Praten over joggen als hobby | Leer koreaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 퇴근 후에 조깅을 시작했어요.

   Ik ben na mijn werk begonnen met joggen.

   퇴근 후에

   na het werk

   조깅

   joggen

   시작했어요

   begonnen

   Uitgebreide uitleg

   퇴근 후에 betekent hier “na het werk”. 퇴근 is een zelfstandig naamwoord voor het verlaten van het werk of het einde van de werkdag; 후 betekent “na” en 에 markeert hier het tijdstip of de periode waarin iets gebeurt. Het patroon 명사 + 후에 is herbruikbaar: 수업 후에 betekent “na de les”. 조깅 is het leenwoord voor “joggen”. In deze zin krijgt het de objectmarkeerder 을: 조깅을 betekent “joggen” als activiteit waarop de handeling gericht is. Een vergelijkbaar patroon is 운동을 시작하다, “met sporten beginnen”. 시작했어요 komt van 시작하다, “beginnen”. De vorm 시작했어요 is de verleden tijd in de beleefde 해요-stijl: 시작하- + -였-/samengevoegd -했- + 어요. De vorm zegt hier dat het beginnen al heeft plaatsgevonden. Het onderwerp wordt niet uitgesproken; uit de vaste vertaling blijkt dat de spreker “ik” bedoelt. Voor een ander onderwerp kan dezelfde werkwoordsvorm blijven staan wanneer dat onderwerp uit de context duidelijk is, bijvoorbeeld: 친구가 공부를 시작했어요. — “Een vriend is begonnen met studeren.” Samen vormt de zin 퇴근 후에 조깅을 시작했어요: “Ik ben na mijn werk begonnen met joggen.” 퇴근 후에 geeft de tijd aan, 조깅을 is de activiteit waarmee men begint, en 시작했어요 drukt het voltooide begin in beleefde stijl uit.

2. 지금까지 어때요?

   Hoe gaat het tot nu toe?

   지금까지

   tot nu toe

   어때요?

   hoe gaat het?

   Uitgebreide uitleg

   지금까지 betekent hier ‘tot nu toe’. Het combineert 지금 (‘nu’) met 까지, een partikel dat een grens aanduidt: ‘tot aan nu’. Het verwijst dus naar de periode die tot het huidige moment loopt. Voorbeeld: 지금까지 잘했어요. — ‘Tot nu toe heb je het goed gedaan.’ 어때요? komt van 어떻다, ‘hoe zijn/gaan de zaken?’. De vorm 어때요 is de beleefde 해요-vorm die je gebruikt om naar een toestand, verloop of beoordeling te vragen. Het onderwerp hoeft in het Koreaans niet uitgesproken te worden wanneer het uit de situatie duidelijk is. In deze zin vraagt de spreker daarom hoe iets tot nu toe verloopt; de vaste vertaling geeft die bedoeling weer. De informelere vorm is 어때?, terwijl 어때요? beleefd klinkt. Samen vormen de delen 지금까지 + 어때요? de vraag ‘Hoe gaat het tot nu toe?’. In de gegeven context kan de vraag slaan op het verloop van het begonnen joggen, maar de Koreaanse zin noemt dat onderwerp niet expliciet.

3. 제 속도는 느리지만, 점점 나아지고 있어요.

   Mijn tempo is laag, maar ik word steeds beter.

   제

   mijn

   속도

   tempo

   느리지만

   langzaam, maar

   점점

   steeds meer

   나아지고 있어요

   word steeds beter

   Uitgebreide uitleg

   제 betekent hier “mijn”. Het is de bezitsvorm van 저 (“ik”), waarbij 저의 vaak wordt verkort tot 제. 저 is de bescheiden/formele eerste-persoonsvorm; in een informelere stijl komt ook 나의 en de verkorte vorm 내 voor. Voorbeeld: 제 이름은 수진이에요. — “Mijn naam is Sujin.” 속도 betekent hier “tempo” of “snelheid”. In combinatie met 제 gaat het volgens de vaste vertaling om het tempo van de spreker. Voorbeeld: 속도를 줄여요. — “Verlaag de snelheid.” 느리지만 komt van 느리다 (“langzaam zijn”). De uitgang -지만 maakt er een tegenstelling van: A-지만 B betekent “A, maar B” of “hoewel A, B”. Voorbeeld: 작지만 편해요. — “Het is klein, maar comfortabel.” 점점 betekent “steeds meer” of “geleidelijk”. Het beschrijft een verandering die zich stap voor stap ontwikkelt. Voorbeeld: 점점 익숙해져요. — “Ik raak er geleidelijk steeds meer aan gewend.” 나아지고 있어요 betekent hier “word steeds beter”. De basisvorm is 나아지다 (“beter worden, verbeteren”). In 나아지고 있어요 geeft -고 있다 een voortgaande verandering aan; 있어요 is de beleefde vorm van 있다 binnen deze constructie. Het onderwerp wordt in het Koreaans weggelaten, maar de vaste vertaling maakt duidelijk dat het hier om de spreker gaat: “ik word steeds beter”. Voorbeeld: 날씨가 나아지고 있어요. — “Het weer wordt beter.” Samen betekent 제 속도는 느리지만 “mijn tempo is langzaam, maar”. -는 na 속도 markeert 속도 als topic, dus als datgene waarover de spreker een opmerking maakt; het is niet automatisch een gewone subjectmarkering. 점점 나아지고 있어요 betekent, met het in deze context begrepen onderwerp, “ik word steeds beter”. De hele uiting betekent daarom: “Mijn tempo is laag, maar ik word steeds beter.”

4. 정해진 코스가 있어요?

   Heb je een vaste route?

   정해진

   vastgesteld, vast

   코스

   route, parcours

   있어요?

   is er? / heb je?

   Uitgebreide uitleg

   정해진 betekent hier ‘vastgesteld’ of ‘vast’: een route die vooraf bepaald is. Het komt van 정해지다 (‘vastgesteld worden’), niet rechtstreeks van 정하다 (‘bepalen’). Voor een zelfstandig naamwoord staat deze vorm vóór het zelfstandig naamwoord: 정해지다 → 정해진 코스 (‘een vastgestelde route’). 정한 코스 komt daarentegen van 정하다 en legt de nadruk op een route die iemand heeft bepaald. In deze zin beschrijft 정해진 het woord 코스. 코스 is een leenwoord voor ‘route’ of ‘parcours’. Het is een zelfstandig naamwoord en kan bijvoorbeeld in 이 코스 (‘deze route’) of 다른 코스 (‘een andere route’) staan. Het woord zegt op zichzelf niet wie de route heeft vastgesteld. 있어요? is de beleefde vraagvorm van 있다, ‘er zijn’ of ‘aanwezig zijn’. In combinatie met een zaak betekent het hier dat die zaak bestaat of beschikbaar is: 코스가 있어요? betekent letterlijk ‘Is er een route?’ en wordt volgens de vaste vertaling natuurlijk weergegeven als ‘Heb je een route?’. 있다 krijgt in de beleefde 해요-stijl de vorm 있어요; de vraagintonatie en het vraagteken maken er een vraag van. Het onderwerp wordt gemarkeerd door 가, maar dat partikel staat in de eerdere combinatie 코스가. Samen vormen 정해진 코스가 있어요? de structuur ‘is er een vastgestelde route?’: 정해진 specificeert welk soort 코스 wordt bedoeld, 코스가 markeert die route als datgene waarvan het bestaan wordt gevraagd, en 있어요? vraagt beleefd of die er is. In de gegeven vertaling wordt dat natuurlijk weergegeven als ‘Heb je een vaste route?’.

5. 보통 공원 주변을 달려요.

   Ik ren meestal rond het park.

   보통

   meestal

   공원

   park

   주변

   omgeving; rondom

   달려요

   ren

   Uitgebreide uitleg

   보통 betekent hier ‘meestal’ en staat vóór de handeling. Het geeft een gebruikelijke frequentie aan, zonder te zeggen dat dit altijd zo gebeurt. Voorbeeld: 보통 아침에 운동해요. — “Ik sport meestal ’s ochtends.” 공원 betekent ‘park’. In 공원 주변 bepaalt het park waarvan de omgeving wordt bedoeld; 주변 is het kernwoord van deze combinatie. 주변 betekent ‘omgeving’ of ‘rondom’. Samen met 공원 vormt het 공원 주변, “de omgeving van het park”. De partikel 을 in 주변을 markeert hier de route of het gebied waarlangs de beweging plaatsvindt. Een bruikbaar patroon is [plaats] 주변을 + bewegingswerkwoord, bijvoorbeeld 집 주변을 걸어요. — “Ik loop rond het huis.” 달려요 komt van het werkwoord 달리다, ‘rennen’. Dit is de beleefde tegenwoordige vorm. Het onderwerp wordt niet uitgesproken; volgens de vaste Nederlandse vertaling is dat hier “ik”. 달려요 zelf markeert niet afzonderlijk de persoon “ik”; dezelfde vorm kan met een ander onderwerp worden gebruikt. Voorbeeld: 매일 달려요. — “Ik ren elke dag.” Samen betekent 보통 공원 주변을 달려요.: “Ik ren meestal rond het park.” De betekenis bouwt zich op als frequentie (보통) + route of bewegingsgebied (공원 주변을) + handeling (달려요).

6. 어떤 목표를 향해 노력하고 있어요?

   Naar welk doel werk je toe?

   어떤

   welk(e), wat voor

   목표

   doel

   향해

   naar, in de richting van

   노력하고 있어요

   je werkt eraan; je doet je best

   Uitgebreide uitleg

   어떤 staat vóór een zelfstandig naamwoord en vraagt hier welk doel bedoeld wordt: “welk(e) / wat voor”. Het is geen vorm die op zichzelf een aantal uitdrukt. Voorbeeld: 어떤 책을 읽어요? — “Welk boek lees je?” 목표 betekent “doel”. Koreaanse zelfstandige naamwoorden krijgen niet verplicht een meervoudsuitgang, dus de vorm 목표 kan afhankelijk van de context enkelvoudig of meervoudig worden begrepen. In deze zin wordt het als het doel in “naar welk doel” opgevat. 향해 betekent “naar, in de richting van”. Het is de vorm van 향하다 (“zich richten naar; ergens naartoe gaan”) die vóór een volgende handeling of aanvulling staat. Het patroon N을/를 향해 betekent “naar N toe” of “in de richting van N”. Hier markeert 목표를 het doel waar de richting op gericht is. 노력하고 있어요 komt van 노력하다 (“zich inspannen; moeite doen”) plus -고 있다. Die combinatie geeft aan dat de inspanning op dit moment voortduurt of als lopende activiteit wordt voorgesteld. 있어요 is de beleefde tegenwoordige vorm van 있다; de beleefdheid zit dus in deze vorm, niet in 노력하다 zelf. Het onderwerp staat niet uitgedrukt; volgens de vaste vertaling is dat hier “je”. Voorbeeld: 저는 매일 노력하고 있어요. — “Ik doe elke dag mijn best.” Samen vormt 어떤 목표를 향해 de richting: “naar welk doel toe”. Daarop volgt 노력하고 있어요: “ben je je aan het inspannen / werk je eraan”. De volledige vraag betekent daarom: “Naar welk doel werk je toe?” De vraagvorm wordt hier door de intonatie en het vraagteken duidelijk; de Koreaanse werkwoordsvorm blijft beleefd.

7. 멈추지 않고 조깅하고 싶어요.

   Ik wil joggen zonder te stoppen.

   멈추지 않고

   zonder te stoppen

   조깅

   joggen

   싶어요

   een wens uitdrukken

   Uitgebreide uitleg

   멈추지 않고 betekent hier “zonder te stoppen”. De basisvorm van 멈추지 is 멈추다 (“stoppen”). De vorm -지 않다 ontkent de handeling, en -고 verbindt die ontkende handeling met wat volgt. Het herbruikbare patroon werkwoordstam + -지 않고 + ... betekent “zonder ... te doen”. Voorbeeld: 쉬지 않고 일해요. — “Ik werk zonder te rusten.” 조깅 betekent “joggen” en is een leenwoord dat ook in de combinatie 조깅하다 wordt gebruikt. In 조깅하고 staat 조깅하다 met -고; die vorm verbindt het joggen met 싶어요. 싶어요 heeft als basisvorm 싶다 en drukt in deze constructie een wens uit. Na een werkwoord staat het patroon werkwoordstam + -고 싶어요: 가고 싶어요 betekent “ik wil gaan” en 먹고 싶어요 betekent “ik wil eten”. 싶어요 is de beleefde vorm. In deze zin is de gewenste handeling die van de spreker, zoals ook uit de vertaling blijkt. Samen vormen 멈추지 않고 en 조깅하고 싶어요 de betekenis: “Ik wil joggen zonder te stoppen.” 멈추지 않고 beschrijft daarbij de manier waarop het joggen gewenst is.

8. 천천히 늘려 가면 현실적이에요.

   Dat is realistisch als je het rustig opbouwt.

   천천히

   rustig; langzaam

   늘려 가면

   als je het geleidelijk opbouwt

   현실적이에요

   is realistisch

   Uitgebreide uitleg

   천천히 betekent hier dat de handeling rustig en geleidelijk gebeurt. Het is een bijwoord: het beschrijft niet een zelfstandig naamwoord, maar de manier waarop je iets doet. Het kan bijvoorbeeld ook in 천천히 말해요 staan: “Spreek langzaam.” 늘려 가면 komt van 늘리다, “iets vergroten, uitbreiden of opbouwen”. De vorm 늘려 is de verbindingsvorm van 늘리다. 가다 staat hier als aanvullend werkwoord na 늘려 en geeft aan dat de verandering zich geleidelijk voortzet: 늘려 가다 is dus “geleidelijk opbouwen/vergroten”. De uitgang -면 maakt er een voorwaardelijke bijzin van: “als/wanneer je ...”. Het weggelaten object is in deze zin niet nader benoemd; de vertaling geeft dat weer met “het”. Een herbruikbaar patroon is V-아/어 가면, “als je iets geleidelijk blijft doen”. 현실적이에요 betekent “is realistisch”. Het relevante basiswoord is 현실적이다, “realistisch zijn”. -이에요 is hier de beleefde 해요-vorm van 이다 na het op een medeklinker eindigende 현실적; deze vorm drukt geen verschil in geslacht of aantal uit. Vergelijk bijvoorbeeld 가능해요, “het is mogelijk”, maar dat is een ander adjectief en geen vorm van 현실적이다. Samen betekent 천천히 + 늘려 가면: “als je het rustig en geleidelijk opbouwt”. Daarop volgt 현실적이에요: “is het realistisch”. De volledige vaste betekenis is daarom: “Dat is realistisch als je het rustig opbouwt.”