handeling. Voorbeeld: 버스를 바꾸거나 걸어가요. — ‘Ik neem een andere bus of loop.’ 고치는 betekent hier ‘repareren’ en bepaalt het daaropvolgende zelfstandig naamwoord 일 (‘werk/taak’). De basisvorm is 고치다 (‘repareren; herstellen’). 고치는 is de bepalende vorm van dit werkwoord: vóór 일 betekent het ‘het repareren van’ of ‘reparatie-’. Het is dus 고치다 dat de verbale vorm draagt, niet 일. Voorbeeld: 고치는 사람이 있어요. — ‘Er is iemand die het repareert.’ 일을 betekent ‘werk’ of ‘taak’ als lijdend voorwerp. 일 is het zelfstandig naamwoord ‘werk/taak’, en -을 markeert het object. Samen met 바꾸거나 고치는 ontstaat 바꾸거나 고치는 일: ‘de taak of handeling van vervangen of repareren’. Zo kan een Koreaanse constructie een handeling als een benoemde taak voorstellen. 도울 수 있어요 betekent ‘kan helpen’. De basisvorm van 돕다 is ‘helpen’; vóór -(으)ㄹ 수 있다 wordt die vorm 도울. De constructie werkwoord-(으)ㄹ 수 있어요 drukt mogelijkheid of bekwaamheid uit: ‘kan ...’. 있어요 is de beleefde tegenwoordige vorm van 있다. Voorbeeld: 도와줄 수 있어요. — ‘Ik kan helpen.’ De zin wordt opgebouwd als 제가 (‘ik’) + 그걸 (‘het’) + 새것으로 바꾸거나 (‘het door een nieuw exemplaar vervangen’) + 고치는 일 (‘het repareren’) + 도울 수 있어요 (‘kan helpen’). De Koreaanse structuur zegt letterlijk dat de spreker kan helpen met de taak om het te vervangen of te repareren. In overeenstemming met de vaste vertaling is de beoogde betekenis: ‘Ik kan het vervangen of helpen het te repareren.’ De beleefde vorm -어요 maakt de mededeling geschikt voor een gewone beleefde conversatie.

6. 수리가 오래갈지 확인해 봐야 해요.

   We moeten kijken of de reparatie goed blijft.

   수리

   reparatie

   오래갈지

   of het lang meegaat

   확인해

   controleren; nagaan

   봐야 해요

   moet kijken

   Uitgebreide uitleg

   수리 betekent hier ‘reparatie’. Het is een zelfstandig naamwoord; met -가 in 수리가 wordt het als onderwerp van de bijzin gemarkeerd. Een bruikbaar voorbeeld is 수리가 끝났어요. — ‘De reparatie is klaar.’ 오래갈지 komt van het werkwoord 오래가다, ‘lang meegaan’ of ‘lang standhouden’. De vorm -ㄹ지 maakt hier een indirecte ja/nee-vraag: 오래갈지 betekent ‘of het lang zal meegaan’. Bij een werkwoordstam zonder eindmedeklinker verschijnt hier -ㄹ지; zo wordt 가다 bijvoorbeeld 갈지 (‘of het zal gaan’). Deze vorm drukt in deze zin geen zekerheid uit over de uitkomst. 확인해 komt van 확인하다, ‘controleren’ of ‘nagaan’. -해 is hier de verbindende vorm van 하다, waarmee dit werkwoord met het volgende deel wordt verbonden. Samen met de voorafgaande inhoud betekent 오래갈지 확인해 letterlijk ongeveer ‘nagaan of het lang meegaat’. Een kort voorbeeld is 시간을 확인해요. — ‘Ik controleer de tijd.’ 봐야 해요 bevat 보다, ‘kijken’, in de vorm 봐야, plus 하다 in 해요. De constructie -아/어야 하다 drukt noodzaak uit: ‘moeten ...’. In deze zin betekent 확인해 봐야 해요 dus ‘we moeten het controleren/nagaan’. 봐야 betekent hier niet simpelweg alleen ‘kijken’; in combinatie met -아/어야 하다 vormt het de noodzakelijke handeling. De beleefde eindvorm 해요 maakt de uitspraak beleefd en niet-formeel. De zin wordt opgebouwd als 수리가 (‘de reparatie’) + 오래갈지 (‘of die lang meegaat’) + 확인해 (‘nagaan’) + 봐야 해요 (‘moeten kijken/doen’). Het geheel betekent: ‘We moeten nagaan of de reparatie lang meegaat.’

7. 제가 추가로 일을 하게 해서 미안해요.

   Het spijt me dat ik je extra werk geef.

   제가

   ik (als onderwerp)

   추가로

   extra; aanvullend

   일을

   werk

   하게 해서

   doordat iemand iets laat doen

   미안해요

   het spijt me

   Uitgebreide uitleg

   제가 betekent hier “ik” als onderwerp. Het bestaat uit 저 (de bescheiden/polite vorm van “ik”) en de onderwerpsmarkeerder 가; 저가 wordt in deze combinatie 제가. In minder beleefde stijl staat vaak 내가 bij 나. Voorbeeld: 제가 할게요. — “Ik zal het doen.” 추가로 is een bijwoord met de betekenis “extra” of “aanvullend”. Het geeft aan dat er iets bovenop het al verwachte of bestaande komt. Voorbeeld: 추가로 질문이 있어요. — “Ik heb nog een extra vraag.” In 일을 betekent 일 “werk”. De vorm 을 markeert 일 als het object van de handeling; daarom gaat het om werk dat iemand doet, niet om een onderwerp dat zelf iets doet. 일 kan ook in andere combinaties voorkomen, zoals 일이 많아요. — “Er is veel werk.” 하게 해서 gebruikt de constructie V-게 하다: iemand iets laten of doen maken. Hier is 하- de stam van 하다 (“doen”), en 하게 하다 betekent letterlijk dat iemand iets doet. 해서 is de verbindende vorm van 하다 en koppelt deze oorzaak aan de verontschuldiging. De persoon die het werk moet doen wordt in het Koreaans niet expliciet genoemd in dit fragment; de vaste vertaling maakt duidelijk dat het hier om “jou” gaat. Voorbeeld: 아이를 웃게 했어요. — “Ik heb het kind laten lachen.” 미안해요 komt van 미안하다, “spijt hebben” of “het jammer vinden”, en is de beleefde 해요-vorm. In deze zin is het een directe verontschuldiging: “Het spijt me.” Voorbeeld: 늦어서 미안해요. — “Het spijt me dat ik laat ben.” Samen vormen de delen: 제가 (“ik”) + 추가로 (“extra”) + 일을 (“werk” als object) + 하게 해서 (“doordat ik [jou] het laat doen”) + 미안해요 (“het spijt me”). De volledige betekenis is dus: “Het spijt me dat ik je extra werk geef.” De zin is beleefd en past bij een gewone, directe verontschuldiging.

8. 다음에는 바로 말해 주세요.

   Zeg het me de volgende keer meteen.

   다음에는

   de volgende keer

   바로

   meteen

   말해 주세요

   zeg het alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   다음에는 betekent hier ‘de volgende keer’. 다음 betekent ‘volgend’ of ‘de volgende’. Hier bestaat -에는 uit -에, dat een tijdsomstandigheid markeert, en -는, dat die gelegenheid als gespreksonderwerp of contrast markeert; -는 is dus niet simpelweg een onderwerpsuitgang. -에 kan ook een ander tijdstip of een plaats markeren. Voorbeeld: 다음에 만나요. — ‘Tot de volgende keer.’ 바로 betekent hier ‘meteen’ of ‘direct’. Het geeft aan dat de handeling zonder uitstel moet gebeuren. Voorbeeld: 바로 시작해요. — ‘We beginnen meteen.’ 말해 주세요 is een beleefd verzoek: ‘zeg het alstublieft’ of natuurlijker ‘laat het me weten’. 말해 is de 아/어-vorm van 말하다 (‘zeggen, vertellen’): de stam 말하- krijgt hier -어, waarbij de vorm samentrekt tot 말해. In combinatie met 주세요 vormt dit een verzoek. 주세요 is de beleefde verzoeksvorm van 주다 (‘geven’); letterlijk betekent het ‘geef alstublieft’, maar in deze constructie maakt het een verzoek beleefd. Het object is in het Koreaans niet uitgedrukt; de vaste vertaling ondersteunt hier de betekenis ‘het’. Voorbeeld: 기다려 주세요. — ‘Wacht alstublieft.’ Samen betekent 다음에는 바로 말해 주세요.: ‘Zeg het me de volgende keer meteen.’ Eerst wordt de volgende gelegenheid aangewezen, daarna wordt aangegeven dat de handeling onmiddellijk moet gebeuren, en ten slotte volgt het beleefde verzoek om het te zeggen.

9. 우리는 이 문제를 해결할 수 있어요.

   We kunnen het oplossen.

   우리는

   wij

   이

   deze

   문제

   probleem

   해결할

   oplossen

   수 있어요

   kunnen

   Uitgebreide uitleg

   우리는 bestaat uit 우리 (“wij; ons”) en de topic-markeerder 는. In deze zin wordt de spreker samen met anderen als onderwerp van de uitspraak gepresenteerd. 우리 kan in andere contexten ook “ons/onze” betekenen; hier ondersteunt de vaste vertaling de lezing “wij”. 이 staat vóór een zelfstandig naamwoord en betekent “deze”: het wijst naar iets dat in de situatie als nabij of relevant wordt aangewezen. Koreaans kent hierbij geen verandering voor geslacht of meervoud. Voorbeeld: 이 책 — “dit boek”. 문제 is het zelfstandig naamwoord “probleem”. In 이 문제를 is 를 de objectmarkeerder: “dit probleem” is datgene waarop de handeling gericht is. Voorbeeld: 문제를 해결해요. — “Ik los het probleem op.” 해결할 komt van het werkwoord 해결하다 (“oplossen”). De vorm 해결할 is de attributieve vorm die vóór 수 staat in de constructie werkwoord + -(으)ㄹ 수 있다. Daar betekent de combinatie “kunnen oplossen”. 해결할 op zichzelf maakt dus niet simpelweg een toekomstige tijd uit; hier helpt het de mogelijkheid- of bekwaamheidsconstructie vormen. 수 있어요 bevat 수 en de beleefde vorm 있어요 van 있다. In de combinatie 해결할 수 있어요 drukt dit uit dat iets mogelijk is of dat iemand het kan doen. Voorbeeld: 오늘 갈 수 있어요. — “Ik kan vandaag gaan.” De beleefde vorm -어요 maakt de formulering geschikt voor een gewone beleefde uitspraak. Samen vormen 우리는 이 문제를 해결할 수 있어요 de betekenis: “Wij kunnen dit probleem oplossen.” De structuur is: “wij” als topic, “dit probleem” als object, en 해결할 수 있어요 als “kunnen oplossen”. De zin is beleefd, zonder dat hij op zichzelf een bijzondere formele stijl uitdrukt.