Hoestklachten bespreken voor een telefoontje naar de kliniek | Leer koreaans in het Neder…

Uitleg van de zinnen

1. 기침이 낫지 않아서 진료소에 전화해야 해.

   Ik moet de kliniek bellen omdat mijn hoest niet beter wordt.

   기침이

   mijn hoest

   낫지 않아서

   omdat het niet beter wordt

   진료소

   kliniek

   전화해야 해

   moet bellen

   Uitgebreide uitleg

   기침이 betekent hier “mijn hoest”. 기침 is een zelfstandig naamwoord voor “hoest”; 이 markeert het als onderwerp van de toestand die volgt. De vertaling maakt duidelijk dat het om de hoest van de spreker gaat. Bijvoorbeeld: 기침이 나요. — “Ik hoest.” 낫지 않아서 drukt de reden uit: “omdat het niet beter wordt”. Het werkwoord is 낫다, “beter worden” of “herstellen”; in deze vorm wordt dat 낫지 않다 (“niet beter worden”), gevolgd door -아서, een verbindingsuitgang voor een reden of oorzaak. De vorm beschrijft hier een toestand die nog niet verbeterd is. Bijvoorbeeld: 감기가 낫지 않아요. — “Mijn verkoudheid wordt niet beter.” 진료소 betekent “kliniek” of “behandelcentrum”. Het is een zelfstandig naamwoord. Bijvoorbeeld: 진료소에 가요. — “Ik ga naar de kliniek.” In de volledige zin staat de partikel 에 bij 진료소; bij 전화하다 markeert 에 hier de persoon of instelling die gebeld wordt, niet een bestemming waarheen iemand gaat. 전화해야 해 betekent “moet bellen”. Het werkwoord 전화하다 betekent “telefoneren” of “bellen”. -아/어야 하다 maakt een noodzakelijkheid: “moeten”. In spreektaal wordt 해야 해 gebruikt als een informele vorm van “moet doen”; hier verwijst 해 naar de noodzakelijke handeling 전화하다. Bijvoorbeeld: 의사에게 전화해야 해. — “Ik moet de dokter bellen.” Samen betekent 기침이 낫지 않아서 “omdat mijn hoest niet beter wordt”. Daarna geeft 진료소에 전화해야 해 de noodzakelijke handeling aan, waarbij 에 de kliniek als doelwit van het bellen markeert: “ik moet de kliniek bellen”. De hele zin betekent dus: “Ik moet de kliniek bellen omdat mijn hoest niet beter wordt.”

2. 무엇이 달라졌고 무엇이 가장 걱정되는지 진료소에 말해.

   Vertel hun wat er is veranderd en waar je je het meeste zorgen over maakt.

   무엇이

   wat

   달라졌고

   veranderd is en

   가장

   het meest

   걱정되는지

   wat zorgwekkend is

   진료소에

   aan de kliniek

   말해

   vertel

   Uitgebreide uitleg

   무엇이 betekent hier “wat” en markeert het onderwerp van een ingebedde vraag. Hetzelfde woord verschijnt later opnieuw als onderwerp van de tweede ingebedde vraag. 무엇 is een vraagwoord en verandert hier niet om persoon of getal aan te geven. 달라졌고 komt van 달라지다, “anders worden” of “veranderen”. De vorm bevat de verleden tijd -었-, die aangeeft dat de verandering heeft plaatsgevonden, en -고, dat deze inhoud met de volgende verbindt. Een bruikbaar patroon is A-아/어졌어요 voor “A is geworden”. Voorbeeld: 날씨가 추워졌어요. — “Het weer is kouder geworden.” 가장 betekent “het meest” en geeft binnen de relevante vergelijking de hoogste graad aan. Voorbeeld: 무엇이 가장 중요해요? — “Wat is het belangrijkst?” 걱정되는지 komt van 걱정되다, “zorgwekkend zijn” of “zorgen baren”. De uitgang -는지 maakt van de inhoud een ingebedde vraag: de spreker vraagt niet rechtstreeks iets, maar vraagt om te vertellen wat het zorgwekkendst is. In deze zin past dat bij de vertaling “waar je je het meeste zorgen over maakt”. 걱정되다 verschilt hierbij van het actieve 걱정하다, “zich zorgen maken over”. Voorbeeld: 무엇이 걱정되는지 말해 주세요. — “Vertel alstublieft wat u zorgen baart.” 진료소에 bestaat uit 진료소 (“kliniek”) en de partikel -에. Hier markeert -에 de ontvanger of het doel van 말해: volgens de vaste vertaling vertel je het aan hen, namelijk aan de mensen bij de kliniek. In andere zinnen kan -에 ook een plaats of tijd markeren; de precieze functie hangt van de context en het werkwoord af. 말해 komt van 말하다, “zeggen” of “vertellen”. Hier is het een informele bevelsvorm in de -아/어-stijl: “vertel”. Deze vorm geeft niet zelf aan of er één of meer aangesproken personen zijn. Een beleefdere vorm is 말하세요 — “Vertel het alstublieft.” Samen verbinden 무엇이 달라졌고 en 무엇이 가장 걱정되는지 twee ingebedde vragen: wat er veranderd is en wat het meest zorgwekkend is. 진료소에 geeft aan aan wie dit verteld moet worden, en 말해 maakt daar een opdracht van. De volledige betekenis is: “Vertel hun wat er veranderd is en waar je je het meeste zorgen over maakt.”

3. 더 심해졌고 열이 나는 것 같고 피곤해.

   Het is erger geworden en ik voel me koortsig en moe.

   더

   meer; nog

   심해졌고

   erger geworden en

   열이 나는

   koorts hebben; koortsig zijn

   것 같고

   het lijkt ... en

   피곤해

   moe zijn

   Uitgebreide uitleg

   더 versterkt de daaropvolgende verandering: het betekent hier “meer” of “verder”, dus een grotere mate dan eerder. Het is geen zelfstandig naamwoord en geeft op zichzelf geen expliciet onderwerp aan. 심해졌고 komt van 심하다 (“ernstig zijn”) en de combinatie 심해지다 (“ernstiger worden”). De vorm 심해졌- is de verleden vorm: “is ernstiger geworden”. De uitgang -고 verbindt dit deel met het volgende deel: “en”. Vergelijk: 상태가 심해졌어요. — “De toestand is ernstiger geworden.” Samen met 더 ontstaat 더 심해졌고: “het is nog erger geworden en”. 열이 나는 bevat 열 (“koorts”) en de uitdrukking 열이 나다, letterlijk “koorts ontstaat”, gebruikt voor “koorts hebben” of “koortsig zijn”. In 나는 is 나다 in de tegenwoordige bepalende vorm; het beschrijft dus het zelfstandig naamwoord dat erop volgt in de volledige zin. 열이 나는 것 betekent hier “het hebben van koorts” of “dat ik koortsig ben”. Voorbeeld: 열이 나요. — “Ik heb koorts.” 것 같고 gebruikt de constructie 것 같다, waarmee je zegt dat iets zo lijkt of aanvoelt. 것 같고 verbindt die indruk met het volgende deel: “het lijkt ... en”. In deze zin maakt 열이 나는 것 같고 duidelijk dat de spreker zich koortsig voelt, zonder het als een vastgestelde diagnose te formuleren. Voorbeeld: 비가 오는 것 같아요. — “Het lijkt erop dat het regent.” 피곤해 komt van het beschrijvende werkwoord 피곤하다 (“moe zijn”). 피곤해 is de informele tegenwoordige vorm. Het onderwerp wordt hier niet apart uitgesproken; volgens de vaste vertaling gaat het om de spreker: “ik ben moe”. Voorbeeld: 오늘 피곤해. — “Vandaag ben ik moe.” De delen worden in hun oorspronkelijke volgorde verbonden als 더 심해졌고 (“het is erger geworden en”), 열이 나는 것 같고 (“ik voel me koortsig en”) en 피곤해 (“ik ben moe”). De volledige betekenis is daarom: “Het is erger geworden en ik voel me koortsig en moe.”

4. 언제 시작됐고 도움이 된 것이 있는지 말해.

   Noem wanneer het is begonnen en of iets heeft geholpen.

   언제

   wanneer

   시작됐고

   is begonnen en

   도움이 된

   heeft geholpen

   것이 있는지

   of er iets is

   말해

   zeg het

   Uitgebreide uitleg

   언제 betekent hier “wanneer” en vraagt naar het tijdstip van een gebeurtenis. Het is een vraagwoord voor tijd; vergelijk 어디 “waar” en 왜 “waarom”, maar die vragen respectievelijk naar plaats en reden. 시작됐고 is de vorm van 시작되다 “beginnen” of “gestart worden”, met -고 eraan toegevoegd. -고 verbindt deze gebeurtenis met wat daarna komt: “en”. De vorm 됐 is de verleden vorm binnen 시작됐다/시작됐고; in deze zin wordt dus gevraagd wanneer het begon. Voorbeeld: 수업이 시작됐어요. — “De les is begonnen.” 도움이 된 komt van 도움이 되다 “helpen” of letterlijk “tot hulp zijn”. 된 is de verleden, beschrijvende vorm van 되다; hij staat vóór het volgende zelfstandig naamwoord en betekent hier “dat geholpen heeft”. De volledige uitdrukking 도움이 된 것 is dus “iets dat geholpen heeft”. Voorbeeld: 이 약이 도움이 됐어요. — “Dit medicijn heeft geholpen.” 것이 있는지 bestaat uit 것 “ding/iets”, de onderwerpsmarkeerder 이, en 있는지, de vorm van 있다 “er zijn/bestaan” met -는지 voor een indirecte ja-neevraag. Samen betekent het “of er iets is”; in combinatie met 도움이 된 gaat het om “of er iets is dat geholpen heeft”. -는지 kan ook na een werkwoord staan om onzekerheid of een indirecte vraag uit te drukken, bijvoorbeeld 오는지 알아요? — “Weet je of hij/zij komt?” 말해 komt van 말하다 “zeggen/vertellen”. Dit is de informele bevelsvorm: “zeg het” of “vertel het”. Het onderwerp wordt niet uitgesproken; de vorm vraagt de aangesprokene om de gevraagde informatie te geven. Voorbeeld: 사실을 말해. — “Vertel de waarheid.” Samen vormt 언제 시작됐고 het eerste gevraagde onderdeel: wanneer het is begonnen. 도움이 된 것이 있는지 vormt het tweede onderdeel: of er iets is dat geholpen heeft. Het slot 말해 maakt van beide onderdelen één verzoek: “Noem wanneer het is begonnen en of iets heeft geholpen.”

5. 오늘 밤 더 심해지면 어떻게 해야 하는지도 알아야 해.

   Ik moet ook weten wat ik moet doen als het vannacht erger wordt.

   오늘 밤

   vannacht

   더

   nog meer

   심해지면

   als het erger wordt

   어떻게 해야 하는지도

   ook wat je moet doen

   알아야 해

   moet weten

   Uitgebreide uitleg

   오늘 밤 betekent hier “vannacht” of “vanavond/vannacht”: 오늘 is “vandaag” en 밤 is “nacht”. De combinatie verwijst naar de nacht van vandaag. Voorbeeld: 오늘 밤 집에 있어요. — “Ik ben vannacht thuis.” 더 betekent “meer” of “nog”. Hier versterkt het de verandering: iets wordt nog erger dan nu. Voorbeeld: 더 빨리 가야 해요. — “Ik moet sneller gaan.” 심해지면 komt van 심해지다, “ernstig(er) worden” of “erger worden”. De vorm -면 maakt een voorwaarde: 심해지면 betekent “als het erger wordt”. De vorm beschrijft dus een mogelijke toekomstige toestand, niet een vastgestelde uitkomst. Voorbeeld: 비가 심해지면 집에 가요. — “Als de regen erger wordt, ga ik naar huis.” 어떻게 해야 하는지도 bevat de vraagvorm 어떻게, “hoe”, en 해야 하다, “moeten doen”. In 어떻게 해야 하는지 wordt de vraag ingebed als “wat/hoe je moet handelen”; -는지 markeert zo’n indirecte vraag. Het slot 도 betekent “ook”, zodat deze informatie naast andere nodige informatie komt. Voorbeeld: 어디로 가야 하는지 알아요. — “Ik weet waar ik heen moet.” 알아야 해 komt van 알다, “weten”. 알아야 하다 betekent “moeten weten”; 해야 해 is de informele, veelgebruikte vorm van die verplichting. Het onderwerp is hier niet uitgesproken; volgens de vaste vertaling is dat de spreker: “ik moet weten”. Voorbeeld: 그 사실을 알아야 해요. — “Ik moet dat feit weten.” Samen vormt 심해지면 어떻게 해야 하는지도 알아야 해: als het vannacht erger wordt + ook hoe/wat je moet doen + moet ik weten. De volledige betekenis is: “Ik moet ook weten wat ik moet doen als het vannacht erger wordt.”

6. 빨리 도움이 필요하면 어디로 가야 하는지 물어봐.

   Vraag waar je heen moet als je snel hulp nodig hebt.

   빨리

   snel

   도움이

   hulp

   필요하면

   als het nodig is

   어디로

   waarheen

   가야 하는지

   moet gaan

   물어봐

   vraag ernaar

   Uitgebreide uitleg

   빨리 betekent hier “snel” en is een bijwoord. Het geeft aan dat snel hulp nodig is. In een andere zin kan het ook een aansporing versterken, bijvoorbeeld 빨리 가 (“ga snel”). 도움이 betekent “hulp”. 도움 is het zelfstandig naamwoord “hulp” en 이 is de onderwerpsmarkeerder na een medeklinker. Samen met 필요하다 vormt het 도움이 필요하다: “hulp nodig hebben” of letterlijk “hulp is nodig”. 필요하면 is de voorwaardelijke vorm van 필요하다 (“nodig zijn”): 필요하다 → 필요하면, “als het nodig is”. In deze zin vormt het met 도움이 de betekenis “als je snel hulp nodig hebt”. De voorwaardelijke uitgang -면 komt ook voor in bijvoorbeeld 시간이 있으면 (“als je tijd hebt”). 어디로 betekent “waarheen”. 어디 betekent “waar” en -로 geeft hier richting of bestemming aan. Vergelijk 어디로 가다 (“ergens naartoe gaan”) met 어디에서 voor de plaats waar een handeling plaatsvindt. 가야 하는지 bevat 가다 (“gaan”), de verplichtingsconstructie -아/어야 하다 (“moeten”) en -는지, waarmee een ingebedde vraag wordt gevormd. 가야 하다 betekent “moeten gaan”. Samen met 어디로 betekent 어디로 가야 하는지 dus “waarheen je moet gaan”. 물어봐 is de informele aansporende vorm van 물어보다, “vragen” of “ernaar vragen”. In dit werkwoord is 물어 de vorm van 묻다 (“vragen”) vóór 보다; dit werkwoord vertoont hier de ㄷ-onregelmatigheid. -아/어 보다 kan ook “proberen te …” betekenen, maar 물어봐 betekent hier gewoon “vraag ernaar”. De niet-uitgesproken aangesprokene wordt uit de situatie begrepen. Samen geeft 빨리 도움이 필요하면 de voorwaarde “als je snel hulp nodig hebt”. 어디로 가야 하는지 geeft aan wat je moet vragen: “waarheen je moet gaan”. Het slot 물어봐 is de informele aansporing om dat te vragen. De volledige betekenis is: “Vraag waar je heen moet als je snel hulp nodig hebt.”

7. 전화하기 전에 중요한 내용을 적어 둘게.

   Ik schrijf de belangrijkste punten op voordat ik bel.

   전화하기 전에

   voordat ik bel

   중요한

   belangrijk

   내용

   inhoud; punten

   적어 둘게

   ik zal het opschrijven

   Uitgebreide uitleg

   전화하기 전에 betekent hier “voordat ik bel”. 전화하다 is het basiswerkwoord “bellen/telefoneren”. In 전화하기 maakt -기 van de handeling een nominale eenheid; daarna geeft 전에 aan dat iets eerder gebeurt: V-기 전에 = “voordat je/ik V”. Bijvoorbeeld: 자기 전에 책을 읽어요. = “Ik lees een boek voordat ik ga slapen.” 중요한 betekent hier “belangrijk” en staat vóór het zelfstandig naamwoord 내용. Het is de vorm van 중요하다 die een zelfstandig naamwoord beschrijft: 중요하다 → 중요한 내용. Deze vorm drukt op zichzelf geen overtreffende trap uit; “belangrijkste” is in de vertaling de passende contextuele weergave. Bijvoorbeeld: 중요한 질문이 있어요. = “Ik heb een belangrijke vraag.” 내용 is het zelfstandig naamwoord “inhoud”; in deze zin gaat het om de inhoudelijke punten of informatie die de spreker wil opschrijven. Het woord kan ook naar de inhoud van bijvoorbeeld een gesprek, tekst of bericht verwijzen. Bijvoorbeeld: 내용을 확인했어요. = “Ik heb de inhoud gecontroleerd.” 적어 둘게 betekent hier “ik zal het opschrijven”. 적다 is het basiswerkwoord “opschrijven/noteren”. In 적어 두다 geeft -어 두다 aan dat een handeling wordt uitgevoerd en het resultaat voor later wordt bewaard of beschikbaar blijft: 적어 두다 = “opschrijven om het genoteerd te hebben”. De slotvorm -ㄹ게 (vaak -ㄹ게요 in een beleefdere vorm) drukt de intentie of toezegging van de spreker uit. Bijvoorbeeld: 주소를 적어 둘게요. = “Ik zal het adres opschrijven.” Samen wordt de structuur 전화하기 전에 중요한 내용을 적어 둘게: “Voordat ik bel, zal ik de belangrijke punten opschrijven.” De bijzin met -기 전에 plaatst het opschrijven vóór het bellen; 적어 두다 benadrukt dat de notities daarna klaarliggen voor later gebruik.

8. 그러면 너희 둘 다 통화 내용을 더 잘 이해할 수 있을 거야.

   Dan kunnen jullie het gesprek allebei beter begrijpen.

   그러면

   dan; in dat geval

   너희 둘 다

   jullie allebei

   통화

   telefoongesprek

   내용

   inhoud

   더 잘

   beter

   이해할 수 있을 거야

   zullen kunnen begrijpen

   Uitgebreide uitleg

   그러면 betekent hier “dan” of “in dat geval”. Het verbindt deze zin met een voorwaarde of eerder besproken plan: als dat zo is, volgt het resultaat. Een bruikbaar patroon is 그러면 + gevolg, bijvoorbeeld 그러면 시작해요 — “Dan beginnen we.” 너희 둘 다 betekent “jullie allebei”. 너희 is de meervoudsvorm van het informele “jij/jullie”; 둘 betekent “twee” en 다 benadrukt dat beide personen erbij horen. 둘 다 is een herbruikbaar patroon voor “allebei”: 우리 둘 다 알아요 — “Wij weten het allebei.” 통화 betekent “telefoongesprek” of “telefonisch contact”. Het is een zelfstandig naamwoord. In deze zin gaat het om het gesprek dat telefonisch plaatsvindt, niet om het voeren van de handeling als werkwoord. 내용 betekent “inhoud” of “wat er gezegd/besproken wordt”. Samen vormen 통화 내용 de woordgroep “de inhoud van het telefoongesprek”. Koreaanse zelfstandige naamwoorden kunnen zo direct naast elkaar staan: het eerste bepaalt het soort of de context van het tweede. 더 잘 betekent hier “beter”. 잘 betekent “goed” en 더 maakt de vergelijking sterker: “meer/beter”. De vorm 더 잘 vergelijkt deze manier van begrijpen met een eerdere of verwachte minder goede mate. 잘 kan ook zonder 더 voorkomen: 잘 이해해요 — “Ik begrijp het goed.” 이해할 수 있을 거야 drukt uit dat iemand het waarschijnlijk of naar verwachting zal kunnen begrijpen, in een informele stijl. 이해하다 is de basisvorm “begrijpen”; in 이해할 staat de vorm -ㄹ vóór 수 있다, waarmee mogelijkheid of vermogen wordt uitgedrukt: 이해할 수 있다 = “kunnen begrijpen”. 있을 거야 voegt de verwachting voor de toekomstige situatie toe: “zal kunnen”. Het onderwerp wordt niet opnieuw genoemd, omdat 너희 둘 다 al aangeeft wie dit kan. De onderdelen bouwen de zin lineair op: 그러면 (“dan”) + 너희 둘 다 (“jullie allebei”) + 통화 내용 (“de inhoud van het telefoongesprek”) + 더 잘 (“beter”) + 이해할 수 있을 거야 (“zullen kunnen begrijpen”). Samen betekent de hele uiting: “Dan zullen jullie allebei de inhoud van het telefoongesprek beter kunnen begrijpen.”