Veilig een ladder lenen | Leer koreaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 천장 전등을 바꾸려고 네 사다리를 사용해도 될까요?

   Kan ik je ladder gebruiken om een plafondlamp te vervangen?

   천장

   plafond

   전등

   lamp

   바꾸려고

   om te vervangen

   네

   je; jouw

   사다리

   ladder

   사용해도 될까요?

   mag ik gebruiken?

   Uitgebreide uitleg

   천장 betekent hier “plafond”. Het is een zelfstandig naamwoord en kan vóór een ander zelfstandig naamwoord staan: 천장 전등 betekent “plafondlamp”. 전등 betekent “lamp”, specifieker een elektrische lamp. In 천장 전등 behouden 천장 en 전등 hun eigen betekenis en vormen ze samen “plafondlamp”. 바꾸려고 komt van 바꾸다, “veranderen” of “vervangen”. De uitgang -려고 drukt hier het doel van de handeling uit: “om te vervangen”. Voor een ander doel kun je bijvoorbeeld zeggen: 배우려고 공부해요. — “Ik studeer om te leren.” 네 betekent hier “jouw” en staat vóór 사다리. Het is de bezittelijke vorm van 너 (“jij”), ontstaan uit 너의 (“van jou”); in de spelling wordt die vorm 네 geschreven. In de standaarduitspraak wordt deze bezittelijke 네 doorgaans als 니 uitgesproken, zodat ze duidelijker verschilt van 네 in de betekenis “ja”. De vorm zegt wie de ladder bezit, maar niet hoeveel ladders er zijn. 사다리 betekent “ladder”. Het is een zelfstandig naamwoord. In 네 사다리 wordt het gecombineerd met 네: “jouw ladder”. 사용해도 될까요? is een beleefde vraag om toestemming. 사용하다 betekent “gebruiken”. In 사용해도 되다 geeft -아/어도 되다 aan dat iets toegestaan is; -ㄹ까요? vormt hier de beleefde vraag “mag ik gebruiken?”. Een herbruikbaar voorbeeld is: 여기 앉아도 돼요? — “Mag ik hier zitten?” De zin bouwt zo op: 천장 전등 (“plafondlamp”) is het doel van 바꾸려고 (“om te vervangen”). Daarna komt 네 사다리 (“jouw ladder”) als het voorwerp dat men wil gebruiken, gevolgd door 사용해도 될까요? (“mag ik die gebruiken?”). De volledige betekenis is: “Kan ik je ladder gebruiken om een plafondlamp te vervangen?” De vraag is beleefd geformuleerd en vraagt toestemming voor het gebruik van de ladder.

2. 그래도 사용할 때는 누군가 곁에 있게 하세요.

   Dat kan, maar laat iemand in de buurt blijven terwijl je hem gebruikt.

   그래도

   toch

   사용할

   gebruiken

   때는

   wanneer; bij het moment dat

   누군가

   iemand

   곁에

   in de buurt

   있게 하세요

   laat ... blijven

   Uitgebreide uitleg

   그래도 betekent hier “toch” of “desondanks”: ondanks wat eerder is gezegd, geldt de volgende veiligheidsinstructie nog steeds. Een bruikbaar contrast is 그래도 가세요 — “Ga toch.” 사용할 is de vorm van 사용하다, “gebruiken”. In 사용할 때 staat 사용할 vóór het tijdswoord 때 en betekent het “bij het gebruiken” of “wanneer [iemand] gebruikt”. De uitgang -(으)ㄹ maakt hier een vorm die een daaropvolgend zelfstandig naamwoord nader bepaalt; hij maakt van 사용하다 niet op zichzelf een volledige toekomstige hoofdzin. In deze context wordt het voorwerp door de situatie begrepen: de vertaling maakt duidelijk dat het om de ladder gaat. 때는 bestaat uit 때, “moment/tijd wanneer”, plus de topic-marker 는. Het patroon 동사-(으)ㄹ 때 betekent “wanneer je iets doet” of “tijdens het doen van iets”. 는 zet die tijdsomstandigheid als kader voor de instructie. Voorbeeld: 잘 때는 불을 끄세요. — “Doe het licht uit wanneer je gaat slapen.” 누군가 betekent “iemand”. Het is een onbepaalde persoon, zonder verdere informatie over wie dat is. Het verschilt van 누구, “wie”, dat in een vraag naar een persoon wordt gebruikt. Voorbeeld: 누군가 문 앞에 있어요. — “Er staat iemand voor de deur.” 곁에 betekent “in de buurt” of letterlijk “aan iemands zijde”. 곁 is het woord voor de nabije zijde of omgeving; -에 markeert hier de plaats waar iemand zich bevindt. In combinatie met 있다 geeft het aan dat iemand in de buurt blijft of aanwezig is. 있게 하세요 gebruikt 있다, “zijn/zich bevinden”, met -게 하다. Dit patroon betekent dat je ervoor zorgt dat iemand iets doet of dat je iemand iets laat doen. Hier is de handeling 있다: laat iemand in de buurt zijn/blijven. 하세요 is de beleefde verzoekende of gebiedende vorm van 하다; de beleefdheid zit dus in het afsluitende werkwoord, terwijl 있게 de inhoud van wat de persoon moet doen uitdrukt. Voorbeeld: 아이를 여기 있게 하세요. — “Laat het kind hier blijven.” Samen vormen 사용할 때는 het kader “wanneer je het gebruikt”, en 누군가 곁에 있게 하세요 de instructie “laat iemand in de buurt blijven”. 그래도 verbindt dit met de voorafgaande mogelijkheid of toestemming als een blijvende aanvullende voorwaarde. Het geheel betekent daarom: “Toch: laat iemand in de buurt blijven terwijl je het gebruikt.”

3. 제 동생이 아래쪽을 잡으면 사다리가 안정적으로 서 있을 수 있어요.

   Mijn broer kan de onderkant vasthouden, zodat de ladder stabiel blijft.

   제

   mijn

   동생이

   jongere broer

   아래쪽을

   de onderkant

   잡으면

   als iemand vasthoudt

   사다리가

   de ladder

   안정적으로

   stabiel

   서 있을 수 있어요

   kan blijven staan

   Uitgebreide uitleg

   제 is de beleefde verkorte vorm van 저의: “mijn”. Het verwijst hier volgens de vaste vertaling naar de spreker als eigenaar. 저 betekent “ik” in een bescheiden vorm; 제 is de bezitsvorm, niet het onderwerp van de zin. 동생이 betekent hier “mijn jongere broer”. 동생 duidt een jonger familielid aan; het woord zelf specificeert niet altijd het geslacht, maar de vaste vertaling maakt hier “broer” de bedoelde betekenis. 이 is de onderwerpspartikel na een medeklinker. Voorbeelden: 동생이 와요. — “Mijn jongere broer of zus komt.” 동생이 kan dus ook naar een jonger familielid met een ander geslacht verwijzen wanneer de context dat aangeeft. 아래쪽을 betekent “de onderkant” of “het onderste deel”. 아래쪽 is een zelfstandig naamwoord voor het lagere gedeelte; 을 markeert het als lijdend voorwerp. De vorm zegt niet op zichzelf welk voorwerp die onderkant heeft; in deze zin wordt dat uit de situatie begrepen. 잡으면 bestaat uit 잡다 (“vasthouden”) plus -(으)면 (“als/wanneer”). De vorm 잡으면 is de voorwaardelijke vorm na de stam 잡-. Het onderwerp van deze bijzin wordt niet opnieuw genoemd en wordt hier met 동생이 verbonden: “als mijn jongere broer de onderkant vasthoudt”. -(으)면 kan zowel een voorwaarde als een tijdsomstandigheid aangeven. Voorbeeld: 문을 열면 빛이 들어와요. — “Als je de deur opent, komt er licht binnen.” 사다리가 betekent “de ladder”. 사다리 is het zelfstandig naamwoord “ladder” en 가 markeert het als onderwerp van het volgende gezegde. Het is dus de ladder die in de beschreven toestand kan blijven staan. 안정적으로 is een bijwoord met de betekenis “stabiel” of “op een stabiele manier”. Het beschrijft hoe de ladder blijft staan. De vorm hoort bij het begrip 안정적 (“stabiel”) en maakt daarvan een bijwoord; het is geen verbuiging van 사다리. 서 있을 수 있어요 vormt samen “kan blijven staan”. 서다 betekent “staan” en 서 있어요 beschrijft de toestand dat iets staat; -(으)ㄹ 수 있다 drukt mogelijkheid of vermogen uit. In 서 있을 수 있어요 wordt die mogelijkheid beleefd uitgedrukt. De beleefde eindvorm -어요 verschijnt hier als 있어요. Voorbeeld: 의자가 여기 서 있을 수 있어요. — “De stoel kan hier blijven staan.” Samen is de structuur: 제 동생이 아래쪽을 잡으면 (“als mijn jongere broer de onderkant vasthoudt”) + 사다리가 안정적으로 서 있을 수 있어요 (“kan de ladder stabiel blijven staan”). De volledige betekenis is: “Mijn broer kan de onderkant vasthouden, zodat de ladder stabiel blijft.” De context maakt duidelijk dat dit als veiligheidsmaatregel tijdens het gebruik van de ladder wordt voorgesteld.

4. 그러면 도움이 될 거예요.

   Dat zou moeten helpen.

   그러면

   dan / in dat geval

   도움이

   hulp

   될 거예요

   zal worden / zal zijn

   Uitgebreide uitleg

   그러면 betekent hier “dan” of “in dat geval”. Het verbindt deze zin met de voorafgaande situatie: als je broer de onderkant vasthoudt, kan de ladder stabiel blijven staan; dan zal dat helpen. Een bruikbaar patroon is 그러면 + volgende zin: “Dan …”. 도움이 bestaat uit 도움 (“hulp”) met de onderwerpsmarkeerder 이. In 도움이 되다 is iets nuttig of helpend. 도움 is een zelfstandig naamwoord; bijvoorbeeld 도움이 필요해요 betekent “Ik heb hulp nodig.” 이 staat na een zelfstandig naamwoord dat op een medeklinker eindigt; na een klinker staat 가. 될 거예요 komt van 되다, “worden” of, in 도움이 되다, “helpen/van nut zijn”. 될 is de vorm van 되다 vóór 것 in de constructie -ㄹ 것이다; 거예요 is de beleefde vorm van die verwachting. In deze zin drukt 될 거예요 een verwachting uit. Samen met 도움이 betekent het “zal helpen” of “zal nuttig zijn”, in overeenstemming met de vaste vertaling “zou moeten helpen”. De vorm 될 hoort bij 되다, niet bij 도움. Samen vormen de delen: 그러면 (“dan/in dat geval”) + 도움이 되다 (“helpen/van nut zijn”) + -ㄹ 거예요 (verwachting). De volledige betekenis is daarom: “Dan zou dat moeten helpen.” 그러면 sluit hier aan bij de voorafgaande voorwaarde dat de broer de onderkant vasthoudt; de zin zelf noemt geen nieuwe handelende persoon. Deze beleefde verwachtingsvorm is geschikt in gewone, neutrale conversatie. Een herbruikbaar patroon is N이/가 도움이 될 거예요: “N zal waarschijnlijk helpen.”

5. 사다리는 튼튼하지만 그래도 조심해야 해요.

   De ladder is stevig, maar je moet toch voorzichtig zijn.

   사다리

   ladder

   튼튼하지만

   stevig, maar

   그래도

   toch

   조심해야 해요

   moet voorzichtig zijn

   Uitgebreide uitleg

   사다리 betekent hier ‘ladder’. Het zelfstandig naamwoord staat met 는: 사다리는 maakt de ladder tot het gespreksonderwerp. 는 markeert een onderwerp of contrast; het is niet zelf onderdeel van de betekenis ‘ladder’. 튼튼하지만 komt van het beschrijvende werkwoord 튼튼하다, ‘stevig zijn’. De vorm -지만 voegt een tegenstelling toe: 튼튼하지만 betekent ‘hoewel hij stevig is’ of, in deze zin, ‘hij is stevig, maar …’. Bijvoorbeeld: 이 의자는 튼튼하지만 무거워요. — ‘Deze stoel is stevig, maar zwaar.’ 그래도 betekent ‘toch’ of ‘desondanks’. Het laat zien dat de volgende conclusie blijft gelden ondanks de voorafgaande informatie. Hier blijft voorzichtigheid nodig, ook al is de ladder stevig. 조심해야 해요 betekent hier ‘je moet voorzichtig zijn’. De kern is 조심하다, ‘voorzichtig zijn’ of ‘oppassen’. In V-아/어야 하다 drukt -아/어야 하다 uit dat iets noodzakelijk is: 조심해야 하다 is letterlijk de vorm ‘voorzichtig moeten zijn’. 해요 is de beleefde tegenwoordige vorm van 하다 in deze constructie; de uiting is dus beleefd, zonder dat er een apart onderwerp wordt genoemd. Bijvoorbeeld: 여기에서는 조심해야 해요. — ‘Hier moet je voorzichtig zijn.’ Samen betekent 사다리는 튼튼하지만 그래도 조심해야 해요.: ‘De ladder is stevig, maar je moet toch voorzichtig zijn.’ De eerste helft geeft de eigenschap van de ladder, 그래도 markeert dat de daaropvolgende noodzaak ondanks die eigenschap blijft gelden, en 조심해야 해요 formuleert die noodzaak beleefd.

6. 사다리는 잠깐만 필요하고 조심해서 쓸게요.

   Ik heb hem maar kort nodig en ik zal voorzichtig zijn.

   사다리는

   de ladder; als gespreksthema

   잠깐만

   maar heel even

   필요하고

   nodig zijn en

   조심해서

   voorzichtig

   쓸게요

   ik zal het gebruiken

   Uitgebreide uitleg

   사다리는 betekent hier “de ladder”. 사다리 is de basisvorm voor “ladder”; 는 markeert het gespreksthema, zonder op zichzelf te bepalen welke grammaticale rol de ladder verderop heeft. Hier wordt de ladder als thema genoemd. 잠깐만 betekent “maar heel even” of “slechts kort”. 잠깐 verwijst naar een korte tijdsduur en 만 beperkt de bedoelde duur daartoe. Een bruikbaar patroon is tijd + 만, bijvoorbeeld 한 시간만 — “maar één uur”. 필요하고 komt van 필요하다, “nodig zijn”. De uitgang -고 verbindt dit deel met het volgende deel: “nodig zijn en …”. In deze zin vormt het samen met 잠깐만 de betekenis dat de ladder maar korte tijd nodig is. Voorbeeld: 시간이 필요하고 돈도 필요해요. — “Ik heb tijd nodig en ook geld.” 조심해서 komt van 조심하다, “voorzichtig zijn” of “oppassen”. De vorm -해서 verbindt de manier van handelen met wat daarna gebeurt; hier betekent het “voorzichtig”. Voorbeeld: 조심해서 걸으세요. — “Loop voorzichtig.” 쓸게요 komt van 쓰다, hier “gebruiken”. 쓰다 krijgt vóór -ㄹ게요 de vorm 쓸게요: de stam eindigt op een klinker, zodat -ㄹ게요 wordt gebruikt. -ㄹ게요 drukt een toezegging of voornemen van de spreker uit, vaak “ik zal …”. Het voorwerp is hier de ladder, die eerder in dezelfde zin is genoemd. Voorbeeld: 이것을 조심해서 쓸게요. — “Ik zal dit voorzichtig gebruiken.” Samen betekent 사다리는 잠깐만 필요하고 “De ladder heb ik maar kort nodig”. 조심해서 쓸게요 betekent “ik zal hem voorzichtig gebruiken”; de Nederlandse vertaling geeft dit natuurlijk weer als “ik zal voorzichtig zijn”. De volledige betekenis is: “Ik heb hem maar kort nodig en ik zal voorzichtig zijn.”

7. 필요한 만큼 시간을 들이세요.

   Neem de tijd die je nodig hebt.

   필요한

   nodig

   만큼

   zoveel als

   시간

   tijd

   들이세요

   besteed / neem

   Uitgebreide uitleg

   필요한 komt van 필요하다, “nodig zijn”. In 필요한 만큼 staat deze vorm vóór 만큼 en beschrijft hij de vereiste hoeveelheid: “zoveel als nodig is”. De vorm 필요한 is hier dus geen zelfstandig werkwoord in een hoofdzin, maar een bepalende vorm. Voorbeeld: 필요한 자료를 준비하세요. — “Bereid de benodigde materialen voor.” 만큼 geeft een overeenkomstige mate of hoeveelheid aan. Na een bepalende vorm zoals 필요한 betekent 필요한 만큼 “in de mate die nodig is” of natuurlijker in deze zin: “zoveel als nodig”. Het kan ook na een zelfstandig naamwoord staan, bijvoorbeeld 시간만큼 in een andere context, maar hier hoort het bij 필요한 en bepaalt het de hoeveelheid 시간. 시간 betekent “tijd”. Met de daaropvolgende objectmarkeerder 을 vormt het 시간을: “tijd” als datgene waaraan men tijd besteedt. Het woord verandert hier niet van vorm voor enkelvoud of meervoud; de context bepaalt of het om een bepaalde hoeveelheid tijd gaat. 들이세요 is de beleefde verzoekende of gebiedende vorm van 들이다 in de vaste verbinding 시간을 들이다, “tijd besteden” of “tijd nemen”. -세요 maakt van de werkwoordsvorm een beleefd verzoek of aanwijzing. Voorbeeld: 이 문제에 시간을 많이 들이세요. — “Besteed veel tijd aan dit probleem.” Samen vormt 필요한 만큼 시간을 들이세요 de structuur 필요한 만큼 + 시간을 들이다: “besteed zoveel tijd als nodig is”. De zin is een beleefde aansporing om niet minder tijd te gebruiken dan nodig, zonder een concrete hoeveelheid vast te leggen. In deze context past daarom de vertaling “Neem de tijd die je nodig hebt.”

8. 땅이 젖어 있으면 밖에서는 사용하지 마세요.

   Gebruik hem niet buiten als de grond nat is.

   땅

   grond

   젖어 있으면

   als het nat is

   밖에서는

   buiten

   사용하지 마세요

   gebruik het niet

   Uitgebreide uitleg

   땅 betekent hier “de grond”. In 땅이 krijgt het de onderwerpmarkeerder 이: de grond is datgene waarvan een toestand wordt beschreven. De keuze tussen 이 en 가 hangt af van de laatste klank van het voorafgaande woord. Bijvoorbeeld: 물이 betekent “water” als onderwerp. 젖어 있으면 geeft de voorwaarde “als het nat is”. 젖다 is de basisvorm voor “nat worden” of “nat zijn”. 젖어 있다 beschrijft hier de bestaande natte toestand. De voorwaardelijke uitgang is -(으)면: na een medeklinker verschijnt -으면, na een klinker -면. Hier maakt 있으면 de hele uitdrukking voorwaardelijk. Voorbeeld: 옷이 젖어 있으면 갈아입으세요. — “Als je kleren nat zijn, trek dan andere aan.” 밖에서는 betekent “buiten”. 밖 betekent “buitenkant” of “buiten”; 에서 markeert hier de plaats waar de handeling plaatsvindt. 는 bakent die plaats af en kan een contrast laten horen: “buiten dan wel”. Zonder die afbakening betekent 밖에서 eenvoudig “buiten”. 사용하지 마세요 is een beleefd verbod of verzoek: “gebruik het niet”. De basisvorm is 사용하다, “gebruiken”. In 사용하지 staat -지 in de ontkenningsconstructie, en 마세요 maakt met die vorm een beleefde aansporing om iets niet te doen. Het object van “gebruiken” staat hier niet als zelfstandig naamwoord in de Koreaanse zin; de vertaling maakt dat object met “hem” expliciet. Voorbeeld: 이것을 사용하세요. — “Gebruik dit.” Samen vormt 땅이 젖어 있으면 de voorwaarde “als de grond nat is”. 밖에서는 beperkt de plaats tot buiten, en 사용하지 마세요 geeft het beleefde verbod “gebruik het niet”. De volledige betekenis is: “Gebruik hem niet buiten als de grond nat is.” De beleefde vorm past bij een instructie of verzoek.

9. 실내에서 사용하고 끝나면 돌려드릴게요.

   Ik gebruik hem binnen en breng hem terug als ik klaar ben.

   실내에서

   binnen

   사용하고

   gebruiken en dan

   끝나면

   als het klaar is

   돌려드릴게요

   ik breng het terug

   Uitgebreide uitleg

   실내에서 betekent hier “binnen”, met 실내 als “binnenruimte” en -에서 als aanduiding van de plaats waar de handeling gebeurt. Het is dus niet de plaats waar iets naartoe beweegt. Een herbruikbaar voorbeeld is 집에서 공부해요. — “Ik studeer thuis.” 사용하고 komt van 사용하다, “gebruiken”. De vorm 사용하고 bestaat uit de stam 사용하- plus -고; hier verbindt -고 twee handelingen in volgorde: eerst gebruiken, daarna de volgende handeling uitvoeren. Het onderwerp van 사용하고 is in deze zin niet opnieuw uitgesproken en wordt uit de context begrepen als de spreker. -고 kan ook simpelweg “en” verbinden, dus de precieze tijdsrelatie komt hier uit de combinatie met de rest van de zin. 끝나면 komt van het intransitieve werkwoord 끝나다, “eindigen” of “afgelopen zijn”. -면 maakt een voorwaarde of tijdsbepaling: “als/wanneer”. De vorm betekent hier dat het relevante gebruik afgelopen is; de zin zegt niet dat de spreker een genoemd voorwerp actief beëindigt. Een bruikbaar patroon is 비가 오면 안 가요. — “Als het regent, ga ik niet.” 돌려드릴게요 betekent hier “ik zal het terugbrengen”. De vorm is gebaseerd op 돌려드리다, “teruggeven of terugbrengen” met een beleefde, nederige vorm van 드리다 voor iets doen ten behoeve van de aangesprokene. -ㄹ게요 drukt een toezegging of voornemen van de spreker uit: “ik zal …”. Het voorwerp (“het/hem”) staat niet afzonderlijk in de Koreaanse zin, maar wordt volgens de vaste vertaling en de context begrepen als het eerder besproken voorwerp. De vorm 돌려드릴게요 moet niet worden verward met alleen 돌려요, dat wel “terugbrengen” kan uitdrukken maar de hier aanwezige beleefde dienstverlenende nuance van 드리다 niet bevat. Samen geeft 실내에서 사용하고 eerst de plaats en de eerste handeling: “het binnen gebruiken”. 끝나면 bepaalt het moment voor de volgende handeling: “wanneer ik klaar ben” of letterlijk “wanneer het afgelopen is”. Daarna belooft de spreker met 돌려드릴게요 het besproken voorwerp terug te brengen. De volledige betekenis is dus: “Ik gebruik het binnen en breng het terug als ik klaar ben.”

10. 제가 집에 없으면 제 문 옆에 두세요.

    Als ik niet thuis ben, zet hem dan naast mijn deur.

    제가

    ik

    집에

    thuis

    없으면

    als ... er niet is

    제

    mijn

    문

    deur

    옆에

    naast

    두세요

    zet/leg het neer

    Uitgebreide uitleg

    제가 betekent hier “ik” als onderwerp. Het is 저 (“ik”, een bescheiden vorm) met de onderwerpsmarkeerder 가. Vergelijk 저는, waarin 는 het onderwerp als thema markeert: 제가 가요. = “Ik ga.” 집에 betekent “thuis”. 집 is “huis/thuis” en 에 markeert hier de plaats waar iemand is. Samen met 있다 of 없다 beschrijft deze vorm aanwezigheid: 집에 있어요 = “Ik ben thuis.” 없으면 komt van 없다 (“er niet zijn; niet aanwezig zijn”) met -으면, een voorwaardelijke vorm. 없으면 betekent dus “als [iemand] er niet is”. In deze zin wordt de voorwaarde concreet ingevuld als 집에 없으면: “als ik niet thuis ben”. Een voorbeeld: 시간이 없으면 내일 해요. = “Als ik geen tijd heb, doe ik het morgen.” 제 betekent “mijn”. Het is de verkorte bezitsvorm van 저의; 저 is opnieuw de bescheiden eerste persoon. Hier bepaalt 제 het volgende zelfstandig naamwoord: 제 문 = “mijn deur”. 문 betekent “deur”. Het is een zelfstandig naamwoord en staat hier na 제, dus de woordgroep betekent “mijn deur”. 옆에 betekent “naast”. 옆 is “zijkant/kant” en 에 markeert de plaats. In 문 옆에 betekent het “naast de deur”. Het patroon N 옆에 is bruikbaar voor andere plaatsen, bijvoorbeeld 의자 옆에 = “naast de stoel”. 두세요 komt van 두다 (“neerzetten; neerleggen; plaatsen”). De vorm bevat de beleefde verzoeksvorm -세요, zodat 두세요 een beleefd verzoek of een beleefde instructie is: “zet/leg het neer”. Het voorwerp is in de Koreaanse zin niet uitgesproken; uit de vertaling en de context blijkt dat het om het eerder genoemde voorwerp gaat. Een voorbeeld: 여기에 두세요. = “Zet het hier neer.” De voorwaardelijke bepaling 제가 집에 없으면 betekent “als ik niet thuis ben”. Daarna geeft 제 문 옆에 de bestemming aan: “naast mijn deur”. Het verzoek 두세요 maakt de volledige betekenis: “Als ik niet thuis ben, zet het dan naast mijn deur.”

11. 네, 안 계시면 문 옆에 둘게요.

    Oké, ik zet hem naast je deur als je weg bent.

    네

    ja; oké

    안 계시면

    als u er niet bent

    문

    deur

    옆에

    naast; ernaast

    둘게요

    ik zet het neer

    Uitgebreide uitleg

    네 betekent hier een bevestiging, zoals “ja” of “oké”. Het staat aan het begin en bevestigt dat de spreker verdergaat met de voorgestelde handeling. 안 계시면 betekent hier “als u/je er niet bent”. 계시다 is de eerbiedige vorm die bij 있다 (“er zijn”, “aanwezig zijn”) hoort; 안 maakt de betekenis negatief. De uitgang -면 maakt een voorwaarde: A-(으)면 = “als/wanneer A”. In deze zin wordt de aangesprokene met een eerbiedige vorm aangeduid; de Nederlandse vertaling kiest daarvoor natuurlijk “je”. Voorbeeld: 집에 계시면 전화해 주세요. — “Bel me alstublieft als u thuis bent.” 문 betekent “deur”. Het is een zelfstandig naamwoord en krijgt hier geen aparte bezitsmarkering. In de vaste vertaling wordt de bedoelde deur als “je deur” weergegeven; dat bezit wordt in het Koreaans in deze zin niet uitgeschreven. 옆에 betekent “naast” of “ernaast”, dus op een plaats naast iets. 옆 is “zijkant/naastgelegen kant” en -에 markeert hier de plaats waar iets wordt neergezet. Samen met 문 vormt het 문 옆에: “naast de deur”. Voorbeeld: 의자 옆에 가방이 있어요. — “Er staat een tas naast de stoel.” 둘게요 komt van 두다, “neerzetten, neerleggen of achterlaten”. De vorm -ㄹ게요 drukt uit dat de spreker zich ertoe verbindt iets te doen of het voor de ander zal doen; het is dus niet alleen een kale toekomstige tijdsvorm. Het onderwerp is hier de spreker en het voorwerp is niet uitgesproken. Voorbeeld: 여기에 둘게요. — “Ik zet het hier neer.” Samen betekent 안 계시면 문 옆에 둘게요: “Als je weg bent, zet ik hem naast je deur.” De voorwaardelijke situatie komt eerst; daarna volgt de toezegging van de spreker. Het voorwerp van “zetten” blijft in het Koreaans ongenoemd, terwijl de vaste Nederlandse vertaling het als “hem” weergeeft.

12. 시간이 더 걸리더라도 안전에 집중하세요.

    Let op de veiligheid, ook als het langer duurt.

    시간

    tijd

    더

    meer; langer

    걸리더라도

    ook als het duurt

    안전

    veiligheid

    집중하세요

    let op; concentreer u

    Uitgebreide uitleg

    시간 betekent hier “tijd”. Het is een zelfstandig naamwoord; in een herbruikbaar patroon kan het met een werkwoord voor tijdsduur worden gecombineerd: 시간이 걸리다 = “tijd kosten / duren”. In deze zin is 시간이 het onderwerp van die tijdsduur: 이 is de onderwerpmarker na 시간. 더 betekent “meer” en kan bij tijdsduur natuurlijk als “langer” worden weergegeven. Samen met het volgende werkwoord geeft 시간이 더 걸리다 de betekenis “het duurt langer”. Het is dus 더 dat de extra duur uitdrukt, niet 시간 zelf. 걸리더라도 komt van 걸리다, “duren” of, bij tijd en moeite, “kosten”. De vorm 걸리더라도 bestaat uit 걸리다 plus -더라도, een voorwaardelijke concessieve vorm met de betekenis “ook als het …” of “zelfs als het …”. Hier gaat het om de mogelijkheid dat iets langer duurt. Een bruikbaar patroon is: V-더라도 ... = “ook als …, toch …”. 안전 betekent “veiligheid”. Met 에 vormt het de doel- of gerichtheidsuitdrukking 안전에: letterlijk “op/naar de veiligheid gericht”. Bij 집중하다 wordt het onderwerp waarop men zich concentreert doorgaans met 에 gemarkeerd, dus 안전에 집중하다 = “zich op de veiligheid concentreren”. 집중하세요 komt van 집중하다, “zich concentreren”. -세요 maakt hier een beleefde aansporing of opdracht: “concentreer u” of natuurlijker “let op”. De vorm is niet zelf een verleden- of toekomstaanduiding; de beleefde opdracht wordt uit de context en de vorm afgeleid. Een herbruikbaar voorbeeld is 안전에 집중하세요. — “Let op de veiligheid.” De delen bouwen de zin zo op: 시간이 더 걸리더라도 betekent “ook als het langer duurt”, en 안전에 집중하세요 betekent “let op de veiligheid”. Samen is de betekenis: “Let op de veiligheid, ook als het langer duurt.” De formulering is beleefd maar duidelijk aansporend.