Buitengesloten zijn en om hulp vragen | Leer koreaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 아파트에 들어갈 수가 없어요.

   Ik kan mijn appartement niet in.

   아파트

   appartement

   들어갈

   binnengaan

   수가

   mogelijkheid om

   없어요

   is er niet

   Uitgebreide uitleg

   아파트 betekent hier “appartement”. Het is een zelfstandig naamwoord. Met de plaatsaanduidende partikel -에 wordt 아파트에 gevormd: “naar/in het appartement”, afhankelijk van het werkwoord. In deze zin gaat het om de bestemming van het binnengaan. 들어갈 komt van 들어가다, “binnengaan”. De vorm 들어갈 is de vorm op -ㄹ die vóór 수 staat; samen met 수 vormt hij een constructie voor een mogelijke handeling. In deze zin betekent 들어갈 dus niet op zichzelf “kan binnengaan”; die betekenis ontstaat met het volgende deel. 수가 bestaat uit 수, een afhankelijk zelfstandig naamwoord met de betekenis “mogelijkheid/manier”, en de onderwerpmarkeerder -가. In het patroon 동사-(으)ㄹ 수가 있다/없다 wordt een mogelijkheid uitgedrukt. 들어갈 수가 verwijst hier naar “de mogelijkheid om binnen te gaan”. 없어요 komt van 없다, “niet aanwezig zijn” of “niet bestaan”, in een beleefde tegenwoordige vorm. In -(으)ㄹ 수가 없어요 maakt het duidelijk dat de mogelijkheid niet bestaat: “kan niet”. De beleefde vorm -어요 past bij een gewone beleefde mededeling. Het patroon is werkwoordstam-(으)ㄹ 수가 없다: “niet kunnen …”. Bijvoorbeeld: 갈 수가 없어요. — “Ik kan niet gaan.” Hier wordt 들어가다 in dat patroon geplaatst: 들어갈 수가 없어요, “kan niet binnengaan”. Samen betekent 아파트에 들어갈 수가 없어요: “Ik kan mijn appartement niet in.” 아파트에 geeft de bestemming aan, 들어갈 noemt het binnengaan, en 수가 없어요 zegt dat die mogelijkheid er niet is. De Nederlandse vertaling maakt met “mijn appartement” de bedoelde referentie duidelijk.

2. 어딘가에 여분의 열쇠가 있어요?

   Heb je ergens een reservesleutel?

   어딘가에

   ergens

   여분의

   extra; reserve-

   열쇠

   sleutel

   가 있어요?

   is er ...?

   Uitgebreide uitleg

   어딘가에 betekent hier ‘ergens’. 어딘가 is een onbepaald plaatswoord (‘ergens, op een bepaalde plaats’) en -에 markeert de plaats waar iets zich bevindt. Voor een vraag naar een onbepaalde plaats kun je bijvoorbeeld zeggen: 어딘가에 있어요? — ‘Is het ergens?’ 여분의 betekent hier ‘reserve-’ of ‘extra’. Het is de vorm van 여분 (‘reserve, extra hoeveelheid’) met -의, waarmee het als bepaling bij een zelfstandig naamwoord staat. In 여분의 열쇠 beschrijft het dus welk soort sleutel bedoeld wordt; het zegt niet op zichzelf hoeveel sleutels er zijn. Voorbeeld: 여분의 배터리가 있어요. — ‘Er is een reservebatterij.’ 열쇠 betekent ‘sleutel’. Het is hier het zelfstandig naamwoord dat aangeeft wat er mogelijk ergens aanwezig is. Een bruikbaar voorbeeld is 열쇠가 없어요. — ‘Er is geen sleutel.’ 가 있어요? vormt hier, samen met het eraan voorafgaande naamwoord, een beleefde vraag naar aanwezigheid of bestaan: letterlijk ongeveer ‘is er ...?’ 가 markeert 열쇠 als datgene waarvan de aanwezigheid wordt gevraagd, en 있어요 is de beleefde vorm van 있다 (‘er zijn, aanwezig zijn, hebben’). De vorm 있어요 kan dus ook in andere contexten ‘heeft’ betekenen; hier gaat het door 어딘가에 om ergens aanwezig zijn. Voorbeeld: 방에 의자가 있어요? — ‘Staat er een stoel in de kamer?’ Samen betekent 어딘가에 + 여분의 열쇠 + 가 있어요?: ‘Is er ergens een reservesleutel?’ De vraag gebruikt een plaatsaanduiding (어딘가에), benoemt wat gezocht wordt (여분의 열쇠) en vraagt beleefd of dat aanwezig is (가 있어요?).

3. 아니요, 하지만 집주인이 하나 가지고 있을지도 몰라요.

   Nee, maar mijn verhuurder heeft er misschien een.

   아니요

   nee

   하지만

   maar

   집주인

   verhuurder

   하나

   één

   가지고 있을지도 몰라요

   misschien hebben

   Uitgebreide uitleg

   아니요 is de gebruikelijke beleefde manier om met “nee” te antwoorden. Het staat hier als zelfstandig antwoord op de vraag naar een reservesleutel. 하지만 betekent “maar” en verbindt hier een ontkenning met een gedeeltelijk andere mogelijkheid. Een herbruikbaar patroon is: A지만 B — “maar B”, waarbij 지만 aan het voorafgaande predicaat of adjectief wordt vastgemaakt. In deze zin staat het losse verbindingswoord 하지만. 집주인 betekent hier “verhuurder”. Het is een zelfstandig naamwoord dat letterlijk uit 집 (“huis”) en 주인 (“eigenaar” of “bezitter”) bestaat; samen verwijst het naar de persoon die de woning verhuurt. In 집주인이 draagt 집주인 de onderwerpmarkeerder 이, omdat het woord op een medeklinker eindigt. De Nederlandse vertaling maakt deze persoon tot “mijn verhuurder”; het Koreaanse fragment zelf bevat geen afzonderlijk bezittelijk woord. 하나 betekent hier “één” of natuurlijker “er één”: één exemplaar van het eerder genoemde soort voorwerp, in deze context een reservesleutel. Het zelfstandig naamwoord wordt niet herhaald. Het is dus geen algemene hoeveelheid die los van de context wordt genoemd, maar een verwijzing naar één exemplaar. Bijvoorbeeld: 열쇠가 하나 있어요. — “Er is één sleutel.” 가지고 있을지도 몰라요 drukt uit dat iemand iets misschien bezit of bij zich heeft. 가지다 betekent “hebben” of “bezitten”; 가지고 있다 is de constructie “hebben” in de zin van iets in bezit hebben. De mogelijkheid wordt gevormd met -을지도 모르다: letterlijk een vorm van “misschien weten”, maar als grammaticale constructie “misschien …”. In 있을지도 몰라요 staat 있다 in de mogelijke vorm 있을, gevolgd door 지도 모르다; 몰라요 is de beleefde tegenwoordige vorm van 모르다 (“niet weten”). De beleefde eindiging -요 maakt de hele uitdrukking beleefd. Het gaat hier dus om een mogelijkheid, niet om een zekere bewering. Bijvoorbeeld: 그 사람이 열쇠를 가지고 있을지도 몰라요. — “Die persoon heeft de sleutel misschien.” Samen betekent 아니요, 하지만 집주인이 하나 가지고 있을지도 몰라요.: “Nee, maar mijn verhuurder heeft er misschien één.” Eerst wordt de aanwezigheid van de reservesleutel bij de aangesprokene ontkend; daarna wordt als mogelijkheid genoemd dat de verhuurder één exemplaar heeft. De onderwerpmarkeerder na 집주인 maakt de verhuurder tot degene die mogelijk iets bezit, terwijl 하나 het eerder bedoelde voorwerp vervangt.

4. 지금 집주인에게 전화해 보세요.

   Bel je verhuurder nu.

   지금

   nu

   집주인

   verhuurder

   에게

   aan

   전화해 보세요

   probeer te bellen

   Uitgebreide uitleg

   지금 betekent hier “nu”: het plaatst de handeling in het huidige moment. Het kan ook in andere zinnen vooraan of later staan, afhankelijk van de nadruk. Voorbeeld: 지금 가요. — “Ik ga nu.” 집주인 betekent “verhuurder”. Het is een zelfstandig naamwoord; de vorm verandert hier niet voor enkelvoud of meervoud. Het woord bestaat uit 집 (“huis”) en 주인 (“eigenaar/meester”), maar de vaste betekenis in deze zin is de persoon die de woning verhuurt. 에게 is een partikel dat de ontvanger of het doel van een handeling markeert, vaak bij personen. In 집주인에게 betekent het dus “aan de verhuurder”. Een vergelijkbaar patroon is 친구에게 전화해요. — “Ik bel een vriend.” 전화해 보세요 betekent hier “probeer te bellen” en is gericht aan de aangesprokene. 전화하다 is het basiswerkwoord “bellen”; 전화해 is de verbindingsvorm van dat werkwoord vóór de volgende constructie. 보다 betekent op zichzelf “zien”, maar in -아/어 보다 betekent het “iets proberen of uitproberen”. In 보세요 geeft -세요 een beleefde aansporing of verzoek. Het geheel 전화해 보세요 is daarom een beleefde aansporing om te proberen te bellen, niet alleen een mededeling dat iemand belt. Samen vormen de delen: 지금 (“nu”) + 집주인에게 (“aan de verhuurder”) + 전화해 보세요 (“probeer te bellen”). De volledige betekenis is: “Bel je verhuurder nu.” De beleefde vorm -세요 maakt de aansporing beleefd; de zin zegt niet uit zichzelf hoeveel keer of hoe lang er gebeld moet worden.

5. 제가 전화하는 동안 안에서 기다려도 될까요?

   Mag ik binnen wachten terwijl ik bel?

   제가

   ik

   전화하는 동안

   terwijl ik bel

   안에서

   binnen

   기다려도 될까요?

   mag ik wachten?

   Uitgebreide uitleg

   제가 betekent hier “ik” als onderwerp. Het bestaat uit 저 (“ik”, de bescheiden vorm tegenover een gesprekspartner) en de onderwerpmarker 가. De marker laat zien dat de spreker degene is die belt en wacht. In een beleefde vraag blijft 저 de passende vorm; 나 is de informelere vorm van “ik”. 전화하는 동안 betekent “terwijl ik bel”. 전화하다 is het basiswerkwoord “bellen”; in 전화하는 staat het in de vorm -는 vóór 동안, voor een lopende handeling. 동안 betekent “gedurende” of “terwijl” en koppelt de wachttijd aan die periode. Het patroon V-는 동안 is bruikbaar voor “terwijl iemand V doet”. Voorbeeld: 제가 요리하는 동안 음악을 들어요. — “Luister naar muziek terwijl ik kook.” 안에서 betekent “binnen”, als plaats waar de handeling gebeurt. 안 is “de binnenkant” en 에서 markeert de plaats van een activiteit. Daarom past 안에서 bij wachten: het wachten vindt binnen plaats. Dit verschilt van 안에, dat vooral een plaats van bestaan of beweging naar binnen kan aangeven; 안에서 기다리다 is “binnen wachten”. 기다려도 될까요? is een beleefde vraag om toestemming: “mag ik wachten?” 기다리다 is het basiswerkwoord “wachten”. In 기다려도 되다 betekent de combinatie letterlijk ongeveer “het is ook goed als [ik] wacht” en functioneert zij als “mogen wachten”. -어도 되다 is een herbruikbaar patroon voor toestemming: 들어가도 돼요? — “Mag ik naar binnen gaan?” 될까요? komt van 되다 (“goed zijn”, “mogen/kunnen worden” in zulke constructies) met de beleefde vraagvorm -(으)ㄹ까요?. Hier maakt die vorm de vraag voorzichtig en beleefd; hij vraagt of wachten toegestaan is. Het onderwerp van 기다려도 is opnieuw de spreker, zoals door 제가 wordt aangegeven. Samen ontstaat de betekenis: “Mag ik binnen wachten terwijl ik bel?” De volgorde is: de spreker (제가), de periode waarin die persoon belt (전화하는 동안), de plaats van het wachten (안에서) en vervolgens de beleefde toestemmingsvraag (기다려도 될까요?).

6. 잠깐 들어오세요.

   Kom maar even binnen.

   잠깐

   even; een momentje

   들어오세요

   kom binnen

   Uitgebreide uitleg

   잠깐 betekent hier “even” of “een momentje”. Het verkort de duur van de handeling; het zegt niet dat er een bepaald aantal momenten wordt geteld. Het kan ook in andere korte verzoeken staan, bijvoorbeeld 잠깐 기다리세요 — “Wacht u even.” 들어오세요 betekent hier “kom binnen”. De vorm hangt samen met het werkwoord 들어오다 (“binnenkomen”): 들어오- is de stam in deze vervoegde vorm. -세요 maakt er een beleefd verzoek of een beleefde aansporing aan de aangesprokene van. Het onderwerp “u” hoeft in het Koreaans niet uitgedrukt te worden wanneer het uit de situatie duidelijk is. Ter vergelijking: 들어가세요 betekent “ga naar binnen” vanuit het perspectief van de spreker, terwijl 들어오세요 beweging naar de spreker of de relevante binnenruimte uitdrukt. Een kort voorbeeld is 어서 들어오세요 — “Kom gauw binnen.” Samen vormt 잠깐 들어오세요 de betekenis “Kom maar even binnen.” 잠깐 beperkt de duur of reikwijdte van het binnenkomen, en 들어오세요 is de beleefde uitnodiging of aansporing. De zin is geschikt als beleefde, directe uitnodiging; -세요 maakt de formulering niet noodzakelijk formeel in elke mogelijke situatie, maar wel beleefd.

7. 밖은 추워요.

   Het is daar buiten koud.

   밖

   buiten

   추워요

   is koud

   Uitgebreide uitleg

   밖 betekent hier “buiten” of “de buitenkant/buitenruimte”. Met 은 erachter wordt het als onderwerp of contrastief onderwerp gemarkeerd: 밖은 = “wat buiten betreft”. De partikel 은 staat na een lettergreep die eindigt op een medeklinker; na een klinker verschijnt de vorm 는. De precieze referentie van “buiten” hoeft niet verder bepaald te worden: de zin zegt alleen dat het buiten koud is. 추워요 is de beleefde tegenwoordige vorm van 춥다, “koud zijn”. De stam verandert hierbij: 춥다 → 추워요; dit is een vormverandering van het bijvoeglijk naamwoord, niet van 밖. De uitgang -요 maakt de uiting beleefd in deze context. Voorbeeld: 날씨가 추워요. — “Het weer is koud.” Samen vormt 밖은 추워요 de betekenis “Het is buiten koud.” De volgorde is: eerst het onderwerp/gebied 밖은, daarna de beschrijving 추워요. In het Nederlands wordt voor deze betekenis natuurlijk een onpersoonlijk het gebruikt, terwijl het Koreaans hier geen afzonderlijk woord voor “het” nodig heeft.

8. 무슨 일이 있었는지 설명하고 열쇠에 대해 물어볼게요.

   Ik leg uit wat er is gebeurd en vraag naar de sleutel.

   무슨

   wat voor / welke

   일

   gebeurtenis / zaak

   있었는지

   of er was / is gebeurd

   설명하고

   uitleggen en

   열쇠

   sleutel

   에 대해

   over / betreffende

   물어볼게요

   zal vragen

   Uitgebreide uitleg

   무슨 staat vóór een zelfstandig naamwoord en vraagt welke zaak of welk soort iets bedoeld wordt. In 무슨 일이 krijgt het, samen met 일, de betekenis “wat voor gebeurtenis” en natuurlijk Nederlands “wat er”. Vergelijkend voorbeeld: 무슨 책을 읽어요? — “Welk boek lees je?” 일 betekent hier “gebeurtenis” of “zaak”. Het is een zelfstandig naamwoord; in 무슨 일이 is het onderwerp van wat er is gebeurd. Voorbeeld: 오늘 무슨 일이 있었어요? — “Wat is er vandaag gebeurd?” 있었는지 is gebaseerd op 있다 (“er zijn”, “bestaan”) en bevat de verleden vorm 있었- plus -는지, waarmee een ingebedde vraag wordt gevormd. In deze combinatie betekent 무슨 일이 있었는지 “wat er is gebeurd”. De vorm -는지 kan in een andere zin ook “of” introduceren: 그가 왔는지 모르겠어요. — “Ik weet niet of hij is gekomen.” 설명하고 komt van 설명하다 (“uitleggen”): 설명하- + -고. -고 verbindt deze handeling met de volgende handeling en betekent hier “en”. Voorbeeld: 상황을 설명하고 시작할게요. — “Ik leg de situatie uit en begin dan.” 열쇠 betekent “sleutel”. Het is een zelfstandig naamwoord en verandert niet van vorm voor enkelvoud of meervoud; de rol in de zin wordt onder andere door partikels aangegeven. Voorbeeld: 열쇠를 찾았어요. — “Ik heb de sleutel gevonden.” 에 대해 is een vaste constructie met de betekenis “over” of “met betrekking tot”. In 열쇠에 대해 markeert deze constructie het onderwerp waarover iemand vragen stelt; 열쇠 is dus niet de persoon aan wie men de vraag stelt. Voorbeeld: 이 문제에 대해 이야기해요. — “We praten over dit probleem.” 물어볼게요 is gebaseerd op 물어보다 (“vragen”, “navraag doen”). De vorm -ㄹ게요 drukt hier een beleefde toezegging of intentie van de spreker uit: “ik zal vragen”. Voorbeeld: 선생님께 물어볼게요. — “Ik zal het aan de docent vragen.” Samen vormen 무슨 일이 있었는지 설명하고 en 열쇠에 대해 물어볼게요 één verbonden plan: de spreker zal eerst uitleggen wat er is gebeurd en daarna vragen stellen over de sleutel. Het onderwerp van beide handelingen blijft onuitgesproken in het Koreaans; de vaste Nederlandse vertaling maakt duidelijk dat dit onderwerp “ik” is. De beleefde vorm -ㄹ게요 maakt de tweede handeling tot een beleefde toezegging: “Ik leg uit wat er is gebeurd en vraag naar de sleutel.”

9. 기다리는 동안 필요한 것이 있으면 말해 주세요.

   Laat het me weten als je tijdens het wachten iets nodig hebt.

   기다리는

   wachtend

   동안

   tijdens; gedurende

   필요한

   nodig

   것

   ding; iets

   있으면

   als er iets is

   말해 주세요

   laat het me weten

   Uitgebreide uitleg

   기다리는 komt van 기다리다 (“wachten”). De vorm -는 maakt hier een tegenwoordige bepalende vorm: 기다리는 동안 betekent “terwijl men wacht” of “tijdens het wachten”. Het zegt hier niet wie precies wacht; dat wordt in de zin niet afzonderlijk genoemd. 동안 betekent “gedurende” of “tijdens”. Het volgt hier op de bepalende vorm 기다리는 en vormt samen daarmee het tijdspatroon ...는 동안 (“terwijl ...”, “tijdens het ...”). Voorbeeld: 일하는 동안 음악을 들어요. — “Tijdens het werken luister ik naar muziek.” 필요한 komt van 필요하다 (“nodig zijn”) en is daarvan de bepalende vorm bij een zelfstandig naamwoord: 필요한 것 is letterlijk “iets dat nodig is”. De vorm 필요한 beschrijft dus 것; hij is niet de vorm van 것. 것 betekent hier “ding” in de grammaticale betekenis van “iets”. In 필요한 것 maakt het van de voorafgaande beschrijving een zelfstandig naamwoord: “iets dat nodig is”. In andere contexten kan 것 ook naar een concreet ding verwijzen, maar hier gaat het om iets wat men nodig heeft. 있으면 komt van 있다 (“er zijn”, “aanwezig zijn”, en afhankelijk van de context ook “hebben”) met -(으)면, een voorwaardelijke vorm. Hier betekent 필요한 것이 있으면 natuurlijk “als je iets nodig hebt” of letterlijker “als er iets is dat nodig is”. De voorwaarde gaat over het bestaan van iets dat nodig is; de vorm stelt op zichzelf geen aantal vast. 말해 주세요 is een beleefde vraag om iets te zeggen of mee te delen. 말해 is de verbonden vorm van 말하다 (“zeggen; vertellen”), en 주세요 hoort bij het verzoekspatroon -아/어 주세요: “doe alstublieft ...”. In deze zin betekent het geheel “laat het me weten” of “zeg het me alsjeblieft”. Samen vormen 기다리는 동안 필요한 것이 있으면 de voorwaarde “als je tijdens het wachten iets nodig hebt”. Daarop volgt het verzoek 말해 주세요 (“laat het me weten”). De volledige betekenis is dus: “Laat het me weten als je tijdens het wachten iets nodig hebt.”