Lokale geschiedenis gericht onderzoeken | Leer koreaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 지역 역사를 조사하고 있는데 더 믿을 만한 자료가 필요해요.

   Ik doe onderzoek naar de lokale geschiedenis en heb betere bronnen nodig.

   지역

   lokaal; plaatselijk

   역사

   geschiedenis

   조사하고 있는데

   ik ben onderzoek aan het doen en …

   더

   meer; nog

   믿을 만한

   betrouwbaar genoeg om te vertrouwen

   자료

   bronnen; materiaal

   필요해요

   heb nodig

   Uitgebreide uitleg

   지역 betekent hier “lokaal” of “plaatselijk”. Het staat vóór 역사 en beschrijft dus welk soort geschiedenis bedoeld wordt. 지역 is een zelfstandig naamwoord; in andere contexten kan het ook gewoon een gebied of regio aanduiden. 역사 betekent “geschiedenis”. Samen vormen 지역 역사 een zelfstandig naamwoordelijke groep: “lokale geschiedenis”. Een bruikbaar voorbeeld is 한국 역사 — “Koreaanse geschiedenis”. 조사하고 있는데 geeft hier aan dat de spreker bezig is met onderzoeken en vervolgens extra informatie toevoegt. De basisvorm is 조사하다, “onderzoek doen” of “onderzoeken”. In 조사하고 있다 verbindt -고 het werkwoord met 있다; deze combinatie benadrukt dat de activiteit aan de gang is. De vorm -는데 maakt daar een achtergrond- of verbindende bijzin van, ongeveer “en daarbij …” of “ik ben …, en …”. Voorbeeld: 자료를 찾고 있는데 도움이 필요해요. — “Ik ben bronnen aan het zoeken en heb hulp nodig.” 더 betekent hier “meer” in de zin van een hogere mate. Het versterkt 믿을 만한, zodat de benodigde bronnen betrouwbaarder moeten zijn dan de eerder bedoelde of beschikbare bronnen. Het betekent hier niet op zichzelf dat er een groter aantal bronnen nodig is. 믿을 만한 betekent hier “betrouwbaar genoeg om te vertrouwen”. De basisvormen zijn 믿다 (“vertrouwen”) en -(으)ㄹ 만하다, een constructie voor iets dat voldoende aannemelijk, geschikt of de moeite waard is. In de vorm 믿을 만한 staat die constructie vóór 자료 en werkt ze beschrijvend: “materiaal dat je kunt vertrouwen”. De vorm 믿을 is de vorm van 믿다 binnen deze constructie; 자료 is niet de basisvorm van het bijvoeglijke deel. Voorbeeld: 이 정보는 믿을 만해요. — “Deze informatie is betrouwbaar.” 자료 betekent hier “bronnen” of “onderzoeksmateriaal”. Het woord kan afhankelijk van de context ook gegevens of documentatiemateriaal aanduiden. In deze zin gaat het om materiaal dat voor het onderzoek naar de geschiedenis bruikbaar en betrouwbaarder is. Voorbeeld: 도서관에서 자료를 찾았어요. — “Ik heb in de bibliotheek bronnen gevonden.” 필요해요 betekent “heb nodig” of letterlijk “is nodig”. De basisvorm is 필요하다, “nodig zijn”. De vorm op -해요 is een beleefde tegenwoordige vorm. Hier drukt ze uit dat de spreker zulke bronnen nodig heeft; het onderwerp van 필요하다 is de benodigde zaak, namelijk 자료, terwijl de Nederlandse formulering vaak “ik heb bronnen nodig” gebruikt. Voorbeeld: 시간이 필요해요. — “Ik heb tijd nodig.” Samen schetsen de delen eerst de lopende activiteit: de spreker doet onderzoek naar lokale geschiedenis. Daarna geeft 더 믿을 만한 자료 aan welk soort materiaal nodig is: bronnen met een hogere betrouwbaarheid. 필요해요 maakt daarvan de hoofdmededeling dat de spreker die bronnen nodig heeft. De hele uiting betekent dus dat de spreker onderzoek doet naar lokale geschiedenis en betrouwbaardere bronnen nodig heeft.

2. 먼저 주제를 좁혀서 데이터베이스 검색에서 유용한 자료를 찾아봅시다.

   Laten we het onderwerp eerst afbakenen, zodat de zoekopdracht in de database bruikbare resultaten oplevert.

   주제

   onderwerp

   좁혀서

   afbakenen en dan

   데이터베이스

   database

   검색

   zoekopdracht; zoeken

   유용한

   bruikbaar

   자료

   materiaal; bron

   찾아봅시다

   laten we zoeken

   Uitgebreide uitleg

   주제 betekent hier “onderwerp”. Het is een zelfstandig naamwoord; de vorm verandert niet omdat het onderwerp als object van de handeling wordt gebruikt. Bijvoorbeeld: 주제를 정하다 betekent “een onderwerp bepalen”. 좁혀서 komt van 좁히다, “versmallen” of “afbakenen”. De vorm 좁혀서 bestaat uit de stam 좁히- en de verbindingsuitgang -어서; zij verbindt het afbakenen met de daaropvolgende handeling. Hier betekent het: door het onderwerp eerst af te bakenen en daarna verder te zoeken. 좁히다 is een transitief werkwoord: iemand maakt iets smaller, zoals een onderwerp of zoekbereik. Het intransitieve 좁아지다 betekent daarentegen “smaller worden”. 데이터베이스 is het leenwoord “database”. Het benoemt hier de plaats of het systeem waarin de zoekactie wordt uitgevoerd. Koreaanse leenwoorden kunnen in het Koreaans als één woord functioneren, ook als hun betekenis in het Nederlands uit twee woorden bestaat. 검색 betekent “zoekopdracht” of “zoeken” in de context van informatie opzoeken. In 검색에서 geeft -에서 de context of het domein aan: binnen de zoekactie in de database. Het woord kan ook in andere combinaties voorkomen, bijvoorbeeld 검색하다, “zoeken” of “een zoekopdracht uitvoeren”. 유용한 betekent “bruikbaar” en komt van het beschrijvende werkwoord 유용하다, “bruikbaar zijn”. De uitgang -ㄴ maakt hier de bepalende vorm vóór het zelfstandig naamwoord: 유용한 자료, “bruikbare materialen/bronnen”. De vorm 유용한 beschrijft dus 자료, niet 검색. 자료 betekent hier “materiaal” of, in deze onderzoekscontext, “bron”. Het is een zelfstandig naamwoord voor informatie of documentatie die men kan raadplegen. Een nuttige combinatie is 자료를 찾다: “materiaal/bronnen zoeken”. Het meervoud hoeft in het Koreaans niet apart gemarkeerd te worden; de context bepaalt of één of meerdere bronnen bedoeld zijn. 찾아봅시다 betekent “laten we zoeken” of, volgens de vaste vertaling, “laten we kijken of we ... kunnen vinden”. De vorm is gebaseerd op 찾아보다: 찾다 (“zoeken/vinden”) plus 보다 (“proberen of kijken door een handeling uit te voeren”). De uitgang -ㅂ시다 maakt een beleefde voorstelvorm voor “laten we ...”. In 찾아봅시다 draagt 찾다 de hoofdhandeling; 보다 voegt het idee van uitproberen of nagaan toe. Bijvoorbeeld: 자료를 찾아봅시다 betekent “laten we bronnen zoeken”. Samen betekent 먼저 주제를 좁혀서 dat men “eerst het onderwerp afbakent” en vervolgens verdergaat. Daarna specificeert 데이터베이스 검색에서 유용한 자료 welke informatie men wil vinden: bruikbare resultaten of bronnen binnen de databasezoekactie. Het slot 찾아봅시다 maakt van het geheel een voorstel. De volledige bedoeling is daarom: “Laten we het onderwerp eerst afbakenen, zodat de zoekopdracht in de database bruikbare resultaten oplevert.”

3. 범위가 넓은 검색어를 써 봤는데 결과가 너무 제각각이었어요.

   Ik heb brede zoekwoorden geprobeerd, maar de resultaten gingen alle kanten op.

   범위

   bereik; omvang

   넓은

   breed

   검색어

   zoekterm

   써 봤는데

   probeerde te gebruiken, maar

   결과

   resultaat

   제각각이었어요

   waren allemaal verschillend

   Uitgebreide uitleg

   범위 betekent hier de reikwijdte of omvang van iets. Het is een zelfstandig naamwoord; in 범위가 넓다 is 범위 het onderwerp van 넓다: de reikwijdte is groot. Een bruikbaar contrast is 범위가 좁다 «de reikwijdte is beperkt». 넓은 is de vorm van het bijvoeglijke werkwoord 넓다 die direct vóór een zelfstandig naamwoord staat. 넓다 «breed zijn» wordt vóór een zelfstandig naamwoord 넓은, dus 범위가 넓은 검색어 betekent «zoektermen met een brede reikwijdte». Het is 넓은 zelf dat deze vorm aanneemt; 검색어 is het zelfstandig naamwoord dat erdoor wordt beschreven. 검색어 betekent «zoekterm» of, afhankelijk van de context, «zoekwoord». Koreaanse zelfstandige naamwoorden markeren op zichzelf geen verplicht enkelvoud of meervoud; hier gaat het volgens de vaste vertaling om brede zoekwoorden/zoektermen in het algemeen. 검색어를 쓰다 is een herbruikbaar patroon voor «een zoekterm gebruiken». 써 봤는데 combineert het werkwoord 쓰다 «gebruiken/schrijven» met 보다 in de constructie -아/어 보다, die een poging of ervaring uitdrukt: 써 보다 is «proberen te gebruiken». 쓰다 wordt vóór 보다 de vorm 써; 봤 is de verleden vorm van 보다 in deze constructie. Het slot -는데 verbindt dit met de volgende mededeling en geeft hier een tegenstelling weer: «ik heb geprobeerd ..., maar ...». Het gaat dus niet om het losse werkwoord 보다 in de betekenis «kijken». 결과 betekent «resultaat» of «uitkomst». In 결과가 ... is het de zaak waarvan daarna de toestand wordt beschreven. Een nuttig patroon is 결과가 좋다 «het resultaat is goed»; 결과 zelf verandert daarbij niet van vorm. 제각각이었어요 betekent hier dat de resultaten sterk van elkaar verschilden. 제각각 drukt uit dat dingen elk hun eigen vorm, inhoud of richting hebben; met 이다 ontstaat 제각각이다 «allemaal verschillend zijn». De vorm 이었어요 maakt die toestand verleden en beleefd. De beleefde tegenwoordige vorm is 제각각이에요; het contrast tussen -이에요 en -이었어요 zit dus bij de koppelwerkwoordsvorm, niet bij 제각각. Samen is 범위가 넓은 검색어를 het object «brede zoektermen», 써 봤는데 «ik heb geprobeerd die te gebruiken, maar», en 결과가 너무 제각각이었어요 «de resultaten waren veel te uiteenlopend». De hele zin betekent daarom: «Ik heb brede zoektermen geprobeerd, maar de resultaten gingen alle kanten op.»

4. 동네 이름과 날짜 범위, 그리고 자료 유형을 필터로 사용하세요.

   Gebruik de naam van de wijk, een periode en het soort bron als filters.

   동네

   buurt

   이름

   naam

   날짜

   datum

   범위

   bereik; periode

   자료

   materiaal; bron

   유형

   type; soort

   필터

   filter

   사용하세요

   gebruik alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   동네 betekent hier “buurt” of “wijk”. Het woord kan in andere contexten ook naar de lokale omgeving verwijzen. In 동네 이름 vormt het samen met 이름 een vaste, nuttige combinatie: de naam van de wijk. 이름 betekent “naam”. Het kan een persoon, plaats of ding benoemen; hier gaat het specifiek om de naam van de wijk. 동네 이름 is dus geen naam van een persoon, maar “wijknaam”. 날짜 betekent “datum”. Het verwijst naar een kalenderdatum. In 날짜 범위 wordt het gecombineerd met 범위 om een periode of datumbereik aan te duiden. 범위 betekent “bereik” of “gebied waarbinnen iets valt”. In deze zin is 날짜 범위 een periode tussen bepaalde data. Hetzelfde woord kan ook een bereik in ruimere, niet-tijdelijke zin beschrijven. 자료 betekent hier “materiaal” of “bronmateriaal”: informatie die voor de zoekopdracht wordt gebruikt. Het woord betekent niet automatisch één fysiek document; de precieze soort wordt bepaald door de context. 유형 betekent “type” of “soort”. 자료 유형 betekent daarom “het type bronmateriaal” of “soort bron”. 자료 en 유형 hebben elk hun eigen functie: het eerste benoemt het materiaal, het tweede classificeert het. 필터 is een leenwoord voor “filter”. 필터로 bestaat uit 필터 plus -로. Deze uitgang geeft hier de rol of het middel aan: iets gebruiken als filter. Het is dus niet alleen “filter”, maar “als filter / met een filter”. 사용하세요 komt van 사용하다, “gebruiken”. De vorm 사용하세요 is een beleefde aansporing of instructie, vergelijkbaar met “gebruik alstublieft”. -세요 maakt de opdracht beleefd; de vorm zegt op zichzelf niet wie de aangesprokene precies is. Een herbruikbaar patroon is N을/를 사용하세요: “gebruik N alstublieft”. 이름과, 범위, en 유형 worden in de zin met 과 en 그리고 verbonden. -과 betekent hier “en” en verbindt 동네 이름 met 날짜 범위; 그리고 voegt daarna nog een derde onderdeel toe, 자료 유형. De objectmarkering -을 in 유형을 markeert de hele opgesomde groep als datgene wat gebruikt moet worden. De zin bouwt zo de instructie op: 동네 이름과 날짜 범위, 그리고 자료 유형을 is “de wijknaam, het datumbereik en het type bronmateriaal”, en 필터로 사용하세요 betekent “gebruik ze als filters”. Samen betekent de volledige uiting: “Gebruik de naam van de wijk, een periode en het soort bron als filters.” Het Koreaans markeert meervoud hier niet verplicht; de opsomming maakt duidelijk dat er meerdere filtercriteria worden bedoeld.

5. 신문 자료실에 어떻게 들어가는지 보여 주실 수 있어요?

   Kunt u me laten zien hoe ik toegang krijg tot de krantenarchieven?

   신문

   krant

   자료실

   archief; documentatieruimte

   어떻게

   hoe

   들어가는지

   binnengaan; toegang krijgen

   보여 주실 수 있어요?

   kunt u laten zien?

   Uitgebreide uitleg

   신문 betekent hier ‘krant’. Het is een zelfstandig naamwoord. In samenstellingen geeft het vaak het onderwerp of type aan, zoals in 신문 자료실: een archief met kranten. 자료실 betekent ‘archief’ of ‘documentatieruimte’. 자료 is ‘materiaal/documentatie’ en 실 is ‘ruimte’, maar 자료실 werkt als één vaste benaming voor een ruimte of online afdeling waar materiaal wordt bewaard. Voor een herbruikbaar patroon kun je bijvoorbeeld 도서관 자료실 (‘bibliotheekarchief’) zeggen. 어떻게 betekent ‘hoe’ en vraagt naar de manier waarop iets gebeurt. Het kan voor een werkwoord staan: 어떻게 사용해요? betekent ‘Hoe gebruik je het?’ Het vraagt hier dus niet naar een persoon, plaats of tijd. 들어가는지 komt van 들어가다, ‘binnengaan’ of, bij een online bron, ‘toegang krijgen’. In deze zin staat de vorm 들어가다 in een ingesloten vraag: 어떻게 들어가는지 = ‘hoe je toegang krijgt’ of letterlijk ‘op welke manier je binnengaat’. De uitgang -는지 maakt van de vraag een ingebedde vraag; ze is niet de gewone vorm van een zelfstandige directe vraag. Een vergelijkbaar patroon is 어디에 있는지 (‘waar het is’). 보여 주실 수 있어요? is een beleefde vraag met de betekenis ‘kunt u laten zien?’ Het werkwoord 보여 주다 betekent ‘laten zien’: 보이다/보여 draagt het tonen, en 주다 geeft aan dat iemand die handeling voor een ander verricht. In het vaste fragment is 주실 de eerbiedige vorm van 주다 met -시-, gevolgd door -ㄹ 수 있어요, een patroon voor mogelijkheid of vermogen: V-(으)ㄹ 수 있어요? = ‘kunt u/kan iemand V?’ De vorm -실 eert de aangesprokene; ze verandert niet omdat 신문 자료실 een bepaald grammaticaal geslacht of aantal zou hebben. Het onderwerp van de vraag is in het Koreaans niet uitgesproken; de Nederlandse vertaling maakt de aangesprokene expliciet als ‘u’ en de begunstigde als ‘me’. Samen vormt 신문 자료실에 de bestemming: ‘naar/in het krantenarchief’. 어떻게 들어가는지 is de inhoud van wat getoond moet worden: ‘hoe ik toegang krijg’. Het patroon …에 어떻게 들어가는지 보여 주실 수 있어요? vraagt beleefd of de aangesprokene kan laten zien hoe toegang tot die plek of bron wordt verkregen. De volledige betekenis is dus: ‘Kunt u me laten zien hoe ik toegang krijg tot de krantenarchieven?’

6. 일부 신문 자료실은 도서관 네트워크에서만 열려요.

   Sommige archieven zijn alleen via het bibliotheeknetwerk toegankelijk.

   일부

   sommige

   신문

   krant

   자료실

   archief

   도서관

   bibliotheek

   네트워크

   netwerk

   에서만

   alleen via/in

   열려요

   is toegankelijk

   Uitgebreide uitleg

   일부 betekent hier ‘sommige’ of ‘een deel van’. Het staat voor het zelfstandig naamwoord en beperkt de groep zonder een exact aantal te geven. Bijvoorbeeld: 일부 학생이 왔어요. — ‘Sommige studenten zijn gekomen.’ 신문 betekent ‘krant’ en functioneert hier als bepalend woord in de samenstelling 신문 자료실: een archief met krantenmateriaal. 자료실 betekent een archief- of materiaalruimte waar documenten of andere bronnen beschikbaar zijn. Samen geven 신문 자료실 dus de betekenis ‘krantenarchieven’ in deze context. 도서관 betekent ‘bibliotheek’. In 도서관 네트워크 bepaalt het eerste zelfstandig naamwoord het tweede: ‘bibliotheeknetwerk’. 네트워크 is het leenwoord voor ‘netwerk’. Koreaanse samenstellingen zetten zulke bepalende woorden doorgaans vóór het hoofdwoord. 에서만 bestaat uit 에서 en 만. 에서 geeft hier de plaats of omgeving aan waarin iets beschikbaar is, en 만 betekent ‘alleen’. Daarom betekent 도서관 네트워크에서만 ‘alleen via/in het bibliotheeknetwerk’. 만 staat direct achter het woord of de woordgroep die beperkt wordt. Vergelijk: 집에서만 공부해요. — ‘Ik studeer alleen thuis.’ 열려요 is de beleefde tegenwoordige vorm van 열리다, ‘opengaan’ of, bij een bestand, dienst of archief, ‘toegankelijk zijn’. De vorm eindigt op -요 en is geschikt voor beleefde alledaagse communicatie. 열리다 is niet hetzelfde als 열다: 열다 betekent ‘iets openen’, terwijl 열리다 beschrijft dat iets opengaat of beschikbaar wordt. Hier betekent 열려요 door de context ‘is toegankelijk’. De volledige structuur is 일부 [신문 자료실]은 [도서관 네트워크에서만] 열려요: ‘Sommige krantenarchieven zijn alleen via het bibliotheeknetwerk toegankelijk.’ 은 markeert 일부 신문 자료실 als onderwerp of gespreksthema. Het bereik van 만 is 도서관 네트워크에서, dus de zin beperkt de toegangsomgeving, niet het aantal archieven. De formulering is beleefd en alledaags.

7. 그러니 이 목록 페이지에서 시작하세요.

   Begin daarom op deze cataloguspagina.

   그러니

   daarom

   이

   deze

   목록

   lijst; catalogus

   페이지에서

   op de pagina

   시작하세요

   begin alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   그러니 betekent hier ‘daarom’ en verbindt deze zin met een eerder gegeven reden of gevolgtrekking. Het is een verbindend bijwoord; het wijst dus niet zelf een persoon of voorwerp aan. Een vergelijkbare vorm is 그래서, ook ‘dus/daarom’, maar 그러니 kan de daaropvolgende aansporing extra direct als gevolg laten klinken. 이 staat direct voor een zelfstandig naamwoord en betekent ‘deze/dit’ voor iets dat in de situatie als nabij of als het relevante aangewezen item wordt behandeld. Het verandert hier niet door getal of geslacht. Als het aangewezen woord niet expliciet wordt genoemd, kan 이것 (‘dit’) als zelfstandig voornaamwoord worden gebruikt; dat is niet de vorm in deze zin. 목록 betekent hier ‘lijst’ of, in deze context, ‘catalogus’. Het is een zelfstandig naamwoord. Een bruikbare combinatie is 목록 페이지, letterlijk ‘lijstpagina’ en natuurlijk ‘cataloguspagina’. In het Koreaans staat het bepalende zelfstandig naamwoord vóór het hoofdwoord: 목록 bepaalt dus 페이지. 페이지에서 bestaat uit 페이지 (‘pagina’) en de plaatsmarkeerder 에서. 에서 geeft hier de plaats aan waar een handeling begint: ‘op/vanaf de pagina’. Het is niet dezelfde functie als 에, dat vaak een bestemming of een statische locatie markeert; bij een handeling die op een plaats plaatsvindt, is 에서 passend. 시작하세요 betekent ‘begin alstublieft’ of beleefd ‘begin’. De vorm is opgebouwd rond het werkwoord 시작하다, ‘beginnen’. -세요 maakt hier een beleefde aansporing of instructie; het drukt niet op zichzelf een meervoud uit. Vergelijk 시작해요, een beleefde mededelende vorm (‘ik/wij beginnen’ of ‘begint’ afhankelijk van de context), met 시작하세요, de beleefde aansporing. Samen vormen de delen: 그러니 (‘daarom’) + 이 목록 페이지에서 (‘op/vanaf deze cataloguspagina’) + 시작하세요 (‘begin alstublieft’). De volledige betekenis is: ‘Begin daarom op deze cataloguspagina.’

8. 이제 집에서는 왜 그 자료들이 열리지 않았는지 알겠어요.

   Dat verklaart waarom ze thuis niet laadden.

   이제

   nu

   집에서는

   thuis

   왜

   waarom

   그

   die/dat

   자료들이

   de bestanden

   열리지 않았는지

   niet openen/laden

   알겠어요

   ik begrijp het

   Uitgebreide uitleg

   이제 betekent hier “nu” of “inmiddels”: het plaatst het begrijpen op het huidige moment. Vergelijk 지금 (“nu”, vaak voor een handeling op dit moment) en 이제 (“nu, vanaf dit moment” of “inmiddels”). Voorbeeld: 이제 시작해요. — “Nu begin ik.” 집에서는 bestaat uit 집 (“huis”), 에서 (“in/op, de plaats waar iets gebeurt”) en 는 (onderwerpmarkering met een mogelijk contrast). Hier betekent het als geheel “thuis”; 는 maakt thuis het besproken kader. Het zegt op zichzelf niet dat er meerdere huizen zijn of dat thuis noodzakelijkerwijs tegenover een andere plaats wordt gesteld. 왜 is het vraagwoord “waarom”. In deze zin staat het niet in een losse vraag, maar binnen de ingebedde vraag 왜 ... 열리지 않았는지: “waarom ... niet openging”. Voorbeeld: 왜 늦었어요? — “Waarom was je laat?” 그 is een aanwijzend bepalend woord met de betekenis “die/dat” of, bij een meervoudige referentie, “die”. Het staat vóór 자료들 en verwijst dus naar de bedoelde materialen of documenten. De vorm 그 verandert hier niet om meervoud aan te geven; het meervoud zit in 자료들. 자료들이 bestaat uit 자료 (“materiaal, gegevens of document”) en 들, een meervoudsmarkeerder, plus 이, de onderwerpmarkeerder na een medeklinker. In deze zin gaat het om meerdere bedoelde materialen/documenten. 자료 kan afhankelijk van de context ook “gegevens” betekenen; de vaste vertaling ondersteunt hier de algemene lezing “ze”. Voorbeeld: 자료들이 도착했어요. — “De materialen/documenten zijn aangekomen.” 열리지 않았는지 is een ingebedde vraagvorm. De basisvorm is 열리다, “opengaan” of “geopend worden”; dit is niet hetzelfde als het transitieve 열다, “iets openen”. 열리지 않다 betekent “niet opengaan” of “niet geopend kunnen worden”, -았- plaatst dat gebeuren in het verleden, en -는지 maakt er een indirecte vraag van: “of/waarom het niet openging”. Samen met 왜 ontstaat 왜 ... 열리지 않았는지, “waarom ... niet openging”. Voorbeeld: 문이 열리지 않아요. — “De deur gaat niet open.” 알겠어요 komt van 알다, “weten” of “begrijpen”, met -겠- en de beleefde uitgang -어요. In deze vaste uitdrukking geeft het vooral herkenning of begrip weer: “ik begrijp het”, “ik snap het” of “dat verklaart het”. Het verschilt van 알아요, dat eenvoudiger “ik weet het” of “ik ken het” betekent. Het onderwerp “ik” wordt in het Koreaans niet uitgesproken; in deze uiting is de spreker degene die het nu begrijpt. De zin bouwt dus op als: 이제 (“nu”) + 집에서는 (“thuis, als plaatselijk kader”) + 왜 그 자료들이 열리지 않았는지 (“waarom die materialen/documenten niet opengingen”) + 알겠어요 (“begrijp ik het”). Een natuurlijke Nederlandse weergave is: “Nu begrijp ik waarom die materialen thuis niet opengingen.”

9. 지금 이 컴퓨터를 사용하세요.

   Gebruik deze computer nu.

   지금

   nu

   이

   deze

   컴퓨터

   computer

   사용하세요

   gebruik alstublieft

   Uitgebreide uitleg

   지금 betekent hier ‘nu’ en plaatst het gebruik in het huidige moment. Het is een tijdsbepaling en verandert niet mee met de persoon of het aantal. Voorbeeld: 지금 시작하세요. — ‘Begin nu.’ 이 betekent ‘deze’ en staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het aanwijst. Het verwijst naar iets dat in de situatie als nabij of aangewezen wordt behandeld; de vorm zelf verandert niet voor enkelvoud of meervoud. Voorbeeld: 이 책 — ‘dit boek’. 컴퓨터 betekent ‘computer’. Het is een zelfstandig naamwoord; in deze zin is het het voorwerp van de handeling. Koreaanse leenwoorden zoals dit worden als één woord gebruikt. 사용하세요 betekent hier ‘gebruik alstublieft’ of beleefd ‘gebruik’. De basisvorm is 사용하다 (‘gebruiken’). In 사용하세요 is 사용하- de werkwoordstam en -세요 een beleefde vorm voor een verzoek of aansporing. Het is dus niet alleen een gewone tegenwoordige-tijdsvorm: de vorm richt zich tot de aangesprokene. Voorbeeld: 이 앱을 사용하세요. — ‘Gebruik deze app.’ Samen vormen de delen: 지금 (‘nu’) + 이 컴퓨터 (‘deze computer’) + 사용하세요 (‘gebruik alstublieft’). De volledige betekenis is daarom: ‘Gebruik deze computer nu.’ De zin is een beleefde aansporing aan de aangesprokene.

10. 아니면 자료실 링크에서 도서관 카드로 로그인하세요.

    Of log in met uw bibliotheekpas via de link naar het archief.

    아니면

    of anders

    자료실

    archief

    링크에서

    via de link

    도서관

    bibliotheek

    카드로

    met een kaart

    로그인하세요

    log in

    Uitgebreide uitleg

    아니면 betekent hier “of anders” en introduceert een alternatief voor de voorafgaande instructie. Het is een veelgebruikte verbindingsvorm: [keuze 1] 아니면 [keuze 2] betekent “of [keuze 1], of [keuze 2]”. 자료실 is hier een zelfstandig naamwoord voor een archief of een ruimte/plek waar materialen worden aangeboden. Het bestaat uit 자료 (“materiaal”) en 실 (“ruimte”), maar 자료실 functioneert als één vaste benaming. In deze zin staat het in de samenstelling 자료실 링크, letterlijk een link van/naar het archief. 링크에서 combineert 링크 (“link”) met 에서. Bij een plaats- of bronmarkering kan 에서 aangeven waar iets vandaan komt of via welke plaats/bron men handelt. In combinatie met een link past het hier bij “via de link”. 에서 kan ook de plaats markeren waar een handeling plaatsvindt, maar die betekenis is hier niet de beste vertaling. 도서관 betekent “bibliotheek”. Het is een zelfstandig naamwoord; in 도서관 카드 bepaalt het welk soort kaart wordt bedoeld: een bibliotheekpas. 도서관 is dus niet zelf het woord voor “pas”. 카드로 combineert 카드 (“kaart”) met 로. Deze vorm markeert het middel of de manier waarmee iets wordt gedaan: “met behulp van een kaart”. De partikel 로 heeft ook andere functies, bijvoorbeeld richting, maar hier gaat het om het hulpmiddel. Samen met 도서관 vormt het 도서관 카드로, “met de bibliotheekpas”. 로그인하세요 betekent “log in”. Het werkwoordelijke leenwoord is 로그인하다 (“inloggen”); 로그인하세요 is de beleefde verzoekende/bevelende vorm. Het hulpwerkwoord 하다 draagt hier de vervoeging: 로그인하다 wordt in deze vorm 로그인하세요. Een vergelijkbaar beleefd verzoek is bijvoorbeeld 확인하세요 — “controleer het alstublieft”. Samen ontstaat de instructie: “Of anders: log via de link naar het archief in met uw bibliotheekpas.” 아니면 maakt dit de alternatieve handelingsoptie, 자료실 링크에서 geeft de link als route of bron aan, 도서관 카드로 noemt het gebruikte middel, en 로그인하세요 is de beleefde oproep om in te loggen.

11. 그러면 제가 시간을 많이 절약할 수 있겠어요.

    Dat zou me veel tijd moeten besparen.

    그러면

    dan; daarmee

    제가

    ik

    시간을

    tijd

    많이

    veel

    절약할

    besparen

    수 있겠어요

    zou kunnen

    Uitgebreide uitleg

    그러면 betekent hier “dan” of “in dat geval”. Het verbindt deze zin met de voorafgaande voorwaarde of handeling: als dat gebeurt, volgt het genoemde resultaat. Voorbeeld: 그러면 시작해요. — “Dan beginnen we.” 제가 is de vorm van 저 (“ik”) met de onderwerpmarkeerder 가. De spreker presenteert zichzelf dus als degene die tijd kan besparen. De Nederlandse vertaling gebruikt daarvoor “me”, omdat besparen in het Nederlands een andere zinsbouw heeft; in het Koreaans is de spreker grammaticaal het onderwerp. 시간을 betekent “tijd” als object van de handeling. 시간 is het zelfstandig naamwoord “tijd” en 을 markeert het object. Voorbeeld: 시간을 아껴요. — “Ik bespaar tijd.” 많이 is het bijwoord “veel” of “in grote mate”. Het zegt hier hoeveel tijd er bespaard wordt, niet hoeveel afzonderlijke tijden of momenten er zijn. Voorbeeld: 많이 배워요. — “Ik leer veel.” 절약할 komt van het werkwoord 절약하다, “besparen” of “zuinig gebruiken”. De uitgang -ㄹ maakt hier de vorm die vóór 수 staat: 절약할 수 있다 betekent letterlijk dat er de mogelijkheid bestaat om te besparen. De vorm 절약할 is dus geen zelfstandig werkwoord met een andere basis; de basis is 절약하다. 수 있겠어요 vormt samen met 절약할 de constructie 절약할 수 있겠어요: “zou kunnen besparen” of, in deze context, “zou moeten kunnen besparen”. 수 있다 drukt mogelijkheid of vermogen uit. 겠어요 voegt een voorzichtige verwachting of inschatting toe, waardoor de spreker niet zonder voorbehoud beweert dat het zeker gebeurt. Voorbeeld: 내일 만날 수 있겠어요? — “Zou het mogelijk zijn elkaar morgen te ontmoeten?” Samen ontstaat de structuur 그러면 제가 시간을 많이 절약할 수 있겠어요: “Dan zou ik veel tijd kunnen besparen.” In de vaste Nederlandse vertaling wordt dit weergegeven als “Dat zou me veel tijd moeten besparen.” De spreker is degene die de tijd bespaart, 시간 is wat bespaard wordt, en 그러면 koppelt dit verwachte resultaat aan de voorafgaande situatie.

12. 그러면 인용하기 더 쉬운 자료도 얻을 수 있을 거예요.

    Daarmee krijgt u ook bronnen die gemakkelijker te citeren zijn.

    그러면

    daarmee

    인용하기

    citeren

    더 쉬운

    gemakkelijker

    자료

    bron

    얻을 수 있을 거예요

    zal kunnen krijgen

    Uitgebreide uitleg

    그러면 betekent hier “daarmee” of “in dat geval”. Het verbindt deze zin met de voorafgaande voorwaarde of aanpak en geeft het gevolg aan. Als herbruikbaar patroon kun je 그러면 + gevolg gebruiken: 그러면 시간이 절약돼요. betekent “Dan wordt er tijd bespaard.” 인용하기 komt van het werkwoord 인용하다, “citeren”. De uitgang -기 maakt van een werkwoord een vorm die in een constructie als een zelfstandig naamwoord kan functioneren. In 인용하기 쉽다 betekent dat letterlijk ongeveer “citeren is gemakkelijk”; samen betekent het “gemakkelijk te citeren”. 인용하다 is de basisvorm; 인용하기 is hier dus niet een verleden of beleefde vorm. 더 쉬운 betekent “gemakkelijker”. 쉽다 is de basisvorm van “gemakkelijk zijn”; vóór een zelfstandig naamwoord wordt die vorm 쉬운. 더 maakt de vergelijking expliciet: 쉬운 자료 is “gemakkelijk te gebruiken materiaal” of “gemakkelijk materiaal”, terwijl 더 쉬운 자료 “gemakkelijker materiaal” is. In deze zin beschrijft 더 쉬운 het daaropvolgende 자료, niet 인용하기 als afzonderlijk zelfstandig naamwoord. 자료 betekent hier “bron” of “materiaal”, met de door de vertaling bedoelde betekenis van bronnen die men kan citeren. Het woord kan in andere contexten ook materiaal of gegevens aanduiden; de precieze keuze volgt hier uit de combinatie met 인용하기 쉬운 en uit de vaste vertaling. Voorbeeld: 자료를 찾았어요. — “Ik heb bronnen/materiaal gevonden.” 얻을 수 있을 거예요 bestaat uit 얻다 (“verkrijgen/krijgen”), -(으)ㄹ 수 있다 (“kunnen”) en -(으)ㄹ 것이다, hier in de beleefde vorm 거예요, voor een verwachte mogelijkheid of toekomstige uitkomst. 얻다 krijgt vóór -(으)ㄹ de vorm 얻을. De hele vorm betekent hier “zal kunnen krijgen” of “kan waarschijnlijk krijgen”. Het onderwerp staat niet expliciet in de Koreaanse zin; de vaste Nederlandse vertaling maakt de bedoelde aangesprokene tot “u”. Samen betekent de zin: “Daarmee krijgt u ook bronnen die gemakkelijker te citeren zijn.” 그러면 geeft het gevolg aan, 인용하기 더 쉬운 자료 is de woordgroep “bronnen die gemakkelijker te citeren zijn”, en 얻을 수 있을 거예요 zegt dat de aangesprokene die bronnen waarschijnlijk zal kunnen verkrijgen. De beleefde eindvorm maakt de formulering geschikt voor een beleefde uitleg of voorspelling.