Een mogelijk verwarmingsprobleem beschrijven | Leer koreaans in het Nederlands

Uitleg van de zinnen

1. 난방은 켜지는데도 방 안은 좀처럼 쾌적해지지 않아요.

   De verwarming slaat aan, maar de kamer wordt nooit behaaglijk.

   난방은

   de verwarming

   켜지는데도

   ook al gaat het aan

   방 안

   in de kamer

   좀처럼

   nauwelijks

   쾌적해지지 않아요

   wordt niet behaaglijk

   Uitgebreide uitleg

   난방은 betekent hier “wat de verwarming betreft”. 난방 is het zelfstandige naamwoord voor verwarming; 은 markeert het onderwerp van bespreking (topic). Het zegt niet op zichzelf wie de verwarming bedient. Een bruikbaar patroon is N은/는 ... om een onderwerp te introduceren of ertegenover iets anders te plaatsen. 켜지는데도 beschrijft dat de verwarming aangaat, ondanks wat daarna wordt gezegd. De basisvorm is 켜지다, “aangaan” of “ingeschakeld worden”; dit is de intransitieve vorm, terwijl 켜다 betekent dat iemand iets aanzet. Hier draagt 켜지- de stam en voegt -는데도 de betekenis “hoewel / ook al ...” toe. Voorbeeld: 비가 오는데도 나갔어요. — “Ook al regende het, ik ging naar buiten.” 방 안 betekent “binnen in de kamer”. 방 is “kamer” en 안 is “binnenkant/binnen”. De combinatie N 안 geeft een binnenruimte aan; bijvoorbeeld 상자 안 betekent “in de doos”. 좀처럼 betekent “nauwelijks” of “maar moeilijk”. Het wordt vaak gebruikt met een ontkenning om aan te geven dat iets bijna niet gebeurt of niet tot stand komt. In deze zin versterkt het dus 쾌적해지지 않아요, niet het feit dat de verwarming aangaat. 쾌적해지지 않아요 betekent dat iets niet behaaglijk wordt. 쾌적하다 is “behaaglijk/comfortabel zijn”; -아/어지다 maakt daarvan “behaaglijk worden”. De ontkennende beleefde vorm -지 않아요 betekent “wordt niet” of “is niet”, afhankelijk van de context. Hier verwijst het onderwerp van het worden naar de kamer die eerder in 방 안 is genoemd. Voorbeeld: 날씨가 따뜻해져요. — “Het weer wordt warmer.” Samen: 난방은 켜지는데도 zegt dat de verwarming wel aangaat, 방 안은 verplaatst de aandacht naar de binnenkant van de kamer, en 좀처럼 쾌적해지지 않아요 zegt dat die ruimte desondanks maar niet behaaglijk wordt. De volledige betekenis is: “De verwarming slaat aan, maar de kamer wordt nauwelijks behaaglijk.”

2. 온도 조절기는 작동할지 몰라도 라디에이터 밸브는 여전히 고착돼 있을 수 있어요.

   De thermostaat werkt misschien wel, terwijl de radiatorkraan vast blijft zitten.

   온도 조절기

   thermostaat

   작동할지 몰라도

   misschien wel werkt, maar

   라디에이터

   radiator

   밸브

   kraan; ventiel

   여전히

   nog steeds

   고착돼

   vastzitten

   있을 수 있어요

   kan zijn

   Uitgebreide uitleg

   온도 조절기 betekent hier ‘thermostaat’: het apparaat dat de temperatuur regelt. 온도 is ‘temperatuur’ en 조절기 is een regelapparaat. In 온도 조절기는 markeert 는 deze woordgroep als onderwerp of gespreksthema. 작동할지 몰라도 combineert 작동하다 (‘werken; in werking zijn’) met -(으)ㄹ지 모르다 en de concessieve vorm -아/어도. De vorm 작동할지 drukt hier onzekerheid uit: ‘of hij werkt / misschien werkt hij’. 몰라도 betekent letterlijk ‘ook als men het niet weet’, maar in deze vaste combinatie geeft het de toegeving weer: ‘ook al werkt hij misschien’. Het onderwerp van 작동하다 is hier de thermostaat. Voorbeeld: 비가 올지 몰라도 출발해요. — ‘Ook al gaat het misschien regenen, we vertrekken.’ 라디에이터 is ‘radiator’. Dit is een zelfstandig naamwoord; het staat hier vóór 밸브 om het soort ventiel aan te geven. 밸브 betekent ‘ventiel’ of, in deze context, ‘radiatorkraan’. Het is het onderdeel dat de doorstroming regelt. Samen vormen 라디에이터 밸브 en het onderwerpmarkerende 는 de tweede hoofdwoordgroep: ‘wat de radiatorkraan betreft’. 여전히 betekent ‘nog steeds’ of ‘nog altijd’. Het geeft aan dat een toestand ondanks de voorafgaande omstandigheid blijft gelden. Voorbeeld: 문은 여전히 닫혀 있어요. — ‘De deur is nog steeds dicht.’ 고착돼 komt van 고착되다, ‘vast komen te zitten’ of ‘vastzitten’. 돼 is de alledaagse samengevoegde vorm van 되어, afkomstig van 되다; het is dus niet een vorm van 있다. In 고착돼 있을 수 있어요 beschrijft het de toestand ‘vastzitten’ vóór de mogelijkheiduitdrukking. De vorm verandert hier niet naar geslacht of grammaticaal getal. 있을 수 있어요 bestaat uit 있다 (‘er zijn; zich in een toestand bevinden’) plus -(으)ㄹ 수 있다, ‘kunnen; mogelijk zijn’, in beleefde stijl. 있을 is de vorm van 있다 vóór 수, en 있어요 is de beleefde tegenwoordige vorm van 있다. Met 고착돼 ervoor betekent de volledige reeks: ‘kan vastzitten’ of ‘kan vast blijven zitten’. Voorbeeld: 밸브가 닫혀 있을 수 있어요. — ‘Het ventiel kan dicht zijn.’ De utterance bouwt dus eerst een toegevende mogelijkheid op: 온도 조절기는 작동할지 몰라도, ‘ook al werkt de thermostaat misschien’. Daarna volgt het contrast met 라디에이터 밸브는: ‘de radiatorkraan daarentegen’. 여전히 고착돼 있을 수 있어요 zegt dat die kraan nog steeds vast kan zitten. Samen betekent de zin: ‘Hoewel de thermostaat misschien werkt, kan de radiatorkraan nog steeds vastzitten.’

3. 저도 그 가능성을 생각해 봤어요. 벽 근처의 배관이 따뜻하게 느껴지거든요.

   Dat vroeg ik me ook af, omdat de leiding bij de muur warm aanvoelt.

   저도

   ik ook

   가능성

   mogelijkheid

   생각해 봤어요

   erover nagedacht

   벽

   muur

   근처의

   in de buurt van

   배관

   leiding

   따뜻하게

   warm

   느껴지거든요

   voelt aan

   Uitgebreide uitleg

   저도 betekent hier “ik ook”. 저 is een bescheiden/eerbiedige vorm voor “ik”; 도 voegt de betekenis “ook” toe. De spreker wordt daarmee als deelnemer aan de uitspraak gemarkeerd; 저도 hoeft grammaticaal niet specifiek als onderwerp te worden benoemd. Bij 가능성 gaat het om een mogelijkheid of kans dat iets het geval is. In 가능성을 bevat het volledige woordstuk bovendien 을, de objectmarkeerder: de mogelijkheid is wat de spreker overweegt. Het voorafgaande 그 betekent hier “die/dat” en verwijst naar de bedoelde mogelijkheid uit de context. 생각해 봤어요 komt van 생각하다 “denken/overwegen” en staat in een beleefde verleden vorm. -아/어 보다 voegt het idee toe van iets proberen of eens overwegen; 생각해 보다 kan daardoor natuurlijk “erover nadenken” of “overwegen” betekenen. 봤어요 is hier dus niet letterlijk “zag”, maar maakt deel uit van deze constructie. Samen met 그 가능성을 betekent dit: “die mogelijkheid heb ik ook overwogen”. 벽 betekent “muur”. In 벽 근처의 staat 근처 voor “buurt/omgeving” en 의 maakt de voorafgaande bepaling attributief: “in de buurt van de muur” of letterlijk “van de omgeving van de muur”. De combinatie bepaalt waar de leiding zich bevindt; ze beweert niet dat de muur zelf warm is. 배관 betekent “leidingwerk” of “leidingen”, hier passend vertaald als “de leiding”. De vorm 배관이 gebruikt 이 als onderwerpsmarkeerder. Het zelfstandig naamwoord is dus 배관; 이 markeert het als datgene waarover de waarneming wordt gedaan. 따뜻하게 is de bijwoordelijke vorm van 따뜻하다, “warm”. De uitgang -게 maakt van de beschrijvende vorm een bijwoord: 따뜻하게 느껴지다 betekent “warm aanvoelen”, niet dat 따뜻하게 hier zelfstandig het onderwerp vormt. 느껴지거든요 komt van 느껴지다, “aanvoelen” of “waargenomen worden”. Deze vorm beschrijft een indruk die de spreker ervaart; hij zegt niet noodzakelijk dat iemand de leiding opzettelijk aanraakt. -거든요 geeft vervolgens een reden of toelichting die de bewering motiveert. In deze zin krijgt het daardoor de functie “omdat het warm aanvoelt”. De volledige opbouw is: 저도 “ik ook” + 그 가능성을 생각해 봤어요 “heb die mogelijkheid overwogen” + 벽 근처의 배관이 “de leiding in de buurt van de muur” + 따뜻하게 느껴지거든요 “voelt namelijk warm aan”. De vaste betekenis is dus: “Dat vroeg ik me ook af, omdat de leiding bij de muur warm aanvoelt.”

4. 그렇다면 문제는 전원보다는 순환에 있을 가능성이 높아요.

   Dan ligt het probleem waarschijnlijk bij de circulatie en niet bij de stroomvoorziening.

   그렇다면

   als dat zo is, dan

   문제

   probleem

   전원

   stroomvoorziening

   보다는

   eerder dan

   순환

   circulatie

   있을

   zijn, zich bevinden

   가능성이

   mogelijkheid

   높아요

   is hoog

   Uitgebreide uitleg

   그렇다면 betekent hier “als dat zo is, dan” en koppelt deze conclusie aan de voorafgaande mogelijkheid. Het is gevormd uit 그렇다 (“zo zijn”) plus -다면 (“als …”). Bijvoorbeeld: 그렇다면 지금 시작해요. — “Als dat zo is, beginnen we nu.” 문제 betekent hier “het probleem”. Dit zelfstandig naamwoord kan in andere zinnen ook een opgave of kwestie aanduiden; de context bepaalt welke betekenis bedoeld is. 전원 betekent hier “de stroomvoorziening”, zoals in de vaste vertaling. Het woord kan in andere contexten ook “alle leden/personen” betekenen, maar die lezing past hier niet bij het onderwerp van de circulatie en de voorafgaande verwijzing naar leidingen. 보다는 markeert een vergelijking of voorkeur: “eerder dan” of “in plaats van”. Het bevat 보다, de vergelijkingsmarkeerder, met 는, dat het genoemde element als contrastpunt markeert. In deze zin wordt de stroomvoorziening tegenover de circulatie geplaatst: niet de eerste, maar eerder de tweede. 순환 betekent “circulatie” of “rondstroming”. Het zelfstandig naamwoord kan bijvoorbeeld verwijzen naar het circuleren van water of lucht. Voorbeeld: 공기가 잘 순환해요. — “De lucht circuleert goed.” 있을 is de vorm van 있다 (“zijn, zich bevinden”) met de toekomstige of onbepaalde attributieve uitgang -(으)ㄹ. Voor 가능성이 있을 betekent dit letterlijk dat er “een mogelijkheid is”: 가능성이 있다 is een herbruikbare combinatie voor “er is een mogelijkheid” of “het is mogelijk”. 가능성이 betekent “de mogelijkheid” als onderwerp van de beoordeling. 가능성 is het zelfstandig naamwoord “mogelijkheid” en 이 is de onderwerpspartikel, gebruikt na een zelfstandig naamwoord dat op een medeklinker eindigt. Samen met 있을 vormt het 가능성이 있을 — “dat er een mogelijkheid is”. 높아요 is de beleefde tegenwoordige vorm van 높다, “hoog zijn”. Hier beschrijft het de mate van waarschijnlijkheid: een mogelijkheid is “hoog”, dus iets is waarschijnlijk. De vorm verandert niet alleen omdat het onderwerp enkelvoudig is; 높아요 is de beleefde uitgaande vorm van het bijvoeglijke werkwoord 높다. Voorbeeld: 가능성이 높아요. — “De kans is groot.” Samen vormen 전원보다는 순환에 있을 가능성이 높아요 de structuur “de kans is groter dat het bij de circulatie ligt dan bij de stroomvoorziening”. 에 bij 순환 geeft de plaats of het domein aan waar het probleem vermoedelijk ligt. De hele uiting betekent daarom: “Als dat zo is, ligt het probleem waarschijnlijk bij de circulatie en niet bij de stroomvoorziening.”

5. 기술자가 모든 방에 들어가지 않고도 확인할 수 있을까요?

   Zou een monteur dit kunnen controleren zonder elke kamer binnen te gaan?

   기술자가

   de monteur

   모든

   elke; alle

   방에

   naar/in de kamer

   들어가지 않고도

   zonder binnen te gaan

   확인할

   controleren

   수 있을까요?

   zou ... kunnen?

   Uitgebreide uitleg

   기술자가 betekent hier “de monteur” of “technicus”. 기술자 is het zelfstandig naamwoord “technicus/monteur”; -가 markeert dit als het onderwerp, dus als degene die mogelijk controleert. 모든 betekent hier “elke” of “alle” en staat vóór het zelfstandig naamwoord dat het bepaalt. Samen met 방 vormt het 모든 방, “elke kamer”. 모든 is geen vervoegde werkwoordsvorm. 방에 betekent hier “naar/in de kamer”. 방 betekent “kamer” en -에 markeert bij een bewegingswerkwoord het doel of de plaats waar men binnengaat. De vaste vertaling maakt duidelijk dat het om elke kamer gaat. 들어가지 않고도 betekent “zonder binnen te gaan”. Het basiswerkwoord is 들어가다, “binnengaan”. In -지 않고 wordt de handeling ontkend en -도 voegt hier het idee toe van “zelfs/ook zonder”. Het herbruikbare patroon is V-지 않고도, bijvoorbeeld: 예약하지 않고도 들어갈 수 있어요. — “Je kunt naar binnen gaan zonder te reserveren.” 확인할 komt van 확인하다, “controleren” of “nagaan”. Dit is de vorm vóór 수 in het patroon V-(으)ㄹ 수 있다, dat mogelijkheid of vermogen uitdrukt. Hier betekent 확인할 수 dus “kunnen controleren”. 수 있을까요? voltooit dat mogelijkheidspatroon als een beleefde vraag. 있다 betekent hier niet letterlijk alleen “bestaan”, maar maakt samen met -(으)ㄹ 수 de betekenis “kunnen” mogelijk; -을까요? maakt er een voorzichtige vraag naar die mogelijkheid van. Het onderwerp blijft de eerder genoemde monteur. Het object van 확인하다 staat niet afzonderlijk in het Koreaans, terwijl de vaste Nederlandse vertaling dit als “dit” weergeeft. Samen vormen de delen 기술자가 — “de monteur” — 모든 방에 들어가지 않고도 — “zonder elke kamer binnen te gaan” — en 확인할 수 있을까요? — “zou kunnen controleren?”. De volledige bedoelde betekenis is: “Zou een monteur dit kunnen controleren zonder elke kamer binnen te gaan?”

6. 아파트 곳곳의 온도를 비교하려면 기술자가 여러 방에 들어가야 할 수도 있어요.

   De technicus heeft misschien toegang tot verschillende kamers nodig om de temperaturen in het appartement te vergelijken.

   아파트

   appartement

   곳곳의

   op verschillende plekken van

   온도

   temperatuur

   비교하려면

   om te vergelijken

   기술자가

   technicus

   여러 방에

   naar verschillende kamers

   들어가야 할 수도 있어요

   moet misschien naar binnen gaan

   Uitgebreide uitleg

   아파트 is het zelfstandige naamwoord voor “appartement” of “flat”. In deze zin is het de plaats waarvan de verschillende plekken worden beschreven. Het verandert hier niet van vorm. 곳곳의 bestaat uit 곳곳 (“allerlei plekken; verschillende plekken”) en 의, dat een relatie zoals “van” of “in” uitdrukt. Hier betekent het “op verschillende plekken in het appartement”. 곳곳 zegt niet noodzakelijk dat letterlijk elke plek wordt bedoeld. 온도 betekent “temperatuur”. In de zin staat er buiten het geselecteerde woord de objectmarkeerder 를: 온도를 is dus “de temperaturen” als datgene wat men vergelijkt. Het meervoud wordt hier niet door een aparte vorm van 온도 aangegeven; de context bepaalt of één of meer temperaturen bedoeld zijn. 비교하려면 komt van 비교하다, “vergelijken”. De vorm -려면 maakt een voorwaarde of doel: “als men wil vergelijken” of “om te vergelijken”. Voorbeeld: 두 가격을 비교하려면 정보를 모아야 해요. — “Om twee prijzen te vergelijken, moet je de informatie verzamelen.” 기술자가 betekent “de technicus” als onderwerp. 기술자 is het zelfstandige naamwoord “technicus”; 가 markeert het onderwerp. De vorm zegt op zichzelf niet of de technicus man of vrouw is. 여러 방에 betekent “naar/in verschillende kamers”. 여러 geeft meerdere, niet nader bepaalde kamers aan; het noemt geen exact aantal. 방 betekent “kamer”, en 에 markeert hier de bestemming of plaats die bij binnengaan hoort. 들어가야 할 수도 있어요 betekent hier “moet misschien naar binnen gaan” of natuurlijker “heeft misschien toegang tot de kamers nodig”. De kern 들어가다 betekent “naar binnen gaan/binnengaan”. In 들어가야 하다 drukt -아야 하다 uit dat iets nodig of verplicht is: “moeten binnengaan”. Daaroverheen maakt -(으)ㄹ 수도 있다 de verplichting onzeker: “het kan zijn dat men moet binnengaan”. 있어요 is de beleefde tegenwoordige vorm van 있다 in deze constructie. Voorbeeld: 비가 오면 우산을 가져가야 할 수도 있어요. — “Als het regent, kan het zijn dat je een paraplu moet meenemen.” Samengevoegd: 아파트 곳곳의 온도를 비교하려면 geeft het doel “om de temperaturen op verschillende plekken in het appartement te vergelijken”. 기술자가 여러 방에 들어가야 할 수도 있어요 zegt dat de technicus daarvoor misschien verschillende kamers moet binnengaan. De hele uiting betekent dus: “De technicus heeft misschien toegang tot verschillende kamers nodig om de temperaturen in het appartement te vergelijken.”

7. 기술자가 미리 충분히 알려 주면 제가 출입을 준비할 수 있어요.

   Ik kan dat regelen als de technicus het ruim van tevoren laat weten.

   기술자

   technicus

   미리

   van tevoren

   충분히

   voldoende

   알려 주면

   als iemand het laat weten

   제가

   ik

   출입

   toegang

   준비할 수 있어요

   kan voorbereiden

   Uitgebreide uitleg

   기술자 betekent hier “technicus”. Het is een zelfstandig naamwoord en het onderwerp van de voorwaardelijke bijzin. Een vergelijkbare vorm is 기술자가, met de onderwerpmarker 가. 미리 betekent “van tevoren”. Het geeft aan dat het informeren plaatsvindt vóór de voorbereiding. 충분히 betekent “voldoende” of “genoeg” en geeft hier aan dat de kennisgeving voldoende vroeg gebeurt. In de bron staan de twee bijwoorden in deze volgorde: 미리 충분히. 알려 주면 betekent “als iemand het laat weten”. De basis van het werkwoordelijke deel is 알리다 (“informeren, laten weten”): 알려 is de verbogen vorm vóór 주다. 알려 주다 is een veelgebruikte constructie voor iemand iets laten weten of informeren. De uitgang -면 maakt een voorwaarde: 알려 주면 = “als [iemand] het laat weten”. Hier is 기술자가 de uitvoerder; een afzonderlijke ontvanger wordt niet genoemd. 제가 betekent “ik” en is het onderwerp van de hoofdzin. Het bestaat uit 저 en de onderwerpmarker 가. 저 is de beleefde vorm van “ik”; 내가 gebruikt de minder beleefde vorm 나. 출입 betekent hier “toegang” of “het binnenkomen en verlaten”. Het is een zelfstandig naamwoord. In 출입을 krijgt het de objectmarker 을: dit is wat met 준비하다 wordt voorbereid. 준비할 수 있어요 betekent “kan voorbereiden”. De basisvorm is 준비하다 (“voorbereiden”); 준비할 is de vorm vóór 수 있다. De constructie -ㄹ/을 수 있다 drukt mogelijkheid of vermogen uit. 있어요 is de beleefde vorm van 있다 in deze constructie. Het geheel zegt dat de spreker de voorbereiding kan doen, niet dat die al voltooid is. De zin bouwt op als 기술자가 미리 충분히 알려 주면 — “als de technicus het voldoende van tevoren laat weten” — gevolgd door 제가 출입을 준비할 수 있어요 — “kan ik de toegang voorbereiden”. Samen betekent de vaste zin: “Ik kan dat regelen als de technicus het ruim van tevoren laat weten.”

8. 확정하기 전에 정확한 시간대를 요청해야 해요.

   We moeten om een duidelijk tijdsvenster vragen voordat we bevestigen.

   확정하기

   bevestigen

   전에

   voordat

   정확한

   duidelijk

   시간대

   tijdsvenster

   요청해야 해요

   moeten vragen

   Uitgebreide uitleg

   확정하기 komt van 확정하다, “bevestigen” of “definitief vastleggen”. De uitgang -기 maakt van het werkwoord een zelfstandige handeling: 확정하기 전에 betekent letterlijk “vóór het bevestigen”. Een bruikbaar patroon is V-기 전에 = “voordat iemand V doet”. Voorbeeld: 출발하기 전에 확인해요. — “Ik controleer het voordat ik vertrek.” 전에 betekent hier “voordat”; na een werkwoordsvorm op -기 markeert het een eerdere handeling. Hetzelfde woord kan in andere contexten ook “geleden” betekenen, maar die betekenis past hier niet. 정확한 is de vorm van 정확하다 die vóór een zelfstandig naamwoord staat. Hier betekent het “duidelijk/precieze” en beschrijft het 시간대. De vorm 정확하다 is de beschrijvende basisvorm; 정확한 is de attributieve vorm in deze positie. Voorbeeld: 정확한 날짜를 알려 주세요. — “Laat alstublieft de precieze datum weten.” 시간대 betekent hier een tijdsvenster of tijdsperiode: een bereik waarbinnen een tijd valt. Het kan in andere contexten ook “tijdzone” betekenen; de vaste vertaling maakt hier de betekenis “tijdsvenster” passend. Het woord is een zelfstandig naamwoord en verandert hier niet door het bijvoeglijke woord ervoor. 요청해야 해요 betekent “moeten vragen”. De basisvorm is 요청하다, “verzoeken/vragen”. In -아/어야 하다 drukt 해야 uit dat iets noodzakelijk is; 해요 is de beleefde spreektaalvorm van 하다. Het patroon V-아/어야 해요 betekent “moeten V”. Het onderwerp staat in het Koreaans vaak niet uitgedrukt; in deze vaste vertaling is de handelende groep “we”. Voorbeeld: 지금 출발해야 해요. — “We moeten nu vertrekken.” Samen vormt de zin 확정하기 전에 (“voordat we bevestigen”) plus 정확한 시간대를 요청해야 해요 (“moeten we om een duidelijk tijdsvenster vragen”). De volledige betekenis is dus: “We moeten om een duidelijk tijdsvenster vragen voordat we bevestigen.”