Taken op volgorde van prioriteit zetten | Leer koreaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 저는 오늘 아침에 할 일이 너무 많아요.

   Ik heb vanmorgen te veel taken.

   저는

   ik

   오늘 아침에

   vanmorgen

   할

   te doen

   일

   taak; werk

   너무

   te; al te

   많아요

   zijn er veel

   Uitgebreide uitleg

   저는 bestaat uit 저, “ik” in een beleefde vorm, en de topicmarkeerder 는. De spreker stelt zichzelf als onderwerp van de mededeling centraal. 저 verschilt bijvoorbeeld van 나: beide betekenen “ik”, maar 저 is de bescheiden beleefde vorm tegenover 나 in informelere stijl. Voorbeeld: 저는 학생이에요. — “Ik ben student.” 오늘 아침에 betekent hier “vanmorgen”. 오늘 is “vandaag” en 아침 is “ochtend”; 에 markeert het tijdstip waarop iets geldt of gebeurt. In een andere context kan 오늘 아침 dus ook “de ochtend van vandaag” betekenen. 할 is de vorm van 하다, “doen”, die vóór een zelfstandig naamwoord staat. 할 geeft hier aan wat nog gedaan moet worden of wat men zal doen: 할 일 is letterlijk “werk/dingen om te doen”. De vorm 하다 → 할 is geen zelfstandig werkwoord voor “te doen”, maar een verbogen bepalende vorm. Vergelijk: 할 일 — “dingen om te doen”; 한 일 — “gedaan werk/dingen die men heeft gedaan”. 일 betekent hier “werk” of “taak”. In 할 일 verwijst het naar werk of taken die uitgevoerd moeten worden. Het woord kan in andere contexten ook “zaak” of “gebeurtenis” betekenen, maar die betekenissen zijn hier niet bedoeld. Voorbeeld: 오늘 할 일이 있어요. — “Ik heb vandaag iets te doen.” 너무 versterkt het volgende bijvoeglijke woord en betekent hier “te veel” of “al te”. Het drukt uit dat de hoeveelheid boven de gewenste of redelijke grens ligt. Het staat vóór 많아요 en vormt daarmee de betekenis “te veel zijn”. 많아요 komt van 많다, “veel zijn”. De vorm is de beleefde tegenwoordige vorm: 많다 → 많아요. Het Koreaanse bijvoeglijke werkwoord vervoegt hier dus niet het zelfstandig naamwoord 일; 많아요 beschrijft de hoeveelheid van het werk. Voorbeeld: 사람이 많아요. — “Er zijn veel mensen.” Samen vormen 할 일 en 너무 많아요 de structuur “er zijn te veel dingen om te doen”. Met 저는 wordt duidelijk dat dit de situatie van de spreker is, en 오늘 아침에 plaatst die situatie vanmorgen. De volledige betekenis is daarom: “Ik heb vanmorgen te veel taken.” De beleefde vorm -아요 maakt de uitspraak geschikt voor een beleefde alledaagse context.

2. 먼저 우선순위대로 적으세요.

   Zet ze eerst op volgorde van prioriteit.

   먼저

   eerst

   우선순위대로

   in volgorde van prioriteit

   적으세요

   schrijf op

   Uitgebreide uitleg

   먼저 betekent hier ‘eerst’ en geeft aan dat deze handeling voor een andere handeling komt. Het is een bijwoord en verandert niet naar persoon of aantal. Voorbeeld: 먼저 읽으세요. = Lees eerst. 우선순위대로 bestaat uit 우선순위 ‘prioriteit’ en 대로 ‘volgens; overeenkomstig’. Samen betekent het ‘volgens de prioriteitsvolgorde’ of ‘in volgorde van prioriteit’. 대로 kan ook na andere zelfstandige naamwoorden staan: 계획대로 하세요. = Doe het volgens het plan. Hier geeft 우선순위대로 het criterium voor de ordening aan. 적으세요 is de beleefde gebiedende of verzoekende vorm van 적다, ‘schrijven’ of ‘noteren’. De stam 적- krijgt hier de vorm -으세요: 적으세요. Voorbeeld: 이름을 적으세요. = Noteer de naam. In de vaste vertaling wordt het resultaat weergegeven als ‘ze op volgorde zetten’; de Koreaanse vorm 적으세요 draagt hier de handeling van opschrijven of noteren, terwijl het criterium 우선순위대로 bepaalt dat dit in prioriteitsvolgorde gebeurt. Het object is in het Koreaans niet uitgesproken; de vertaling identificeert het als ‘ze’. Samen betekent de zin: ‘Zet ze eerst op volgorde van prioriteit.’ 먼저 bepaalt de volgorde van de handelingen, 우선순위대로 bepaalt hoe de ordening moet gebeuren, en 적으세요 is het beleefde verzoek. De constructie zelfstandig naamwoord + 대로 is herbruikbaar voor ‘volgens …’.

3. 이 이메일은 긴급해요.

   Deze e-mail is dringend.

   이

   deze

   이메일

   e-mail

   긴급해요

   is dringend

   Uitgebreide uitleg

   이 staat vóór een zelfstandig naamwoord en betekent hier “deze”. Het is een aanwijzend woord voor iets dat als nabij of als de relevante zaak wordt aangewezen; in deze zin wijst het, volgens de vertaling, naar de e-mail. Het drukt op zichzelf geen aantal uit. Een bruikbaar patroon is 이 + zelfstandig naamwoord: 이 보고서 betekent bijvoorbeeld “dit verslag”. 이메일 betekent “e-mail” en is het zelfstandig naamwoord dat wordt aangewezen. Het kan als leenwoord ook in andere zinnen als onderwerp of object voorkomen. In 이 이메일은 staat 은 als topicmarkeerder: de e-mail wordt als onderwerp van de beschrijving naar voren gebracht. Deze partikel is dus niet simpelweg een numerieke of naamwoordelijke uitgang. 긴급해요 betekent hier “is dringend”. De basisvorm is 긴급하다, “dringend zijn”. 긴급해요 is de beleefde, alledaagse tegenwoordige vorm. Koreaanse beschrijvende werkwoorden kunnen rechtstreeks het predicaat vormen; daarom is er hier geen afzonderlijk woord voor “is” nodig. Voorbeeld: 이 보고서는 중요해요. — “Dit verslag is belangrijk.” Daar is 중요해요 de vorm van 중요하다, “belangrijk zijn”. Samen ontstaat het patroon 이 + zelfstandig naamwoord + 은/는 + beschrijvend werkwoord: 이 이메일은 긴급해요. De betekenis is: “Deze e-mail is dringend.” De zin beschrijft de e-mail als dringend, in een beleefde alledaagse formulering.

4. 이 보고서는 중요해요.

   Het verslag is belangrijk.

   이

   dit

   보고서

   verslag

   중요해요

   is belangrijk

   Uitgebreide uitleg

   이 staat vóór 보고서 en wijst naar iets dat als nabij of aangewezen wordt voorgesteld: “dit”. In het Koreaans staat zo’n aanwijzend woord vóór het zelfstandig naamwoord. Het woord verandert niet naar grammaticaal geslacht; Koreaans gebruikt hier niet het Nederlandse onderscheid tussen de- en het-woorden. 보고서 betekent hier “verslag” en is een zelfstandig naamwoord. Het kan ook in andere samenstellingen voorkomen, bijvoorbeeld 보고서 마감일 (“deadline van het verslag”), zoals in de volgende zin. De partikel 는 na 보고서 markeert het gespreksonderwerp: 보고서는 betekent ongeveer “wat het verslag betreft”. Dit is hier geen afzonderlijke werkwoordsvorm van 보고서. 중요해요 betekent hier “is belangrijk”. De basisvorm is 중요하다 (“belangrijk zijn”); 중요해요 is de beleefde, alledaagse vorm van deze predicatieve beschrijving. Het bijvoeglijke woord staat in het Koreaans als gezegde zonder een afzonderlijk woord dat precies overeenkomt met Nederlands “is”. Een vergelijkbare vorm is 긴급해요 (“is dringend”), zoals in de vorige zin. Samen vormt 이 보고서는 중요해요 de structuur [aanwijzer] [zelfstandig naamwoord + onderwerpmarkering] [predicatieve beschrijving]: “Dit verslag is belangrijk.” De vaste Nederlandse vertaling geeft dezelfde kernbetekenis weer als “Het verslag is belangrijk”; het Koreaanse 이 maakt de aanwijzende betekenis expliciet.

5. 보고서 마감일이 언제예요?

   Wanneer is de deadline van het verslag?

   보고서

   verslag

   마감일

   deadline

   언제예요?

   wanneer is het?

   Uitgebreide uitleg

   보고서 betekent hier “verslag”. Het is een zelfstandig naamwoord. In 보고서가 중요해요 betekent het bijvoorbeeld “Het verslag is belangrijk”; 가 markeert daar de naamwoordgroep als onderwerp. 마감일 betekent “deadline” of “uiterste datum”: de datum waarop iets uiterlijk af moet zijn. In 보고서 마감일 staat 보고서 vóór 마감일 om aan te geven waarvan de deadline wordt bedoeld: “de deadline van het verslag”. Het woord 마감일 eindigt op een medeklinkerklank; daarom verschijnt daarna de onderwerpmarker 이 in 마감일이. 언제예요? betekent hier “Wanneer is het?” 언제 is het vraagwoord voor tijd. 예요 is een beleefde vorm die in deze vraag samen met 언제 een beleefde vraag naar het tijdstip vormt. Het is dus niet nodig om 언제 hier te behandelen alsof het zelf een naamwoordelijke uitdrukking is. Voorbeeld: 언제 시작해요? betekent “Wanneer begint het?”; dit is een nieuwe oefenzin met hetzelfde vraagwoord. Samen vormen de delen 보고서 마감일이 언제예요?: 보고서 마감일 betekent “de deadline van het verslag”, 이 markeert die naamwoordgroep als onderwerp, en 언제예요? vraagt naar het tijdstip daarvan. De volledige betekenis is: “Wanneer is de deadline van het verslag?”

6. 내일 오후까지 끝내야 해요.

   Het moet morgenmiddag af zijn.

   내일

   morgen

   오후

   middag

   까지

   tot; tegen

   끝내야 해요

   moet afmaken; moet klaar zijn

   Uitgebreide uitleg

   내일 betekent hier “morgen”. Dit tijdswoord kan in het Koreaans rechtstreeks als tijdsbepaling staan, zonder extra voorzetselachtige partikel. Voorbeeld: 내일 만나요. — “We spreken morgen af.” 오후 betekent “middag” of, afhankelijk van de context, “namiddag”. Samen met 내일 vormt het 내일 오후, “morgenmiddag”. Het is hier een zelfstandig tijdswoord; het draagt geen werkwoordsinflectie. 까지 komt direct achter de tijdsbepaling en markeert de grens waarvoor iets voltooid moet zijn: “tot”, “tegen” of “uiterlijk tegen”. In 내일 오후까지 betekent het dus “tegen morgenmiddag”. Het gaat hier om een uiterste termijn, niet alleen om een tijdstip waarop iets gebeurt. 끝내야 해요 bevat het werkwoord 끝내다, “iets afmaken” of “iets voltooien”. De vorm 끝내야 bestaat uit de stam 끝내- plus -어야, een vorm die noodzaak uitdrukt; 해요 komt van 하다 en maakt de uitdrukking beleefd. Het patroon V-아/어야 해요 betekent “moet V-en”. Voorbeeld: 일을 끝내야 해요. — “Ik moet het werk afmaken.” 끝내다 is een handelend werkwoord: iemand maakt iets af. Dat verschilt van 끝나다, “eindigen” of “aflopen”, waarbij iets zelf tot een einde komt. Voorbeeld: 회의가 끝나요. — “De vergadering eindigt.” In de vaste zin is het object van 끝내다 niet uitgesproken. De vaste vertaling maakt duidelijk dat het bedoelde werk of de bedoelde taak tegen die termijn af moet zijn; de vorm zelf is niet morfologisch een passiefvorm. Samen geeft 내일 오후까지 de uiterste termijn aan en geeft 끝내야 해요 de verplichting weer. De hele zin betekent daarom: “Het moet morgenmiddag af zijn” of, met de handelende structuur van het Koreaans, “(Iemand) moet het tegen morgenmiddag afmaken.” De beleefde 해요-stijl maakt de formulering geschikt voor gewone beleefde gesprekken.

7. 그럼 먼저 긴급한 이메일에 답하세요.

   Beantwoord dan eerst de dringende e-mail.

   그럼

   dan

   먼저

   eerst

   긴급한

   dringend

   이메일

   e-mail

   답하세요

   beantwoord

   Uitgebreide uitleg

   그럼 betekent hier “dan” en verwijst naar de volgende stap in de situatie. Het is een verkorte vorm van 그러면 (“als dat zo is, dan”); in gesprekken wordt 그럼 vaak gebruikt om naar een gevolg of volgende handeling over te gaan. 먼저 betekent “eerst” en geeft de volgorde aan. Het staat vóór de handeling die als eerste moet gebeuren. Een bruikbaar contrast is 먼저 “eerst” tegenover 나중에 “later”. 긴급한 betekent hier “dringende”. Dit is de beschrijvende vorm vóór een zelfstandig naamwoord van 긴급하다 (“dringend zijn”): 긴급하다 → 긴급한 vóór een zelfstandig naamwoord. Bijvoorbeeld: 긴급한 문제 = “een dringend probleem”. 긴급한 beschrijft dus 이메일, niet de handeling van antwoorden. 이메일 is het zelfstandig naamwoord “e-mail”. In 긴급한 이메일 staat het bijvoeglijke deel ervoor, zoals gebruikelijk in deze Koreaanse naamwoordgroep: “de dringende e-mail”. 답하세요 betekent “beantwoord”. De basisvorm is 답하다 (“antwoorden op” of “beantwoorden”); -세요 maakt hier een beleefde aansporing of opdracht. Het onderwerp hoeft in zo’n Koreaanse opdracht niet uitgesproken te worden wanneer het uit de situatie duidelijk is. In 긴급한 이메일에 답하세요 markeert -에 na 이메일 waarop de antwoordhandeling gericht is: letterlijk gaat het om “antwoord op de dringende e-mail”. Het is dus niet nodig om 이메일 als een lijdend voorwerp met -을/를 te behandelen in deze vaste combinatie. Samen vormen de delen: 그럼 “dan” + 먼저 “eerst” + 긴급한 이메일 “de dringende e-mail” + 답하세요 “beantwoord”. De volledige betekenis is: “Beantwoord dan eerst de dringende e-mail.” De beleefde opdracht wordt aan één niet nader genoemde aangesprokene gericht.

8. 그다음에는 제가 보고서 작업을 할게요.

   Daarna ga ik aan het verslag werken.

   그다음에는

   daarna

   제가

   ik

   보고서

   verslag

   작업을

   werk

   할게요

   ik zal het doen

   Uitgebreide uitleg

   그다음에는 betekent hier ‘daarna’. 그다음 is ‘het volgende’ of ‘daarna’; -에는 markeert dit tijdsmoment als het kader van de zin. De vorm -에는 bestaat uit -에 met de nadrukkelijke/contrastieve partikel 는. Bijvoorbeeld: 그다음에는 쉬어요. betekent ‘Daarna rust ik uit.’ 제가 betekent ‘ik’ als onderwerp. Het is 저 (‘ik’, bescheiden vorm) met de onderwerpspartikel 가; 저 wordt vóór 가 de vorm 제-. In tegenstelling tot 나는 legt 제가 het onderwerp als handelende persoon vast, zonder dat de zin daarom noodzakelijk een contrast met iemand anders uitdrukt. 보고서 betekent ‘verslag’ of ‘rapport’. Dit zelfstandig naamwoord kan samen met een werkwoord een activiteit benoemen, zoals ‘aan een verslag werken’. In deze zin is het het verslag waaraan de spreker gaat werken. 작업을 betekent hier ‘werk’ als object van het volgende werkwoord. 작업 is een zelfstandig naamwoord voor werk of werkzaamheden, en -을 is de objectspartikel; die vorm volgt op een zelfstandig naamwoord dat op een medeklinker eindigt. Het Koreaanse patroon N을/를 하다 kan een activiteit uitdrukken: 작업을 하다 betekent letterlijk ‘werk doen’ en natuurlijk ‘werken’. Hier vormt 보고서 작업을 하다 samen de betekenis ‘aan het verslag werken’. 할게요 komt van 하다, ‘doen’, en betekent hier ‘ik zal het doen’ of ‘ik ga het doen’. De vorm -ㄹ게요 wordt gebruikt wanneer de spreker een voornemen of toezegging presenteert, vaak als iets wat hij of zij nu op zich neemt. Bij 하다, waarvan de stam op een klinker eindigt, wordt dat 할게요: 하- + -ㄹ게요. Dit is niet dezelfde vorm als een neutrale voorspelling; de vorm legt meer nadruk op de keuze of toezegging van de spreker. Bijvoorbeeld: 제가 확인할게요. betekent ‘Ik zal het controleren.’ Samen geeft 그다음에는 het tijdskader ‘daarna’, 제가 de handelende persoon ‘ik’, en 보고서 작업을 할게요 de activiteit met het voornemen van de spreker. De volledige betekenis is dus: ‘Daarna ga ik aan het verslag werken.’

9. 그러면 스트레스를 덜 받는 데 도움이 될 거예요.

   Dat zou je moeten helpen om je minder gestrest te voelen.

   그러면

   dan; in dat geval

   스트레스를

   stress

   덜

   minder

   받는

   ervaren; krijgen

   데

   bij het …-en

   도움이

   hulp

   될 거예요

   zal zijn; zal worden

   Uitgebreide uitleg

   그러면 betekent hier “dan” of “in dat geval”. Het sluit aan op wat eerder is gezegd en introduceert het gevolg of de volgende stap. Als voorwaarde en gevolg expliciet worden gemaakt, kan bijvoorbeeld 비가 오면 그러면 안 가요 niet zomaar als algemene modelzin worden gebruikt; een natuurlijker eenvoudig patroon is 그러면 시작할게요 — “Dan zal ik beginnen.” 스트레스를 bestaat uit 스트레스 (“stress”) en de objectmarkeerder -를. In deze zin is stress datgene wat iemand “ontvangt” of ervaart. 스트레스 is een zelfstandig naamwoord; vergelijk bijvoorbeeld 시간을 (“tijd”, als object) met 스트레스를. 덜 is een bijwoord en betekent “minder” of “in mindere mate”. Het staat vóór de uitdrukking die het vermindert. Het tegenovergestelde is 더 (“meer”): 더 받다 betekent “meer ontvangen/ervaren”, terwijl 덜 받다 “minder ontvangen/ervaren” betekent. 받는 is de vorm van het werkwoord 받다 (“ontvangen; krijgen; ervaren”) die vóór een zelfstandig naamwoord of een nominale constructie staat. In 스트레스를 덜 받는 데 beschrijft deze vorm het ervaren van minder stress. De combinatie 스트레스를 받다 betekent idiomatisch “stress ervaren” of letterlijker “stress krijgen”. De vorm 받는 is hier geen verleden tijd; de stam 받- krijgt de beschrijvende tegenwoordige vorm -는. 데 maakt van de voorafgaande handeling een zelfstandig gebruikte activiteit of situatie: 받는 데 kan hier worden opgevat als “bij het ervaren van …” of “om … te ervaren”. In de vaste constructie -는 데 도움이 되다 betekent het geheel “helpen bij het …-en” of “helpen om … te doen”. 도움이 bestaat uit 도움 (“hulp”) en de onderwerpmarkeerder -이. Het zelfstandige naamwoord 도움 is hier het onderwerp van 도움이 되다, letterlijk “hulp worden/zijn”. De constructie -에 도움이 되다 betekent “helpen bij …” of “nuttig zijn voor …”. Bijvoorbeeld: 운동은 건강에 도움이 돼요 — “Bewegen helpt voor de gezondheid.” 될 거예요 komt van 되다 (“worden; zijn; blijken”) en drukt hier een beleefde verwachting of voorspelling uit: “zal zijn” of “zal worden”. 될 is de vorm van 되다 vóór 것, en 거예요 is de spreektaalvorm van 것이에요; samen vormt -(으)ㄹ 거예요 een toekomstige verwachting. In 도움이 될 거예요 betekent dit “zal helpen” of “zal nuttig zijn”. Het is niet het werkwoord 돕다 in deze zichtbare vorm; 도움이 되다 is een andere, zeer gebruikelijke constructie. De delen worden van links naar rechts opgebouwd als volgt: 그러면 (“dan/in dat geval”) + 스트레스를 덜 받는 데 (“bij het ervaren van minder stress”) + 도움이 될 거예요 (“zal helpen”). Samen betekent de uiting: “Dan zal dat je helpen om minder stress te ervaren.” De beleefde vorm -거예요 maakt de voorspelling vriendelijk en alledaags.